เครือข่ายทางสังคมในการพัฒนาสังคมระดับปฏิบัติการ: กรณีศึกษาองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นสองแห่งในจังหวัดแพร่

Main Article Content

ภูมิ เพชรกาญจนาพงศ์
ทสิตา สุพัฒนรังสรรค์

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้ได้ศึกษาเปรียบเทียบการขับเคลื่อนโครงการนวัตกรรมด้านการบริการสาธารณะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นผ่านกรอบทฤษฎี ‘เครือข่ายทางสังคม’ โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ ในรูปแบบการสนทนากลุ่มเพื่อเปรียบเทียบโครงการบริการสาธารณะที่มีความโดดเด่นในระดับของความเป็นนวัตกรรม ได้แก่ (1) โครงการบริการจัดการของเสียมนุษย์อย่างถูกสุขภาวะโดยเทศบาลตำบลหนองม่วงไข่ และ (2) โครงการศูนย์กายอุปกรณ์และสุขภาวะโดยเทศบาลตำบลวังชิ้น ซึ่งต่างก็เป็นโครงการที่สามารถบรรเทาปัญหาความเร่งด่วนด้านสุขภาวะในพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยได้อาศัยการบริหารจัดการเครือข่ายทางสังคมที่มีความซับซ้อนและตัวแสดงที่หลากหลายจากพื้นที่ทั้งระบบราชการและภาคประชาสังคม การใช้กรอบทฤษฎี ‘เครือข่ายทางสังคม’ ทำให้สามารถระบุโครงข่ายความสัมพันธ์ระดับภายใน ได้แก่ เครือข่ายของผู้คนในพื้นที่ และระหว่างเจ้าหน้าที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รวมไปถึงองค์กรอื่น ๆ ในชุมชน และโครงข่ายความสัมพันธ์ระดับภายนอกที่สำคัญต่อการระดมทรัพยากรในการขับเคลื่อนโครงการ ได้แก่ แหล่งงบประมาณ องค์ความรู้ และทักษะเฉพาะ ทั้งนี้พบว่าในการดำเนินโครงการบริการสาธารณะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนั้นจำเป็นต้องอาศัยการขับเคลื่อนเครือข่ายทางสังคมในระดับต่าง ๆ เพื่อลดอุปสรรคและข้อจำกัดเชิงสถาบัน และเพิ่มประสิทธิภาพในการขับเคลื่อนโครงการบริการสาธารณะ อย่างไรก็ตาม รูปแบบเครือข่ายสังคมที่แตกต่างกันย่อมส่งผลต่อลักษณะของทรัพยากรและความสัมพันธ์ที่แตกต่างกัน ซึ่งผลจากการวิเคราะห์ทั้งสองกรณีสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับการปฏิรูปการพัฒนาสังคมของประเทศไทยเพื่อมุ่งเน้นให้ส่วนท้องถิ่นและชุมชนเข้ามามีบทบาทร่วมเป็นผู้นำนโยบายทางสังคมต่างๆ ไปสู่การปฏิบัติมากยิ่งขึ้น

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เพชรกาญจนาพงศ์ ภ., & สุพัฒนรังสรรค์ ท. (2025). เครือข่ายทางสังคมในการพัฒนาสังคมระดับปฏิบัติการ: กรณีศึกษาองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นสองแห่งในจังหวัดแพร่. วารสารพัฒนาสังคมและยุทธศาสตร์การบริหาร, 27(1), 88–109. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jsd/article/view/274968
ประเภทบทความ
บทความวิจัย Research Article

เอกสารอ้างอิง

Aral, S. (2016). The future of weak ties. The American Journal of Sociology, 121(6), 1931–1939. https://doi.org/10.1086/686293

Avin, C., Keller, B., Lotker, Z., Mathieu, C., Peleg, D., & Pignolet, Y. A. (2015). Homophily and the glass ceiling effect in social networks. Proceedings of the 2015 Conference on Innovations in Theoretical Computer Science, 41–50. https://doi.org/10.1145/2688073.2688097

Burt, R. S. (2004). Structural holes and good ideas. The American Journal of Sociology, 110(2), 349–399. https://doi.org/10.1086/421787

Buskens, V., & Van De Rijt, A. (2008). Dynamics of networks if everyone strives for structural holes. The American Journal of Sociology, 114(2), 371–407. https://doi.org/10.1086/590674

Granovetter, M. (1983). The strength of weak ties: A network theory revisited. Sociological Theory, 1, 201–233. https://doi.org/10.2307/202051

Karimi, F., Génois, M., Wagner, C., Singer, P., & Strohmaier, M. (2018). Homophily influences ranking of minorities in social networks. Scientific Reports, 8, Article 11077. https://doi.org/10.1038/s41598-018-29405-7

Lukkhasorn, P., & Lowatcharin, G. (2019). Conditions conducive to local government innovation in Thailand [in Thai]. Political Science and Public Administration Journal, 10(2), 109–126. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/polscicmujournal/article/view/134048

Patheetin, N. (2018). Lessons of self-management of community organization network: Case study of Amnatchareon Province [in Thai]. The Thailand Research Fund.

Provincial Community Development Office of Phrae. (2022). Report on the quality-of-life in Phrae Province in 2022 [in Thai]. https://phrae.cdd.go.th/wp-content/uploads/sites

Sangchoo, K. (2013). Water management of community culture basis for social, economic and resource management, Patthalung Province [in Thai]. The Thailand Research Fund.

Thammasat University Research and Consultancy Institute. (2009). Report on developments of decentralisation in Thailand [in Thai]. Department of Local Administration.

Yapukdee, S. (2022). The transferring mission to local administrative organization: The progress and problems in mission transfer. Interdisciplinary Academic and Research Journal, 2(3), 263–278.