การศึกษารูปคำซ้ำที่ปรากฎในสำนวนภาษาญี่ปุ่น

บทคัดย่อ

งานวิจัยชิ้นนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการปรากฏอยู่ของรูปคำซ้ำในสำนวนภาษาญี่ปุ่นว่ามีเช่นเดียวกันกับที่ปรากฏอยู่ในสำนวนไทยหรือไม่ และ2) ศึกษาการปรากฏอยู่ของรูปคำซ้ำในสำนวนภาษาญี่ปุ่นว่ามีอยู่ในลักษณะหรือรูปแบบใด การวิจัยดำเนินการโดย ศึกษารูปคำซ้ำที่พบใน “สำนวนไทย” ซึ่งสง่า (1995) ได้นำเสนอไว้ในหนังสือ “สำนวนไทย” ว่ามี 3 ลักษณะ จากนั้นกำหนดขอบเขตกลุ่มทดลองเพื่อเป็นเป้าหมายในการศึกษา ได้แก่ 「慣用句」 ซึ่งในบทความชิ้นนี้ต่อไปนี้จะเรียกสำนวนญี่ปุ่นจำนวน 4,049 สำนวน ที่รวบรวมมาจากพจนานุกรมสำนวนญี่ปุ่น จำนวน 2 เล่ม ได้แก่『日本語の慣用句辞典』ของ 大谷・米川 (2008) และ『故事ことわざ・慣用句辞典』ของ倉持・阪田 (2010) พจนานุกรมทั้งสองเล่มเป็นพจนานุกรมที่ได้รับการยอมรับและเป็นพจนานุกรมที่นิยมใช้ในการศึกษาเกี่ยวกับสำนวนญี่ปุ่นในประเทศญี่ปุ่น ในขั้นตอนต่อไปได้ทำการศึกษาหาสำนวนญี่ปุ่นที่มีรูปคำซ้ำ และขั้นตอนสุดท้ายทำการวิเคราะห์ลักษณะหรือรูปแบบของรูปคำซ้ำที่ปรากฏอยู่ในสำนวนญี่ปุ่น และสรุปผลการศึกษา โดยผลการศึกษาของการวิจัยในครั้งนี้ พบว่าใน “สำนวนญี่ปุ่น” จำนวน 4,049 สำนวนนั้นมี “สำนวนญี่ปุ่น” ที่ไม่มีรูปคำซ้ำปรากฏอยู่เป็นจำนวนมากถึง 3,909 สำนวน  ซึ่งคิดเป็นร้อยละ 96.54 ในขณะที่มี “สำนวนญี่ปุ่น” ที่มีรูปคำซ้ำปรากฏอยู่นั้นมีเพียง 140 สำนวน ซึ่งคิดเป็นร้อยละ 3.46 เท่านั้น โดยสำนวนญี่ปุ่นที่มีรูปคำซ้ำปรากฏอยู่นั้น เมื่อวิเคราะห์ลักษณะหรือรูปแบบของสำนวนแล้ว มีทั้งที่เป็นสำนวนรูปแบบบอกเล่า สำนวนรูปแบบคำถาม และสำนวนรูปแบบปฏิเสธ จึงพอจะอภิปรายสรุปผลได้ว่า มีการปรากฏอยู่ของรูปคำซ้ำในสำนวนภาษาญี่ปุ่นจริง แต่ไม่มีปริมาณมากพอที่จะกล่าวได้ว่ารูปคำซ้ำนั้นเป็นลักษณะโดดเด่นของ “สำนวนญี่ปุ่น”