มาตรการแก้ไขอัตราการเกิดต่ำของญี่ปุ่น: โครงการส่งเสริมการมีส่วนร่วมในงานบ้านและการเลี้ยงดูบุตรของผู้ชายญี่ปุ่น

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษานโยบายแก้ไขปัญหาอัตราการเกิดต่ำ โดยมุ่งเน้นมาตรการของรัฐที่พยายามส่งเสริมให้ผู้ชายญี่ปุ่นมีส่วนร่วมในงานบ้านและการเลี้ยงดูบุตร โดยศึกษาจากข้อมูลจากเอกสารของราชการ เช่น นโยบาย กฎหมาย หรือสื่อที่เผยแพร่โดยรัฐเป็นข้อมูลหลัก เพื่อทำความเข้าใจแนวทางการแก้ไขปัญหาของรัฐ โดยมีขอบเขตระยะเวลาศึกษาตั้งแต่ทศวรรษ 1990 ซึ่งเป็นช่วงเวลาสังคมญี่ปุ่นเริ่มตระหนักถึงอัตราการเกิดต่ำ โดยสื่อมวลชนในประเทศญี่ปุ่นใช้คำว่า “1.57 shock” สะท้อนให้เห็นความตระหนกในอัตราการเกิดที่ลดต่ำลงอย่างมากนับตั้งแต่หลังสงครามโลกครั้งที่สองเป็นต้นมา ทำให้รัฐบาลญี่ปุ่นต้องเคลื่อนไหวออกนโยบายเพื่อแก้ไขอัตราการเกิดต่ำเป็นครั้งแรก และหลังจากดำเนินนโยบายผ่านมากว่าสามทศวรรษ กล่าวได้ว่าแม้รัฐบาลญี่ปุ่นยังไม่ประสบความสำเร็จในการแก้ไขปัญหาอัตราการเกิดต่ำ แต่มีความพยายามดำเนินการอย่างต่อเนื่อง และล่าสุดได้ผลักดันแนวทางการแก้ปัญหาโดยการส่งเสริมให้ผู้ชายเข้ามามีส่วนร่วมในการทำงานบ้านและเลี้ยงดูบุตร ผลจากการดำเนินงานดังกล่าว แม้จะยังไม่สามารถดำเนินการแก้ไขปัญหาอัตราการเกิดต่ำได้ แต่เป็นการสร้างแนวคิดใหม่ที่มีต่อภาระการเลี้ยงดูบุตรในสังคมญี่ปุ่นท่ามกลางกระแสแห่งความเปลี่ยนแปลง