หน้าที่การใช้ดัชนีปริจเฉท でも ในการสนทนาเรื่องสัพเพเหระของผู้เรียนภาษาญี่ปุ่นชาวไทย

Main Article Content

ยุพวรรณ โสภิตวุฒิวงศ์

บทคัดย่อ

でも ถือเป็นดัชนีปริจเฉทตัวหนึ่งที่มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในการสนทนา งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการใช้ でも ในการสนทนาเรื่องสัพเพเหระระหว่างผู้เรียนภาษาญี่ปุ่นชาวไทยกับเพื่อนชาวญี่ปุ่นว่า ผู้เรียนภาษาญี่ปุ่นชาวไทยใช้でもเพื่อทำหน้าที่อะไร มีสัดส่วนการใช้อย่างไร และอภิปรายถึงวิธีใช้ที่ฟังดูไม่เป็นธรรมชาติและไม่ถูกต้อง ผลการศึกษาพบหน้าที่การใช้でもทั้งหมด 5 ประเภทเรียงตามลำดับสัดส่วนที่พบ ได้แก่ 1. หน้าที่แสดงความขัดแย้ง อันเป็นหน้าที่พื้นฐานในสัดส่วนมากที่สุดเช่นเดียวกับผู้พูดชาวญี่ปุ่น 2. หน้าที่เปลี่ยนหัวข้อสนทนา 3. หน้าที่พัฒนาหัวข้อสนทนา 4. หน้าที่เสริมข้อมูล และ 5. หน้าที่เปรียบเทียบ ตามลำดับ สำหรับแนวโน้มการใช้ใน หน้าที่เปลี่ยนหัวข้อสนทนา และหน้าที่พัฒนาหัวข้อสนทนา ในสัดส่วนที่มากเมื่อเปรียบเทียบกับหน้าที่อื่น แสดงถึงความพยายามในการใช้ でもเพื่อเป็นกลยุทธ์การมีส่วนร่วมพูดคุยที่ผู้เรียนพยายามหยิบยกเนื้อหาต่าง ๆ ขึ้นมาเพื่อให้การสนทนาดำเนินอยู่ตลอด อย่างไรก็ตาม มีข้อควรระวังในการใช้ でもเพื่อทำ หน้าที่เปลี่ยนหัวข้อสนทนา เนื่องจากอาจทำให้คู่สนทนารู้สึกว่าถูกเปลี่ยนอย่างกะทันหัน รวมไปถึงการใช้ でもที่เกินขอบเขตการใช้งานจริงซึ่งอาจเป็นอิทธิพลจากภาษาแม่ จนทำให้ฟังดูไม่เป็นธรรมชาติหรือเป็นการใช้งานที่ไม่ถูกต้อง

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ราชบัณฑิตสถาน. (2560). พจนานุกรมศัพท์ภาษาศาสตร์ (ภาษาศาสตร์ทั่วไป) ฉบับราชบัณฑิตยสภา. กรุงเทพมหานคร: เอบิซ อินเตอร์กรุ๊ป.

Sacks, H., Schegloff, E. A. & Jefferson, G. (1974). A simplest systematics for the organization of turn-taking for conversation. Language, 50(4), 696 - 735.

Schiffrin, D. (1987). Discourse Markers. Cambridge: Cambridge University Press.

磯野英治・上仲淳 (2016). 「日本語学習者がターン交替時に使用するディスコースマーカー:日本語母語話者との比較」『日本語研究』36, 87-95.

岩澤治美 (1985). 「逆接の接続詞の用法」『日本語教育』56, 39-50.

王琪 (2019). 「共時的観点からみた日本語逆接接続表現の文法化:自然談話の分析に基づいて」『言語文化論究』43, 27-44.

木暮律子 (2002). 「日本語母語話者と日本語学習者の話題転換表現の使用について」『第二言語としての日本語の習得研究』5, 5-23.

クワンチャイ,セークー (1999). 「会話における接続詞の「でも」について」『東京外国語大学日本研究教育年報』3, 21-42.

グループ・ジャマシイ (1998). 『教師と学習者のための日本語文型辞典』東京:くろしお.

近藤邦子 (2004). 「香港の大学における日本語学習者によるストーリーテリングの接続表現の問題点」『早稲田大学日本語教育研究』5, 77-92.

清水由貴子 (2017). 「逆接を表す表現」中俣尚己(編)『現場に役立つ日本語教育研究5コーパスから始まる例文作り』(135-158). 東京:くろしお.

曺永湖 (1996). 「談話における「でも」の機能について」『文化』59 (3.4), 17-230.

陳相州 (2008). 「日本語会話データに見られる対比談話標識の使用実態」『言葉と文化』9, 237-252.

筒井佐代 (2012). 『雑談の構造分析』東京:くろしお.

西阪仰・串田秀也・熊谷智子 (2008). 「特集『相互行為における言語使用:会話データを用いた研究』について」『社会言語科学』10 (2), 13-15.

初鹿野阿れ (1998). 「発話ターン交代のテクニック―相手の発話中に自発的にターンを始める場合―」『東京外国語大学留学生日本語教育センター論集』24, 147-162.

蓮沼昭子 (2022). 「取り立て詞「だって」について─とりたて表現の体系における「も」「でも」との対照─」『日本語日本文学』32, 18-35.

花村博司 (2015). 「日本語の会話における話題転換研究の概観:日本語教育に生かすための研究をめざして」『言語文化学研究』10, 65-102.

浜田麻里 (1995). 「サテ、デハ、シカシ、トコロデ―転換の接続詞―」宮島達夫・仁田義雄 (編)『日本語類義表現の文法(下)』(600-607). 東京:くろしお.

稗田三枝 (2003). 「会話の展開と談話標識-談話標識「でも」に焦点を当てて」『日本語・日本文化研究』13, 193-202.

安井永子 (2012). 「接続詞「でも」の会話分析研究:悩みの語りに対する理解・共感の提示において」『名古屋大学文学部研究論集 』58, 89-102.

若松史恵 (2021). 「話題開始部の冒頭に現れる言語形式についての一考察―談話標識「え」「ええと」「でも」「なんか」に着目して―」『社会言語科学会』24 (1), 173-188.