สถานภาพความรู้จิตรกรรมและภาพพิมพ์ญี่ปุ่นในประเทศไทย : ผลสำรวจวารสารและหนังสือวิชาการด้านญี่ปุ่นศึกษา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยเชิงสำรวจนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจสถานภาพองค์ความรู้ด้านศิลปะญี่ปุ่น โดยเฉพาะจิตรกรรมและภาพพิมพ์ญี่ปุ่นก่อนยุคร่วมสมัย ในวารสารวิชาการ หนังสือวิชาการด้านญี่ปุ่นศึกษาในประเทศไทย และวิเคราะห์ปัจจัยเกี่ยวกับแนวโน้มสถานภาพความรู้จิตรกรรมและภาพพิมพ์ญี่ปุ่นในไทย โดยแบ่งการเก็บข้อมูลเป็น 2 ส่วน หนึ่ง คือ บทความวิจัยบทความวิชาการจากวารสารเครือข่ายญี่ปุ่นศึกษา วารสารญี่ปุ่นศึกษามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เอกสารรวมบทความหลังงานประชุมวิชาการระดับชาติเครือข่ายญี่ปุ่นศึกษา ระหว่างค.ศ. 2019-2023 และสอง การสืบค้นความรู้จิตรกรรมและภาพพิมพ์ญี่ปุ่นจากหนังสือวิชาการจากสำนักหอสมุดจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และมหาวิทยาลัยศิลปากร
ผลการศึกษาพบว่า 1. ระหว่างค.ศ. 2019-2023 ไม่ปรากฏบทความวิชาการที่วิเคราะห์จิตรกรรมและภาพพิมพ์ญี่ปุ่นในวารสารที่สำรวจ 2.ผลการสำรวจในหนังสือวิชาการไทยนั้น เริ่มพบความรู้เกี่ยวกับศิลปะญี่ปุ่นตั้งแต่ค.ศ. 1960 และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นตั้งแต่ค.ศ. 1997 (ทศวรรษ 2540) อย่างไรก็ดี องค์ความรู้เกี่ยวกับศิลปินและผลงานของศิลปินยังไม่กระจายกว้างขวาง ที่พบมากได้แก่ Hokusai, Hiroshige และ Sesshuu 3. น่าจะมีปัจจัยจากกระแสความสนใจญี่ปุ่นในชาติตะวันตกตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 19 และการศึกษาด้านศิลปะในประเทศไทยที่มีพื้นฐานจากรูปแบบการศึกษาตะวันตก ใช้แหล่งอ้างอิงองค์ความรู้เรื่องจิตรกรรมภาพพิมพ์ญี่ปุ่นจากเอกสารภาษาอังกฤษ แนวโน้มองค์ความรู้จึงยังจำกัดอยู่ในกรอบการศึกษาของตะวันตกและประเด็นศึกษายังไม่กว้างขวาง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อความและข้อคิดเห็นต่างๆ ในบทความเป็นของผู้เขียนบทความนั้นๆ ไม่ใช่ความเห็นของกองบรรณาธิการหรือของวารสาร jsn Journal
เอกสารอ้างอิง
พิริยะ ไกรฤกษ์. (2530). รายงานการวิจัยเรื่อง การวิเคราะห์การศึกษาประวัติศาสตร์ศิลปะในประเทศไทยในอดีตและปัจจุบัน เพื่อเสนอแนะแนวทางการศึกษาประวัติศาสตร์ศิลปะต่อไปในอนาคต. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. สถาบันไทยคดีศึกษา.
มนวัธน์ พรหมรัตน์. (2556). การศึกษาญี่ปุ่นในญี่ปุ่นศึกษา: สถานภาพความรู้เกี่ยวกับการศึกษาของประเทศญี่ปุ่นจากการประชุมวิชาการเครือข่ายญี่ปุ่นศึกษาในประเทศไทย. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์, 6(6), น.153-189.
สรัญญา คงจิตต์. (2556). สถานภาพความรู้และความเข้าใจ “ญี่ปุ่น” ของสังคมไทย: ศึกษาจากวิทยานิพนธ์ญี่ปุ่นศึกษา. วารสาร jsn Journal, 3(1), น.34-47.
สรายุทธ เลิศปัจฉิมนันท์. (2561). การสังเคราะห์สถานภาพการศึกษาด้านปรัชญาญี่ปุ่นในประเทศไทย. วารสารศึกษาศาสตร์ มสธ, 11(1), น.1-17.
สีดา สอนศรี. (2551). แนวโน้มญี่ปุ่นศึกษาในประเทศไทย: งานวิจัยจากอดีต. วารสารญี่ปุ่นศึกษา, 25(1), น.31-47.
Kobayashi, Toshinobu小林利延 (2000) .「日本美術の海外流出－ジャポニスムの種子はどのように蒔かれたのか－」ジャポニスム学会（編），『ジャポニスム入門』 (13-25). 京都：思文閣出版.
Takashina, Shuuji高階秀爾 (2000) .「序・ジャポニスムとは何か」ジャポニスム学会（編），『ジャポニスム入門』(3-10). 京都：思文閣出版.
Fukushi, Yuuya福士雄也（2024）.「「画聖」雪舟への道程」京都国立博物館＆日本経済新聞社（編），『特別展 雪舟伝説－「画聖」の誕生－』(6-23). 東京：日本経済新聞社、大阪：テレビ大阪、京都：京都新聞.
Mabuchi, Akiko馬渕明子 (1997) .『ジャポニスム－幻想の日本』東京：ブリュッケ.
