การปรับตัวภายใต้การทำงานข้ามวัฒนธรรมของบัณฑิตสาขาภาษาญี่ปุ่นและการสื่อสาร คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนการปรับตัวและศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการปรับตัวภายใต้การทำงานข้ามวัฒนธรรมของบัณฑิตสาขาภาษาญี่ปุ่นและการสื่อสาร คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูล 2กลุ่ม ได้แก่ 1) ผู้ที่ทำงานบริษัทญี่ปุ่นในประเทศไทยจำนวน 15 คน และ 2) ผู้ที่ทำงานในประเทศญี่ปุ่นจำนวน 15 คน ผลการศึกษาพบว่าทั้งสองกลุ่มมีกระบวนการปรับตัวที่สอดคล้องกับแนวคิดการปรับตัวทางวัฒนธรรมรูปตัวยู (U-curve) และกระบวนการปรับตัวรูปตัวดับเบิ้ลยู (W-curve) อย่างไรก็ตาม กระบวนการปรับตัวมีความซับซ้อนและเกี่ยวพันกับบริบทเชิงพื้นที่และสภาพแวดล้อมที่อาศัยอยู่ ผู้ที่ทำงานบริษัทญี่ปุ่นในประเทศไทยต้องปรับตัวภายใต้บริบทของ “สองวัฒนธรรม” ได้แก่ วัฒนธรรมญี่ปุ่นในองค์กรและวัฒนธรรมไทยในสังคมโดยรอบ โดยส่วนใหญ่สามารถปรับตัวได้อย่างราบรื่น มักอยู่ในขั้นปรับตัว (adjustment stage) ตั้งแต่ช่วง 1–3 ปีแรก และพัฒนาไปสู่ขั้นรู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมใหม่ (mastery stage) เมื่อทำงานมากกว่า 3 ปี ปัจจัยสำคัญที่ช่วยลดความเครียดจากการทำงานข้ามวัฒนธรรมคือการสนับสนุนทางสังคม (social support) จากเพื่อนร่วมงานและบุคคลรอบข้าง ซึ่งช่วยให้เกิดความเข้าใจและการปรับตัวที่ดีขึ้น อีกทั้งกระบวนการปรับตัวในบริบทนี้ยังเป็น “การปรับร่วมกัน” ระหว่างชาวไทยและชาวญี่ปุ่น ในขณะที่บัณฑิตที่ทำงานในประเทศญี่ปุ่นต้องปรับตัวท่ามกลาง “วัฒนธรรมเดียว” อย่างเข้มข้นและได้รับการสนับสนุนทางสังคมน้อยกว่า ทำให้ต้องพึ่งพาปัจจัยส่วนบุคคลมากขึ้น ส่งผลให้กระบวนการปรับตัวมีลักษณะเป็น “การปรับตัวฝ่ายเดียว” ในฐานะ “ผู้มาเยือน” เพื่อให้สอดคล้องกับสภาพแวดล้อมการทำงานในประเทศญี่ปุ่น
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อความและข้อคิดเห็นต่างๆ ในบทความเป็นของผู้เขียนบทความนั้นๆ ไม่ใช่ความเห็นของกองบรรณาธิการหรือของวารสาร jsn Journal
เอกสารอ้างอิง
กรมพัฒนาธุรกิจการค้า. (2569). 7 เดือน ปี ‘67 ต่างชาติลงทุนในไทย 90,987 ล้านบาท ญี่ปุ่นลงทุนอันดับหนึ่ง 47,879 ล้านบาท. https://www.dbd.go.th/news/17901092567
ตรีกาล เมฆบริบูรณ์ และ ณกมล จันทร์สม. (2565). วัฒนธรรมการทำงานแบบญี่ปุ่นที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการทำงานของพนักงานชาวไทยในบริษัทญี่ปุ่นในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล. วารสารรัชต์ภาคย์, 16(44), 251-266. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/RJPJ/article/view/254060/173501
ธัชชา วิทยวิโรจน์. (2552). ความสามารถทางการสื่อสารและการปรับตัวทางวัฒนธรรมของชาวต่างชาติที่อาศัยอยู่ในเขตกรุงเทพมหานคร [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. http://dspace.bu.ac.th/handle/123456789/686
พลอย สุวรรณชมภู. (2562). วัฒนธรรมองค์กรญี่ปุ่นมีผลต่อความผูกพันของพนักงานชาวไทยในบริษัทข้ามชาติญี่ปุ่นใน กรุงเทพมหานครและปริมณฑล [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศิลปากร. http://ithesis-ir.su.ac.th/dspace/handle/123456789/2863
พิณนภา หมวกยอด, ธัญญลักษณ์ บุญลือ, เสาวรีย์ ชัยวรรณ, ศนิ ไทรหอมนวล และ หลี่ ยิง. (2563). กระบวนการและรูปแบบเชิงจิตวิทยาของการปรับตัวข้ามวัฒนธรรมของชาวต่างชาติที่ทำงานกับคนไทย. วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่โจ้, 8(2), 19-39. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/liberalartsjournal/article/view/241568/167681
ภิสันติ์ ตินะคัต. (2562). การเรียนรู้เพื่อปรับตัวในการทำงานข้ามวัฒนธรรมของพนักงานโรงแรมระบบเครือข่ายนานาชาติ จังหวัดภูเก็ต [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. https://ethesisarchive.library.tu.ac.th/thesis/2019/ TU_2019_5819030148_12602_12792.pdf
มัญชรี โชติรสฐิติ. (2556). การปรับตัวข้ามวัฒนธรรมของนักเรียนไทยในต่างประเทศ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์. http://library1.nida.ac.th/ termpaper6/lang/2556/20080.pdf
ศนิ ไทรหอมหวล และ พิณนภา หมวกยอด. (2563). การปรับตัวข้ามวัฒนธรรมของชาวญี่ปุ่นวัยหลังเกษียณในจังหวัดเชียงใหม่ : การศึกษาเชิงคุณภาพของปัจจัยที่มีอิทธิพล. วารสารญี่ปุ่นศึกษา, 37(1), 44-57. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/japanese/article/view/ 243231/165019
สำนักงานแรงงานในประเทศญี่ปุ่น. (2561). ตลาดแรงงานไทยในญี่ปุ่น. https://japan.mol.go.th/ situation/thai-labor-market
สิทธิพันธ์ โพธิ์ศรี. (2561). การปรับตัวในการทำงานข้ามวัฒนธรรมของวิศวกรไทย: กรณีศึกษาวิศวกรผู้มีประสบการณ์ในประเทศสมาชิกอาเซียน [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศรีนคริทรวิโรฒ. http://bsris.swu.ac.th/thesis/57199130422RB6992555f.pdf
สุรศักดิ์ บุญอาจ. (2552). การสื่อสารและการปรับตัวทางวัฒนธรรมของคนไทยที่เข้าร่วมโครงการเวิร์ค แอนด์ ฮอลิเดย์ วีซ่า ไทย-ออสเตรเลีย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. สำนักวิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. https://www.car.chula.ac.th/display7.php? bib=b1861081
สุรศักดิ์ บุญอาจ. (2557). กระบวนการปรับตัวทางวัฒนธรรมของนักศึกษาลาวและกัมพูชาในมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. คลังข้อมูลวิทยานิพนธ์และงานวิจัย มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. http://www.esanpedia.oar.ubu.ac.th/e-research/?q=node/1949
เหวย หยู้ และ สุธิดา สุนทรวิภาต. (2566). การปรับตัวทางด้านวัฒนธรรมของคนไทยที่อาศัยอยู่ในกรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ: กรณีศึกษาช่อง YouTube “PEACHII”. ใน รายงานสืบเนื่องจากการประชุมหาดใหญ่วิชาการระดับชาติและนานาชาติ ครั้งที่ 14 (น. 341-355). มหาวิทยาลัยหาดใหญ่. https://www.hu.ac.th/Conference/ conference2023/proceedings/doc/ proceeding.pdf
Adamowicz, S. (2020). Japanese culture as element of intercultural space: Adaptation process of Polish students in Japan. Globalization and Cultural Heritage: East—West Perspective, 2(8), 119–135. https://doi.org/10.12797/ RM.02.2020.08.08
Dechawatanapaisal, D. (2022). Linking workplace social support to turnover intention through job embeddedness and work meaningfulness. Journal of Management & Organization, 31(2), 887–909. https://doi.org/10.1017/jmo.2022.4
Duong, H. N. D. (2022). Cultural adaptation: Vietnamese sojourners in Japan (Master’s thesis, Osaka Jogakuin University). http://ir-lib.wilmina.ac.jp/dspace/ bitstream/10775/3779/1/820001-Duong%20Ha%20Ngoc%20Dung.pdf
Kosman, B. A., Castro de Jong, D., Knight-Agarwal, C. R., Chipchase, L., & Etxebarria, N. (2023). Study abroad: Exploring the pre-departure preparation for study abroad programs. International Journal of Work-Integrated Learning, 24(4), 477–489. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1408851.pdf
Kuanvinit, P. (2024). Understanding acculturation strategies through intergroup social interaction: A case study of Thai workers in Japan. Malaysian Journal of Social Sciences and Humanities (MJSSH), 9(3), e002737. https://doi.org/10.47405/mjssh.v9i3.2734
Ladum, A., & Burkholder, G. (2019). Psychological Adaptation of International Students in the Northern Part of Cyprus. Higher Learning Research Communications, 9 (1). https://doi.org/10.18870/hlrc.v9i1.436
Liao, Y. K., Wu, W. Y., Dao, T. C., & Luu, T. M. N. (2021). The influence of emotional intelligence and cultural adaptability on cross-cultural adjustment and performance with the mediating effect of cross-cultural competence: A study of expatriates in Taiwan. Sustainability, 13(6), 3374. https://doi.org/10.3390/su13063374
Mandari, W. M., & Boer, R. F. (2021). Cross-cultural adaptation process of Japanese expatriates in Indonesia. Jurnal ASPIKOM, 6(2), 413–428. http://dx.doi.org/10.24329/aspikom.v6i2.908
Takeda, S., Secchi, D., & Bray, J. (2022). Ethics-related value acculturation: The case of Thai employees working at UK and Japanese MNCs in Thailand. Cross Cultural & Strategic Management, 29(4), 846–869. https://doi.org/10.1108/CCSM-10-2020-0204
Urairoj, M. (2021). Cultural differences and adaptations in a Japanese-Thai company (Master’s thesis, Mahidol University). https://archive.cm.mahidol.ac.th/bitstream/123456789/4171/1/ TP%20GM.008%202021.pdf
Zhang, K., & Ting, S. H. (2025). Prior cross-cultural exposure and cross-cultural adaptation of Asian and non-Asian international students in China. Journal of International Students, 15(7), 65–84. https://doi.org/10.32674/a65sbb31
厚生労働省 (2025)『「外国人雇用状況」の届出状況まとめ（令和６年10月末時点）』https://www.mhlw.go.jp/stf/newpage_50256.html
李艶＆山本理沙 (2020) 「在日外国人労働者の異文化適応についての調査研究」『聖泉論叢』 (28), 1-40. https://seisen-u.repo.nii.ac.jp/record/1334/files/2020_28_1-18.pdf
