ความร่วมมือพัฒนาระบบรางระหว่างไทย–ญี่ปุ่น: ผลประโยชน์และการแข่งขันเชิงอำนาจ

บทคัดย่อ

การพัฒนาระบบรางเป็นหนึ่งในยุทธศาสตร์สำคัญของไทย ซึ่งจะช่วยลดต้นทุนโลจิสติกส์ เพิ่มความสามารถในการแข่งขัน และยกระดับคุณภาพชีวิต สอดคล้องกับญี่ปุ่นที่ให้ความสนใจร่วมมือพัฒนาระบบรางของไทย อันเป็นการดำเนินนโยบายเชิงรุกผ่านข้อริเริ่มความเป็นหุ้นส่วนเพื่อโครงสร้างพื้นฐานที่มีคุณภาพ ในขณะที่จีนได้ส่งเสริมความร่วมมือด้านโครงสร้างพื้นฐานผ่านทางทวิภาคีและพหุภาคี เช่น ความร่วมมือพัฒนารถไฟไทย–จีน และธนาคารเพื่อการลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐานของเอเชีย (AIIB) บทความนี้มุ่งศึกษาพัฒนาการความร่วมมือด้านระบบรางระหว่างไทย-ญี่ปุ่น และผลประโยชน์ของญี่ปุ่น โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพจากการวิเคราะห์เอกสารชั้นปฐมภูมิและทุติยภูมิ ภายใต้กรอบแนวคิดอำนาจอย่างชาญฉลาด (Smart Power) ของโจเซฟ นาย (Joseph Nye) ผลการศึกษาพบว่า ความร่วมมือพัฒนาระบบรางระหว่างไทยกับญี่ปุ่นจะให้ประโยชน์ทางเศรษฐกิจแก่ญี่ปุ่น ทั้งรายได้จากการส่งออกอุตสาหกรรมที่มีความเชี่ยวชาญและได้รับการยอมรับด้านคุณภาพ และผลประโยชน์ต่อภาคธุรกิจที่ลงทุนในไทย เพราะระบบรางที่มีคุณภาพจะเป็นประโยชน์ต่อการลงทุนและการส่งออกสินค้า นอกจากนี้ การร่วมมือพัฒนาระบบรางกับไทยยังสะท้อนถึงความพยายามในการแข่งขันเชิงอำนาจกับจีนเพื่อรักษาสถานะและผลประโยชน์ของตนทั้งในไทยและภูมิภาค