บทบาทองค์การบริหารส่วนตำบลในการส่งเสริมด้านการผลิตข้าวสังข์หยดปลอดสารพิษ บ้านไสกุน ตำบลป่าพะยอม อำเภอป่าพะยอม จังหวัดพัทลุง The Roles of Subdistrict Administrative Organization to Encourage Green Sangyod Rice Production in Saikun Village, Pa Phayom Subsis

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมาของแบบแผนการผลิตและเงื่อนไขของการทำนาในชุมชน  สร้างกระบวนการเรียนรู้และถ่ายทอดเทคนิควิธีการทำนาข้าวปลอดสารพิษที่เหมาะสำหรับพันธุ์ข้าวสังข์หยดและบริบทของชุมชน และศึกษาบทบาทองค์การบริหารส่วนตำบลในการส่งเสริมด้าน การผลิตข้าวสังข์หยดปลอดสารพิษในชุมชน ด้วยการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมที่ศึกษาทั้งเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ โดยกลุ่มผู้มีส่วนเกี่ยวข้องได้เสียประกอบด้วย เกษตรกร ผู้บริหารและเจ้าหน้าที่องค์การบริหารส่วนตำบล ผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ของหน่วยงานภาครัฐ ผู้นำชุมชน และประชาชนบ้านไสกุน

บ้านไสกุน หมู่ที่ 7 เป็นหมู่บ้านตามเขตการปกครองท้องที่ของตำบลป่าพะยอมและอยู่ท้องที่ความรับผิดชอบขององค์การบริหารส่วนตำบลป่าพะยอม ประชาชนส่วนใหญ่มีอาชีพทำนามาตั้งแต่อดีต ปัจจุบันวิถีชีวิตของชาวนาในชุมชนบ้านไสกุนมีการเปลี่ยนแปลงแบบแผนการผลิตและเงื่อนไขการทำนาที่เน้นการใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่มากขึ้น พันธุ์ข้าวที่นิยมปลูกคือ ข้าวเล็บนก ข้าวสังข์หยด ข้าวเฉี้ยงพัทลุงหรือข้าวไอ้เฉี้ยง ข้าวชัยนาท ส่วนพันธุ์ข้าวพื้นเมืองที่สูญพันธุ์ไปจากพื้นที่คือ ข้าวดอกพะยอม

การทำแปลงสาธิตปลูกข้าวสังข์หยดปลอดสารพิษที่บ้านไสกุนจัดทำขึ้นเป็นโครงการความร่วมมือระหว่างเครือข่ายการวิจัยภาคใต้ตอนล่าง สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา (สกอ.) องค์การบริหารส่วนตำบลป่าพะยอม เกษตรกรตำบลป่าพะยอม และมหาวิทยาลัยทักษิณ โดยกำหนดการดำเนินโครงการออกเป็น 3 ระยะคือ ระยะที่ 1 สร้างพลังเครือข่ายขับเคลื่อน (teamwork building) ระยะที่ 2 ปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (participatory action) และระยะที่ 3 ถ่ายทอดบทเรียนสู่สังคม (knowledge extension)

บทบาทองค์การบริหารส่วนตำบลในการส่งเสริมการทำนาข้าวสังข์หยดปลอดสารพิษตามความคิดเห็นของประชาชนอยู่ในระดับมาก โดยเฉพาะบทบาทการส่งเสริมและการฟื้นฟูประเพณีวัฒนธรรมเกี่ยวกับการทำนา ซึ่งเป็นบทบาทที่ประชาชนต้องการให้องค์การบริหารส่วนตำบลส่งเสริมอย่างต่อเนื่อง

คำสำคัญ : บทบาทองค์การบริหารส่วนตำบล การผลิตข้าวสังข์หยด