การอนุรักษ์และพัฒนารำฉุยฉายนางยุบลของชาวบ้านในจังหวัดนครศรีธรรมราช Conservation and Development of Chuichai Nang Yubon of Villagers in Nakhon Si Thammarat Province
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทคัดย่อ
การวิจัยเรื่องการอนุรักษ์และพัฒนารำฉุยฉายนางยุบลของชาวบ้านในจังหวัดนครศรีธรรมราช
มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อหาแนวทางการอนุรักษ์รูปแบบการรำฉุยฉายนางยุบลของละครชาวบ้านในจังหวัดนครศรีธรรมราช 2) เพื่อพัฒนาชุดการแสดงรำฉุยฉายนางยุบลของชาวบ้านในจังหวัดนครศรีธรรมราชให้เป็นชุดการแสดงที่สมบูรณ์สวยงามนำออกแสดงได้อย่างเหมาะสมสำหรับเป็นมรดกทางวัฒนธรรมของคนในจังหวัดนครศรีธรรมราชในโอกาสต่อไป การวิจัยครั้งนี้ใช้รูปแบบการวิจัยและพัฒนา กลุ่มตัวอย่างการศึกษาคือ นักวิชาการ ผู้เชี่ยวชาญ ศิลปิน และกลุ่มนักศึกษาสาขานาฏศิลป์และการแสดง มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช ผู้วิจัยเก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกแบบมีโครงสร้างในกลุ่มวิทยากร การสังเกตแบบมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์และพัฒนารำฉุยฉายนางยุบลของชาวบ้าน ใช้การวิพากษ์จากผู้เชี่ยวชาญและการเก็บแบบสอบถามความพึงพอใจของผู้เข้าชมตาม แบบมาตราส่วนประมาณค่า 1-5 ของลิเคิอร์ท ในกลุ่มตัวอย่างเพื่อการพัฒนา
รำฉุยฉายนางยุบลเป็นการรำประกอบการแสดงละครในเรื่องอิเหนาตอนตัดดอกไม้ฉายกริชของละครผู้หญิงเจ้าพระยานคร ช่วงต้นกรุงรัตนโกสินทร์ แนวทางการอนุรักษ์นั้นมุ่งเก็บบทร้องของเก่าแบบตัด คือการร้องฉุยฉาย 1 เที่ยวและร้องแม่ศรี 1 เที่ยว ท่ารำมี 17 ท่า คือท่าฉุยฉาย ท่าจะไปไหนหน่อย ท่าลอยชาย ท่าสำอาง ท่าย่างกราย ท่าลอยชายเที่ยวประพาส ท่าแน่งน้อย ท่าแช่มช้อยสายสวาท ท่าถือพวงพุทธชาด ท่าวิลาศไปเอย ท่าแม่ศรีเอย ท่าแม่ศรีการะเกด ท่าเที่ยวชมปทุมเมษ ท่ายังสะสุกุล ท่าเดินทางมากลางทุ่งพง ท่าเก็บดอกมะยง และท่าบรรจงทัดเอย จากนั้นได้พัฒนาบทร้องใหม่ เป็นฉุยฉายแบบเต็มคือร้องฉุยฉาย 2 เที่ยว และร้องแม่ศรี 2 เที่ยว พัฒนาเครื่องแต่งกายตามแบบละครผู้หญิงเจ้าพระยานคร มี กำไลข้อเท้า ผ้านุ่ง เข็มขัด ผ้าสไบ กรองคอ กำไลข้อมือ จี้นาง กระบังหน้า และดอกไม้ทัด การพัฒนาท่ารำใช้หลักการทางการแสดงนาฏศิลป์ไทย นาฏยศัพท์ ภาษาท่าทาง การตีบท มีท่าเตรียม ท่าออก ท่ารำแบ่งเป็น 2 ช่วง รำแม่ศรี 2 ช่วง ท่าเพลงเร็ว และท่าลา
ผลการวัดความพึงพอใจของผู้ชมอยู่ในระดับมากที่สุด ค่าเฉลี่ย 4.51 พึงพอใจต่อ บทร้องไพเราะ การแต่งกายสวยงามถูกต้องตามหลักของการแสดง เห็นถึงการพัฒนาอย่างถูกต้อง เหมาะกับการเป็นชุดการแสดงทางวัฒนธรรม ท่ารำสวยงามตามหลักนาฏศิลป์ไทย และสามารถไปใช้ได้ในกิจกรรมสังคม
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมศิลปากร. (2551). ทะเบียนข้อมูล : วิพิธทัศนา ชุดระบำ รำ ฟ้อน เล่ม๓. กรุงเทพมหานคร :
บริษัทอมรินทร์พริ้นติ้งแอนพ์พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน).
เจนจิรา ขวัญทอง และคณะ. (2559 : ) รายงานการวิจัยเครื่องแต่งกายละครผู้หญิงเจ้าพระยานคร. นครศรีธรรมราช : สาขาวิชานาฏศิลป์และการแสดง.
ชวลิต สุนทรานนท์, (2554). เอกสารประกอบการสอนรำฉุยฉาย. กรุงเทพมหานคร : สถาบันเทค
โนโลยีราชมงคลธัญบุรี.
ธีรวัฒน์ ช่างสาน. (2552). เอกสารคำสอนฉุยฉาย. นครศรีธรรมราช : มหาวิทยาลัยราชภัฏ
นครศรีธรรมราช.
นางประเสริฐ คิดดี. (2559). สัมภาษณ์, มีนาคม : 15.
วลัญช์ภัทร จียังศุวัต พรพรรณ ประจักรเนตร. (2559). กระบวนการเปลี่ยนแปลงสื่อพื้นบ้านการฟ้อนเล็บฟ้อนเทียน.
ค้นเมื่อ ตุลาคม 15, 2560, จากhttps://www.gscm.nida.ac.th/public-action/Proceeding/2559/12.pdf
สะวรรณยา วัยวัฒน์ (2539). ละครผู้หญิงของเจ้าพระยานครศรีธรรมราช. ค้นเมื่อ มกราคม 2560,
15 จาก https://www.thaithesis.org/detail.php?id=1082539000948.
สารานุกรมไทยฉบับเยาวชน. (2554). ภูมิปัญญาชาวบ้าน. ค้นเมื่อ ตุลาคม 15, 2560, จาก https://web.ku.ac.th/schoolnet/snet6/envi5/panya/panyan.htm
สุมนมาลย์ นิ่มเนติพันธ์. (2543). การละครไทย. กรุงเทพมหานคร : บริษัทโรงพิมพ์ไทยวัฒนาพานิช
จำกัด.
อาจารี รุ่งเจริญ. (2557). การใช้เอกลักษณ์จากศิลปะการแสดงพื้นบ้านเพื่อการส่งเสริมการท่องเที่ยว ทางวัฒนธรรม : กรณีศึกษาจังหวัดสุพรรณบุรี. ค้นเมื่อ ตุลาคม 15, 2560, จาก file:///C:/Users/ComCare/Downloads/30524-
69886-1-PB.pdf