การพัฒนาศักยภาพห่วงโซ่คุณค่าผลิตภัณฑ์ขนมพื้นบ้านของประเทศไทย : กรณีศึกษาขนมดอกจอก อำเภอช้างกลาง จังหวัดนครศรีธรรมราช
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาห่วงโซ่คุณค่าผลิตภัณฑ์ขนมพื้นบ้าน 2) พัฒนาและประเมินผลการพัฒนาห่วงโซ่คุณค่าผลิตภัณฑ์ขนมพื้นบ้าน อำเภอช้างกลาง จังหวัดนครศรีธรรมราช ใช้รูปแบบการวิจัยแบบผสมผสาน ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ สมาชิกกลุ่มบ้านขนมหนองกุ้ง ผู้นำชุมชน ตัวแทนร้านค้าและลูกค้า เลือกแบบเจาะจง จำนวน 20 คน เก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์และการสนทนากลุ่ม กลุ่มตัวอย่างที่ศึกษา ได้แก่ ลูกค้าจำนวน 400 คน เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถาม โดยการสุ่มแบบบังเอิญ การวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติ ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการศึกษา พบว่า 1) ห่วงโซ่คุณค่าผลิตภัณฑ์ขนมพื้นบ้าน สมาชิกทั้ง 8 คน มีส่วนร่วมในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การจัดหาวัตถุดิบถึงการจำหน่าย โดยผลิต 5 วัน/สัปดาห์ กระจายสินค้าไปยังร้านค้าส่ง 70% และเก็บไว้ขายปลีก 30% แม้จะพบจุดอ่อนเรื่องบรรจุภัณฑ์ฉลาก ตราสินค้าและการสร้างแบรนด์ที่ยังขาดเอกลักษณ์ แต่กลุ่มแสดงความใส่ใจด้วยบริการหลังการขายกรณีขนมแตกหัก และนำเทคโนโลยี ไลน์ Tik Tok ใช้ในการสื่อสารและตลาด 2) การพัฒนาห่วงโซ่คุณค่า มุ่งเน้นปรับบรรจุภัณฑ์ให้ทันสมัย ยืดอายุขนม ลดความเสียหายระหว่างขนส่ง และเพิ่มช่องทางการจัดจำหน่ายในรูปแบบออนไลน์ และ 3) ผลการประเมินจากการพัฒนาห่วงโซ่คุณค่า พบว่า ผู้บริโภคมีความพึงพอใจในระดับมากที่สุด และมีผลการพัฒนาที่ดีขึ้นในทุกมุมมอง ทั้งด้านลูกค้า การเงิน การดำเนินงานภายในธุรกิจ และการเรียนรู้และเติบโต ทั้งนี้หน่วยงานภาครัฐ สามารถนำผลการวิจัยเป็นแนวทางในการพัฒนาสนับสนุนการตลาดการสร้างแบรนด์ จัดโครงการส่งเสริมการตลาดสำหรับผลิตภัณฑ์ชุมชน เพื่อเพิ่มรายได้ สร้างอาชีพ และอนุรักษ์
ภูมิปัญญาท้องถิ่นต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Cochran, W.G. (1953). Sampling Techniques. New York : John Wiley & Sons.
Cronbach, L. J. (1990). Essentials of Psychological testing. (5th ed.). New York: Harper & Row.
George, D. & Mallery, P. (2003). SPSS for Windows Step by Step: A Simple Guide and Reference 11.0 Update. (4thed.). Boston: Allyn & Bacon.
Jun, I. W. & Rowley, C. (2019) Competitive Advantage and the Transformation of Value Chains Over Time: The Example of a South Korean Diversified Business Group, 1953–2013. Business History, 61(2), 343-370.
Kaplan, R. & Norton, D. (1992). The balanced scorecard: The measures that drive performance. Harvard Business Review, 69(1), 71-79.
Kotler, P., & Keller, K. L. (2016). Marketing management. (15th ed.). Pearson.
Kumar, D. & Rajeev, P.V. (2016). Value Chain: A Conceptual Framework. International Journal of Engineering and Management Sciences, 7(1), 74-77.
Lapyai, D. & Kumseeha, P. (2020). Value Chain and Guidelines for Increasing the Value of Kamphaeng Phet Banana for the Entrepreneurs in the Mor Kluai Khai Market. Payap University Journal. 30(1), 94-109. (in Thai)
Nakhon Si Thammarat Rajabhat University. (2022). Strategic plan of Nakhon Si Thammarat Rajabhat University 2022-2026. Nakhon Si Thammarat Rajabhat University. (in Thai)
Natsuda, K., Igusa, K., Wiboonpongse, A., & Thoburn, J. (2012). One Village One Product – rural development strategy in Asia: The case of OTOP in Thailand. Canadian Journal of Development Studies, 33(3), 369-385. (in Thai)
Office of Nation Economic and Social Development Council. (2023). The value chain of Thailand under the national strategy's master plan.
[Revised Edition 2023]. [Online]. Retrieved 2023, October 23, from: http://nscr.nesdc.go.th/value-chain-thailand-ns23/. (in Thai)
Phongphit, S., & Nantasuwan, W. (2002). Master community plan: People research and development. Bangkok: Charoenwit Publishing. (in Thai)
Porter, M. E. (1985). Competitive Advantage: Creating and Sustaining Superior Performance. New York: The Free Press.
Porter, M. E., & Kramer, M. R. (2011). Creating shared value. Harvard Business Review, 89(1/2), 62-77.
Sriphong, C., Maneenin, P., Kamphaengdee, S., & Khongnuanyai, W. (2021). Developing the Value Chain of a Prototype Snack (Tongmuan-Tongpup) Community Enterprise in Yala Province. Christian University Journal. 27(1), 24- 40. (in Thai)
Sriyom, K. (2021). Developing the Capabilities of the Local Community's Homemade Dessert Products Group in Dan Moo 4, Ko Taeo Subdistrict, Mueang Songkhla District, Songkhla Province, to Increase Income and Elevate to a Community Enterprise. Songkhla Rajabhat University. Retrieved 2021, September 9, from https://www.eef.or.th/communities/2563-beginning-106/ (in Thai)
Theppot, N. & Uon, V. (2021). A Management Pattern After Maize Harvesting, Using A Value Chain Model In The Northern Part Of Thainland. Journal of Social Science and Buddhistic Anthropology, 6(9), 294-309. (in Thai)
Tupkrut, N. & Boonkuer, S. (2023). Factors Affecting the Success of Community Enterprise, Trang Province. Narkbhutparitat Journal. 15(1), 13-24 (in Thai)
United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 Agenda for Sustainable Development. np.: United Nations.
Vattikoti, K. & Razak, A. (2018). Critical Evaluation of Value Chain Analysis for Assessing Competitive Advantage -A Study on Select Companies of E-Tailing Industry. Academy of Strategic Management Journal, 17(6), 1-14.
Yamane, T. (1967). Statistics, An Introductory Analysis, 2 nd (ed.). New York: Harper and Row.
