ความท้าทายของสถานศึกษาต่อความหลากหลายทางเพศของผู้เรียน

Main Article Content

คมจิรวริทธิ์ เรืองฤทธิ์
สุนทรี วรรณไพเราะ

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจและวิเคราะห์ความท้าทายของสถานศึกษาไทย ในการสร้างพื้นที่เรียนรู้ที่ปลอดภัยและเสมอภาค สำหรับผู้เรียนที่มีความหลากหลายทางเพศในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน ท่ามกลางพลวัตทางสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป แม้ประเทศไทยจะมีความก้าวหน้าทางกฎหมาย แต่ในทางปฏิบัติสถาบันการศึกษายังเผชิญปัญหาเชิงโครงสร้างอย่างมีนัยสำคัญ จากการสังเคราะห์กรอบแนวคิดเรื่องพลวัตความหลากหลายทางเพศ และทฤษฎีการจัดการความหลากหลาย ประกอบกับการทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง พบว่า ความท้าทายหลักแบ่งออกเป็น 3 มิติ ได้แก่ (1) มิติเชิงนโยบาย กฎหมาย และโครงสร้างสถาบัน กฎระเบียบของสถานศึกษายังคงยึดติดกับกรอบเพศทวิลักษณ์ และขาดกลไกคุ้มครองเชิงรุก (2) มิติหลักสูตรและสื่อการสอน เนื้อหาแบบเรียนยังคงมีการตีตรา สร้างภาพลักษณ์เชิงลบ และขาดการสอนเพศวิถีศึกษาที่ครอบคลุม และ (3) มิติปฏิสัมพันธ์และสุขภาวะ ปัญหาการกลั่นแกล้งรังแก ยังคงเกิดขึ้นอย่างแพร่หลาย ส่งผลกระทบสุขภาวะทางจิตใจและร่างกายของผู้เรียน บทความจึงเสนอแนวทางและข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย เพื่อผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างเป็นรูปธรรม อาทิ การปฏิรูปกฎระเบียบและหลักสูตรให้สอดคล้องกับ หลักสิทธิมนุษยชน การพัฒนาบุคลากรทางการศึกษาให้มีความเข้าใจที่ถูกต้อง การสร้างระบบการให้คำปรึกษาเชิงรุก และส่งเสริมสภาพแวดล้อมที่เคารพในความแตกต่าง เพื่อให้สถานศึกษาเป็นพื้นที่ที่โอบรับความหลากหลายและเคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของทุกคน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เรืองฤทธิ์ ค. ., & วรรณไพเราะ ส. . . (2025). ความท้าทายของสถานศึกษาต่อความหลากหลายทางเพศของผู้เรียน. วารสารวิจัยสังคมและปริทัศน์, 48(2). สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/socialresearchjournal/article/view/282324
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ (Academic Article)

เอกสารอ้างอิง

BBC News. (2025). January 23, 2025: A historic day as the Marriage Equality Act officially comes into effect [23 ม.ค. 2568 วันประวัติศาสตร์ กฎหมายสมรสเท่าเทียมมีผลใช้บังคับวันแรก]. BBC News. https://www.bbc.com/thai/articles/c1kmv4rr4xzo. (in Thai)

Becker, T., Chin, M., & Bates, N. (2022). Measuring Sex, Gender Identity, and Sexual Orientation. National Academies Press.

Chantarasuk, A. (2024). "Marriage Equality" So What...? When Will Gender and Rights Be Equal in Schools? [“สมรสเท่าเทียม” แล้วไง… เมื่อไร? เพศ-สิทธิ ในรั้วโรงเรียนจะเท่ากัน]. Social and Public Policy Communication Center, Thai Public Broadcasting Service. https//theactive.thaipbs.or.th/read/equality-in-school. (in Thai)

Cheowcharn, N. (2021). Relationship Between Workplace Heterosexist Discrimination and Job Satisfaction in Lgb Employees: The Mediating Role of Workplace Sexual Identity Management Strategies. [ความสัมพันธ์ระหว่างการเลือกปฏิบัติต่างเพศในที่ทำงานกับความพึงพอใจในการทำงานของพนักงาน

ที่มีอัตลักษณ์หลากหลายทางเพศ โดยมีกลยุทธ์การจัดการอัตลักษณ์ทางเพศในที่ทำงานเป็นตัวแปรส่งผ่าน]. Master of Arts Thesis in Psychology, Faculty of Psychology, Chulalongkorn University. (in Thai)

CP All. (2020). Diversity-and-Inclusion-Polic y[นโยบายการบริหารความหลากหลายและยอมรับความแตกต่างของบุคคล]. https//www.cpall.co.th/wp-content/uploads/2020/11/Diversity-and-Inclusion-Policy-2563-th.pdf. (in Thai)

Dhedchawanagon, K. (2024). Sexual Stigma Among Transgender Students in Thai Textbooks [การตีตราทางเพศที่เกิดขึ้นกับนักเรียนข้ามเพศในแบบเรียนไทย]. Ramkhamhaeng University Journal: Faculty of Education (Humanities and Social Sciences). 2(2), 38-49. (in Thai)

GLSEN. (2022). The 2021 national school climate survey: The experiences of LGBTQ+ youth in our nation's schools. https://www.glsen.org/research/school-climate-survey.

Haitembu, R. K. (2023). Gender and sexual diversity: Inclusion in the Namibian education context. Cogent Education, 10(2). https://doi.org/10.1080/2331186X.2023.2253702.

Jitrabieb, N. (2020). Diversity Management in Thai Organizations: LGBTIQ Related Rights and Policies in Workplace. [องค์กรในประเทศไทยกับการบริหารจัดการความหลากหลาย การส่งเสริมสิทธิและนโยบายของบริษัทต่อกลุ่มพนักงานที่มีความหลากหลายทางเพศ (LGBTIQ)]. Master of Management Thesis, College of Management, Mahidol University. (in Thai)

Kamudhamas, A. (2022). Gender diversity [เพศหลากหลาย]. Thai Health Promotion Foundation. https//oscc.consulting/media/111. (in Thai)

Kettakean, B., Preechasuchat, K., Puangsang, D., & Boonkasame, C. (2025). Counseling Skills for Bullying

Victims in LGBT High School Students [การให้คำปรึกษาเพื่อเยียวยาจิตใจของเหยื่อจากการถูกรังแก ในนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาที่มีความหลากหลายทางเพศ]. Journal of Social Science Development. 8(5), 73-86. (in Thai)

Makprayoon, U., & Panich, J. (2023). Knowledge and Attitudes about Gender Equality Affecting Communication of Secondary School Teachers Under Phitsanulok-Uttaradit Secondary Educational Service Area Office [ความรู้และทัศนคติเกี่ยวกับความเสมอภาคทางเพศที่มีผลต่อการสื่อสารของครู ระดับมัธยมศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพิษณุโลก-อุตรดิตถ์]. Journal of Mass Communication Technology, RMUTP. 8(1), 79-90. (in Thai)

Nitiwana, C. & Leerasiri,W. (2018). Promotion of LGBT Human Rights in the United States during the Obama Administration (2009-2016) [การส่งเสริมสิทธิมนุษยชนของผู้มีความหลากหลายทางเพศในสหรัฐอเมริกาสมัยประธานาธิบดีบารัค โอบามา (ค.ศ. 2009-2017)]. Academic Journal of Politics and Public Administration (ACJPP), 8(1), 1-32. (in Thai)

Noknoy, J. (2011). Contemporary Human Resource Management Concepts [แนวคิดการบริหารทรัพยากรมนุษย์ร่วมสมัย]. Chulalongkorn University. (in Thai)

Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights (OHCHR). (2017). Yogyakarta plus10 https://yogyakartaprinciples.org/wp-content/uploads/2017/11/A5_yogyakartaWEB-2.pdf

Phantasoot, P. (2020). The Personnel Diversity Management In Secondary School [การจัดการความหลากหลายของบุคลากรในโรงเรียนมัธยมศึกษา]. Doctor of Philosophy (Ph.D.) Thesis in Educational Administration, Graduate School, Silpakorn University. (in Thai)

Puntayoung, R., Wootvatansa, N., & Klompun, U. (2023). Model and Mechanism to Promote Gender Equality in Order to Social Empowerment in Schools of Secondary Educational Service Area Office 33, Surin Province [รูปแบบและกลไกการส่งเสริมความเสมอภาคระหว่างเพศเพื่อเสริมสร้างพลังทางสังคมในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 33 จังหวัดสุรินทร์]. Journal of Social Science and Buddhistic Anthropology. 7(7), 84-100. (in Thai)

Sinchu, V., Sarnswang, S., & Buasuwan, P. (2022). Guidelines for the Management of Educational to Facilitate the Promotion of Gender Equality Among Gender Diversity Students in Schools Under the Secondary Educational Service Area Office Chonburi Rayong [แนวทางการบริหารสถานศึกษาเพื่อส่งเสริมความเท่าเทียมทางเพศ ในกลุ่ม นักเรียนที่มีความหลากหลายทางเพศ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาชลบุรี ระยอง]. SWU Educational Administration Journal. 19(36), 114-125. (in Thai)

Sukasem, A. (2024). Sexual Harassment among Secondary School Students in Bangkok: A Study on Perpetrators and Victims [การคุกคามทางเพศของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษา ในเขตกรุงเทพมหานคร: การศึกษาในฐานะผู้กระทำและผู้ถูกกระทำ]. Chandrakasem Journal. 30(2), 207-222. (in Thai)

Thomas, D. A., & Ely, R. J. (1996). Making Differences Matter a New Paradigm for Managing Diversity. Harvard Business Review. https//hbr.org/1996/09/making-differences-matter-a-new-paradigm-for-managing-diversity.

Thomas, R. R. (1990). From Affirmative Action to Affirming Diversity. Harvard Business Review, 68(2), 107–117.

Thongthai, W. (2020, June 15). Sex and Gender [เพศและเพศภาวะ]. Institute for Population and Social Research, Mahidol University. https//www.theprachakorn.com/newsDetail.php?id=277. (in Thai)

Tinnanam, C., Ompornnowarat, K., & Duaydee, R,. (2021). LGBTQN+ Well being Strategy in Thailand [ยุทธศาสตร์สุขภาวะ LGBTQN+ในประเทศไทย.]. Duean Tula Printing. (in Thai)

UN Global Compact Thailand. (2025). Promoting Diversity the Unilever Way with Vaseline: World's First Product Created for Transgender Women [ส่งเสริมความหลากหลายในแบบ Unilever กับ Vaseline สร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์เพื่อผู้หญิงข้ามเพศครั้งแรกของโลก]. United Nations Global Compact Network Thailand. https://globalcompact-th.com/news/detail/1796. (in Thai)

UN News. (2012). Ban calls for end to violence and discrimination against lesbian, gay, bisexual and transgender people. UN News. https://news.un.org/en/story/2012/12/428052

UNESCO Bangkok. (2023). A survey on the school experiences of transgender students in Thailand. Bangkok: UNESCO. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000235414

UNESCO. (2025). Youth advocacy for LGBTIQ+ inclusive education in Asia. https://www.unesco.org/en/articles/youth- advocacy-lgbtiq-inclusive-education-asia.

Yodlorchai, R. (2019). Gender diversity in Thai society [ความหลากหลายทางเพศในสังคมไทย]. Faculty of Psychology, Chulalongkorn University. https://www.psy.chula.ac.th/th/feature-articles/gender-identity/. (in Thai)