การพัฒนาพื้นที่ต้นแบบเพื่อการท่องเที่ยวเชิงเกษตรตามแนวคิดอารยสถาปัตย์ ของกลุ่มเกษตรกร อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้ศึกษามีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาทรัพยากรและความต้องการของกลุ่มเกษตรกร ตลอดจนนำข้อค้นพบมาใช้เป็นฐานข้อมูลในการออกแบบและการพัฒนาโมเดลพื้นที่ต้นแบบ ด้านการท่องเที่ยวเชิงเกษตรตามหลักอารยสถาปัตย์ที่เข้าถึงได้อย่างเท่าเทียม ดำเนินการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมร่วมกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 23 คน ผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึก จัดเวทีชุมชน การสนทนากลุ่ม และกิจกรรมเชิงปฏิบัติการ ผลการวิจัยพบว่า พื้นที่มีศักยภาพสูงด้านทรัพยากรธรรมชาติและภูมิปัญญาท้องถิ่นที่โดดเด่น แต่มีข้อจำกัดด้านกายภาพและโครงสร้างพื้นฐานที่ไม่เอื้อต่อกลุ่มเปราะบาง ด้านเศรษฐกิจพบปัญหาการกระจายรายได้ ส่วนด้านสิ่งแวดล้อมเผชิญผลกระทบจากการขยายตัวของเมือง ชุมชนจึงมีความต้องการพัฒนาทักษะการจัดการและปรับปรุงสภาพแวดล้อมให้ปลอดภัย ผู้วิจัยจึงได้ร่วมพัฒนาโมเดลพื้นที่ต้นแบบจนเกิดเป็นองค์ความรู้ที่ครอบคลุมการวิเคราะห์พื้นที่ การวางผัง การออกแบบกายภาพ การจัดกิจกรรม และการบริหารจัดการแบบการมีส่วนร่วม งานวิจัยนี้ชี้ให้เห็นว่าอารยสถาปัตย์เป็นเครื่องมือสร้างความเท่าเทียมและขยายโอกาสทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน ซึ่งสามารถใช้เป็นต้นแบบยกระดับพื้นที่ท่องเที่ยวเชิงเกษตรอื่น ๆ ต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
1) บทความนี้เป็นลิขสิทธิ์ของสถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย แต่ความคิดเห็นและเนื้อหาเป็นของผู้แต่ง
2) ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสารวิจัยสังคมและปริทัศน์ สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้แต่งบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสารวิจัยสังคมและปริทัศน์ สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กองบรรณาธิการไม่สงวนสิทธิ์ในการคัดลอก แต่ให้ระบุถึงการอ้างอิง
เอกสารอ้างอิง
Chowkaew, J. (2022). Design Guidelines of Physical and Facilities Improvement for All: A Case Study of Plai Phraya Sub-district Municipality, Krabi [แนวทางการออกแบบปรับปรุงสภาพแวดล้อมทางกายภาพ และสิ่งอำนวยความสะดวกเพื่อคนทั้งมวล กรณีศึกษา พื้นที่ส่วนราชการเขตเทศบาลตำบลปลายพระยา จังหวัดกระบี่]. Journal of Architectural/Planning Research and Studies, 19(1), 65-82. (in Thai)
Department of Tourism and Sports. (2022). Tourism situation February 2022 [สถานการณ์การท่องเที่ยว เดือน กุมภาพันธ์ 2565]. Ministry of Tourism and Sports. (in Thai)
Jensantikul, N. (2022). Universal design: Concepts and characteristics of residential design for the elderly [การออกแบบเพื่อทุกคน: แนวคิดและลักษณะการออกแบบที่อยู่อาศัยสําหรับผู้สูงอายุ]. Journal of Humanities and Social Sciences, 3(2), 67-81. (in Thai)
Kasemsuk, C. (2018). Public Participation Approach for Sustainable Community Development [แนวคิดการมีส่วนร่วมของประชาชนเพื่อการพัฒนาชุมชนที่ยั่งยืน]. Journal of Humanities and Social Sciences, 26(50), 169-186. (in Thai)
Ministry of Tourism and Sports. (2024). Tourism statistics 2023 [สถิติด้านการท่องเที่ยว ปี 2566]. Ministry of Tourism and Sports. https://www.mots.go.th/ (in Thai)
Nadee, P. (2018). Agro-tourism development towards sustainable tourism. [การพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงเกษตรสู่ความยั่งยืน]. EAU Heritage Journal, 8(2), 113-124. (in Thai)
National Tourism Policy Committee. (2023). National Tourism Development Plan No. 3 (2023-2027) [แผนพัฒนาการท่องเที่ยวแห่งชาติ ฉบับที่ 3 พ.ศ.2566-2570]. Ministry of Tourism and Sports. (in Thai)
Phakdeeburut, W. (2020). Problems and potential of community-based agro-tourism management of Ban Don Sak, Chai Nat province [ปัญหาและศักยภาพของการจัดการท่องเที่ยวเชิงเกษตรโดยชุมชน ของบ้านดอนซาก จังหวัดชัยนาท]. PSDS Journal of Development Studies, 3(1), 41-67. (in Thai)
Pongprom, A. (2022). Agro-tourism and management of agro-tourism sites [การเกษตรเชิงท่องเที่ยวและการจัดการแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตร]. Agricultural Land Reform Office. (in Thai)
Poonsuwan, P. (2023). Buddha-Dhamma Application for Integrated Community Tourism promotion of Local Administrative Organisations in Songkhla Province [การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชนเชิงบูรณาการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดสงขลา], Journal of Interdisciplinary Innovation Review, 7(3), 253-266. (in Thai)
Phra Maha Prakasit Sirimetho. (2019). Basic concepts for administration and development [แนวคิดพื้นฐานเพื่อการบริหารและการพัฒนา]. Mahachulalongkornrajavidyalaya University Press. (in Thai)
Phra Nakorn Pragnrit, Phra Theethat Jaejai, Peuchthonglang, P. (2022). Innovation of Tourism management at Temples on Universal Design (UD) in Chiang Mai Province [นวัตกรรมการจัดการแหล่งท่องเที่ยววัดตามแบบอารยสถาปัตย์ในจังหวัดเชียงใหม่]. Panidhana Journal, 18(1), 74-110. (in Thai)
Promkham, T. (2022). Community-based tourism management based on the collaborative management concept: A case study of Phu Hin Rong Kla National Park and Ban Rong Kla community, Phitsanulok province [การจัดการการท่องเที่ยวโดยชุมชนภายใต้แนวคิดการจัดการแบบร่วมมือกัน กรณีศึกษา อุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้าและชุมชนบ้านร่องกล้า อำเภอนครไทย จังหวัดพิษณุโลก], Doctoral dissertation, Naresuan University. (in Thai)
San Kamphaeng District Agricultural Extension Office. (2024). Basic information of San Kamphaeng district [ข้อมูลพื้นฐานอำเภอสันกำแพง]. https://chiangmai.doae.go.th/sankamphaeng/ (in Thai)
Sawaengcharoen, C. (2019). Universal Design for local government organizations [ปรับเมืองเพื่อคนทั้งมวล (Universal Design) สำหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น]. Kaenchan Printing Center. (in Thai)
Somdet Phra Buddhaghosacharn (P. A. Payutto). (2018). Dictionary of Buddhism: Vocabulary edition [พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์]. Sahathamik Publishing. (in Thai)
Sriget, U. (2022). Community-Based Tourism for the Sustainable Development [การจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนสู่วิถีที่ยั่งยืน]. Western University Research Journal Humanities and Social Sciences, 8(2), 270-279. (in Thai)
Sriyothin, S., Leelakitpaisarn, Y., Wichasin, P., huanchom, J., Sriprasertsuk, A., Srinathiyawasin, T., Sriyothin, B. (2024). Agrotourism: Driving Tourism and Hospitality Industry Through Learning Resources in the Community to Increase Sustainable Income [การท่องเที่ยวเชิงเกษตร: การขับเคลื่อนอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวและการบริการ ผ่านแหล่งเรียนรู้ในชุมชนเพื่อเพิ่มรายได้อย่างยั่งยืน]. Panyapiwat Journal, 16(3), 313- 333. (in Thai)
Strategy and Information for Provincial Development Group. (2022). Chiang Mai provincial development plan (2023-2027) 2024 revised edition [แผนพัฒนาจังหวัดเชียงใหม่ (พ.ศ. 2566-2570) ฉบับทบทวนปี 2567]. Chiang Mai Provincial Office. (in Thai)
Suttapirom, C., Purngchan, T., Kerdlong, B., Sukkhong, R., Whankaew, S. (2023). Development Strategy for Agrotourism of Na Khao Sia, Na Yong, Trang Province [กลยุทธ์การพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงเกษตรของตําบล นาข้าวเสีย อําเภอนาโยง จังหวัดตรัง]. Journal of Agri. Research & Extension, 40(3), 206-219. (in Thai)
Tanjaroen, S. (2017). Community Based Tourism Management and Sustainable Tourism Development of Bangkantaek Community in Samutsongkhram Province [การจัดการการท่องเที่ยวโดยชุมชนกับการพัฒนําการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนของชุมชนบางขันแตก จังหวัดสมุทรสงคราม]. International Journal of Thai Tourism, 13(2), 1-24. (in Thai)
Thawornprasert, W., Chotchakornpan, K., Kobjaiklang, C., Methawuttisakul, T. (2025). Developing Universal Design to Support Tourism for All Creatively and Sustainably. [การพัฒนาอารยสถาปัตย์ รองรับการท่องเที่ยวเพื่อคนทั้งมวลอย่างสร้างสรรค์และยั่งยืน]. Journal of Social Work and Social Administration, 30(2), 71-102. (in Thai)
United Nations ESCAP. (2019). Disability at a Glance 2019: Investing in Accessibility in Asia and the Pacific. United Nations Publications.
