ชีวิต: การศึกษาอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ในภาษาไทย
คำสำคัญ:
ชีวิต, อุปลักษณ์, อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถ้อยคำอุปลักษณ์ที่สะท้อนมโนทัศน์ชีวิตในภาษาไทย และศึกษามุมมองของผู้ใช้ภาษาไทยที่สะท้อนจากอุปลักษณ์ชีวิต โดยผู้วิจัยเก็บรวบรวมข้อมูลจากงานเขียนทางวิชาการ (Academic) งานเขียนกึ่งวิชาการ (Non-Academic) เรื่องแต่ง (Fiction) หนังสือพิมพ์ (Newspaper) และเบ็ดเตล็ด (Miscellany) ในคลังข้อมูลภาษาไทยแห่งชาติ (Thai National Corpus) ของภาควิชาภาษาศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยใช้แนวคิดอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ของ Lakoff and Johnson (1980) [1] และ Kövecses (2002) [2] ผลการวิจัยพบ มโนอุปลักษณ์ชีวิตทั้งหมด 5 มโนอุปลักษณ์ ได้แก่ [ชีวิต คือ การเดินทาง] [ชีวิต คือ วัตถุสิ่งของ] [ชีวิต คือ การต่อสู้] [ชีวิต คือ ละคร] และ [ชีวิต คือ อาหาร] มโนอุปลักษณ์ทั้ง 5 มโนอุปลักษณ์ สามารถสะท้อนมุมมองหรือถ่ายทอดความคิดความเข้าใจเกี่ยวกับชีวิตหรือการดำเนินชีวิตได้ 3 ประเด็นหลัก คือ 1) การดำเนินชีวิต 2) ประสบการณ์ชีวิต และ 3) คุณค่าของชีวิต
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Lakoff, G., and Johnson, M. (1980). Metaphors we live by. The University of Chicago Press.
Kövecses, Z. (2002). Metaphor: A practical introduction. Oxford.
มูลนิธิยุวพัฒน์. (2563). ความหมายของการมีชีวิตอยู่. สืบค้นเมื่อ 30 พฤศจิกายน 2566, จาก https://www.yuvabadhanafoundation.org
ปิยภรณ์ อบแพทย์. (2552). อุปลักษณ์ชีวิตในหนังสือธรรมะ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. iThesis จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
http://cuir.car.chula.ac.th/bitstream/123456789/34842/1/piyaporn_ob.pdf
สุรเชษฐ์ พิชิตพงศ์เผ่า. (2553). อุปลักษณ์ชีวิตในหนังสือแนะนำการดำเนินชีวิต: การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างภาษากับมโนทัศน์ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. iThesis จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. http://cuir.car.chula.ac.th/bitstream/123456789/36531/1/surachet_ph.pdf
โซว ซือหยวน, รัชนีย์ญา กลิ่นน้ำหอม, และมนตรี เจียมจรุงยงศ์. (2556). “ชีวิตคืออะไร”: มโนทัศน์ชีวิตในเว็บบล็อกของไทยและจีน. วารสารวจนะ, 1(2), 43-60.
ภัทราภรณ์ ละมุล. (2560). อุปลักษณ์ชีวิตในบทบันทึกชีวิตของเสกสรร ประเสริฐกุล. วิวิธวรรณสาร, 1(2), 37-57.
สานิตย์ หนูนิล, และกนกวรา พวงประยงค์. (2562). ปัจจัยที่มีผลต่อรูปแบบการดำเนินชีวิตของคนรุ่นใหม่ในชนบทไทย. วารสารพัฒนาสังคม, 21(2), 179.
อิศรา รุ่งทวีชัย, ดลดาว ปูรณานนท์, และชมพูนุท ศรีจันทร์นิล. (2562). การศึกษาความหมายในชีวิตเชิงประสบการณ์ของนักศึกษาระดับปริญญาตรี คณะครุศาสตร์. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, 6(ฉบับพิเศษ), 87-88.
กาญจน์สุนภัส บาลทิพย์, อุษณีย์ เพชรรัชตะชาติ, ศิริวรรณ พิริยคุณธร, นฤมล ติระพัฒน์, และปราณี เลี่ยมพุทธทอง. (2559). การพัฒนารูปแบบการใช้แนวคิดเป้าหมายในชีวิตและปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อการสร้างเสริมสุขภาพแบบองค์รวมของวัยรุ่นไทย. วารสารพยาบาล-สงขลานครินทร์, 36(3), 112.
พระอักขราภิศุทธิ์ สิริวฑฒโน, และวันชัย พลเมืองดี. (2560). การดำเนินชีวิตที่ยืนยาวตามหลักพระพุทธศาสนา. วารสารสังคมศาสตร์วิชาการ, 10(ฉบับพิเศษ), 166-167.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2024 วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ อยู่ภายใต้การอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 4.0 International (CC-BY-NC-ND 4.0) เว้นแต่จะระบุไว้เป็นอย่างอื่น โปรดอ่านหน้านโยบายของวารสารสำหรับข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการเข้าถึงแบบเปิด ลิขสิทธิ์ และการอนุญาต
