การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาประวัติศาสตร์ตามวิธีการทางประวัติศาสตร์และการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐานเพื่อส่งเสริมทักษะการเรียนรู้เป็นทีมของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาประวัติศาสตร์ตามวิธีการทางประวัติศาสตร์ร่วมกับการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน และ 2) ศึกษาผลของการใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ดังกล่าวต่อทักษะการเรียนรู้เป็นทีมของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น การวิจัยใช้แนวทางการวิจัยและพัฒนา โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพเป็นหลัก ดำเนินการวิจัย 4 ระยะ ได้แก่ การศึกษาแนวคิดและทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง การพัฒนารูปแบบ การทดลองใช้ และการปรับปรุงรูปแบบหลังการทดลองใช้ ผู้ให้ข้อมูลหลัก ได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร จำนวน 40 คน และผู้เชี่ยวชาญจำนวน 3 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ รูปแบบการจัดการเรียนรู้ แผนการจัดการเรียนรู้ แบบประเมินรูปแบบการจัดการเรียนรู้โดยผู้เชี่ยวชาญ และแบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) รูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 5 ขั้นตอน ได้แก่ การกำหนดคำถามและวางแผนโครงงาน การสืบค้นและรวบรวมหลักฐาน การวิเคราะห์และตรวจสอบหลักฐาน การตีความเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ และการสังเคราะห์องค์ความรู้และนำเสนอผลงานโครงงาน และ 2) การใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ดังกล่าวสามารถส่งเสริมทักษะการเรียนรู้เป็นทีมของผู้เรียนได้อย่างเป็นรูปธรรม ทั้งด้านการสื่อสาร การตัดสินใจร่วมกัน การแบ่งบทบาทหน้าที่ ความรับผิดชอบ การอภิปรายอย่างมีเหตุผล และการสร้างองค์ความรู้ร่วมกัน โดยผู้วิจัยได้ปรับปรุงกิจกรรมการเรียนรู้และแนวทางการประเมินทักษะการเรียนรู้เป็นทีมให้มีความชัดเจนและเหมาะสมยิ่งขึ้นก่อนจัดทำเป็นรูปแบบฉบับสมบูรณ์