วิเคราะห์การพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักกามโภคีสุข

Main Article Content

พระเอนก คุณวุฑฺโฒ (ศรีเจริญสุข)
พระมหาอดิเดช สติวโร (สุขวัฒนวดี)

บทคัดย่อ

          บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาหลักกามโภคีสุขในคัมภีร์พระพุทธศาสนา เพื่อศึกษาการพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ปรากฏในคัมภีร์พระพุทธศาสนา และเพื่อวิเคราะห์การพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักกามโภคีสุข การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยวิธีการวิจัยเอกสาร (Documentary Research) โดยศึกษาค้นคว้าจากเอกสาร ตำราทางวิชาการ รวมถึงเอกสารงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง


          ผลการวิจัยพบว่า หลักกามโภคีสุขในคัมภีร์พระพุทธศาสนา คือ ความสุขที่ได้รับจากการหาทรัพย์ที่หามาได้ เรียกว่า อัตถิสุข สุขที่เกิดจากการใช้จ่ายทรัพย์ ที่เรียกว่า โภคสุข สุขที่เกิดจากการมีและการใช้จ่ายไปโดยที่ไม่เป็นหนี้ เรียกว่า อนณสุข และความสุขที่เกิดจากการประกอบอาชีพที่ปราศจากโทษ เรียกว่า อนวัชชสุข การพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ปรากฏในคัมภีร์พระพุทธศาสนา คือ การดำเนินชีวิตของบุคคลที่สามารถดำรงชีวิตอยู่ร่วมกับสังคมได้อย่างเหมาะสม ไม่เป็นภาระและไม่ก่อให้เกิดปัญหากับสังคม หลักธรรมที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาคุณภาพชีวิตในคัมภีร์พระพุทธศาสนา ประกอบด้วย หลักธรรมที่สำคัญ ๓ ประการคือ หลักภาวนา ๔ บุญกิริยาวัตถุ ๓ และหลักไตรสิกขา วิเคราะห์การพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักกามโภคีสุข คือ บุคคลดำเนินการตามหลักกามโภคีสุขนี้แล้ว ย่อมได้รับความสุขทางใจ ความสุขที่เกิดจากการมีทรัพย์กับความสุขที่เกิดจากการใช้จ่ายทรัพย์จัดเป็นความสุขที่เกิดจากการกระทำ ความสุขที่เกิดจากความไม่มีหนี้ และความสุขที่เกิดจากการประกอบการงานที่ปราศจากโทษ จัดเป็นความสุขเกิดจากการไม่กระทำ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
คุณวุฑฺโฒ (ศรีเจริญสุข) พ., และ สติวโร (สุขวัฒนวดี) พ. “วิเคราะห์การพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักกามโภคีสุข”. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, ปี 11, ฉบับที่ 1, เมษายน 2024, น. 1-15, https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JMA/article/view/265435.
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

เกษม จันทร์แก้ว. วิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม. พิมพ์ครั้งที่ ๔. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, ๒๕๔๔.

เกียรติวรรณ อมาตยกุล. วิถีแห่งพุทธ. กรุงเทพมหานคร: วิถีแห่งความสุข, ม.ป.ป..

ณ ลินพัฒน์. การพัฒนาคุณภาพชีวิต. กรุงเทพมหานคร: แพร่พิทยา, ๒๕๔๑.

นิพนธ์ คันธเสวี. คุณภาพชีวิตในการศึกษาและวัฒนธรรม ประมวลบทความทางวิชาการ. สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ. กรุงเทพมหานคร: บริษัทประชาชนจำกัด, ๒๕๒๖.

พระธรรมโกศาจารย์ (เงื่อม อินฺทปญฺโญ). หนังสือชุดลอยปทุม ในวาระ ๑๑๐ ปี ชาตกาล พุทธศักราช ๒๕๕๙ พระธรรมโกศาจารย์ (พุทธทาสภิกขุ). กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภาและสถาบันบันลือธรรม, ๒๕๕๙.

พระธรรมปิฎก (ป. อ. ปยุตฺโต). พัฒนาการแบบองค์รวมของเด็กไทย. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภาและสถาบันบันลือธรรม, ๒๕๕๖.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). คู่มือชีวิต, พิมพ์ครั้งที่ ๖. กรุงเทพมหานคร: พิมพ์สยาม, ๒๕๔๘.

________. ธรรมนูญชีวิต (ความสุขสี่ประการ). พิมพ์ครั้งที่ ๔. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ, ๒๕๔๐.

พระไพศาล วิสาโล. จิตแจ่มใส ดอกไม้บาน. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิสุขภาพไทย, ๒๕๔๔.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๓๙.

ราชบัณฑิตยสถาน. พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๒๕. กรุงเทพมหานคร: อักษรเจริญทัศน์, ๒๕๓๘.

สนั่น ราชทิพย์. แนวทางเสริมสร้างคุณภาพชีวิตในการสอนของครูโรงเรียนประถมศึกษา จังหวัดนนทบุรี. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยศิลปากร, ๒๕๔๑.

org. อนาถบิณฑิกเศรษฐี. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา: https:// 84000.org/one/3/02.html [๑๑ มกราคม ๒๕๖๕].

org. อุคคตคฤหบดี หรือ อุคคตะ. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา: https:// 84000.org/one/3/07.html [๑๑ มกราคม ๒๕๖๕].