การเสริมสร้างความมั่นคงทางอาหารของครัวเรือนยากจนในตำบลซับใหญ่ อำเภอซับใหญ่ จังหวัดชัยภูมิ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาความมั่นคงทางอาหารของครัวเรือนยากจน และ 2) ศึกษาแนวทางการเสริมสร้างความมั่นคงทางอาหารของครัวเรือนยากจนในตำบลซับใหญ่ อำเภอซับใหญ่ จังหวัดชัยภูมิ รูปแบบการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างกับกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 14 คน ซึ่งเป็นหัวหน้าครัวเรือนยากจนเป้าหมายจากระบบ TPMAP ปี 2568 ที่ตกเกณฑ์ตัวชี้วัดความจำเป็นพื้นฐาน (จปฐ.) และใช้ประเด็นสนทนากลุ่มกับกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 29 คน แบ่งเป็น 2 กลุ่มย่อย ได้แก่ กลุ่มครัวเรือนยากจน 14 คน และกลุ่มภาคีพัฒนา 15 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า
1) สภาพปัญหาความมั่นคงทางอาหารของครัวเรือนยากจน ตำบลซับใหญ่ อำเภอซับใหญ่ จังหวัดชัยภูมิ ได้แก่ (1) ด้านปริมาณอาหาร แหล่งอาหารธรรมชาติลดลงทำให้แหล่งอาหารดั้งเดิมไม่เพียงพอ (2) ด้านการเข้าถึงอาหาร มีข้อจำกัดทางเศรษฐกิจและสังคมจากการสูญเสียพื้นที่ส่วนรวม (3) ด้านการใช้ประโยชน์ มีวิกฤตสารเคมีปนเปื้อนนำไปสู่ภาวะโภชนาการที่ไม่สมบูรณ์ และ (4) ด้านเสถียรภาพ ต้องพึ่งพิงตลาดภายนอกสูงและขาดความตระหนักรู้ในการพึ่งพาตนเอง
2) แนวทางการเสริมสร้างความมั่นคงทางอาหารของครัวเรือนยากจน ตำบลซับใหญ่ อำเภอซับใหญ่ จังหวัดชัยภูมิ ได้แก่ (1) การสร้างแหล่งอาหารของตนเองผ่านการผลิตแบบอินทรีย์ (2) การสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจฐานรากควบคู่กับการส่งเสริมความรู้และทักษะอาชีพแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร (3) การแก้ไขปัญหาสารเคมีด้วยการส่งเสริมผักอินทรีย์อย่างจริงจัง และ (4) การสร้างความตระหนักรู้ในการพึ่งพาตนเองอย่างต่อเนื่องเพื่อความยั่งยืนโดยไม่พึ่งพิงงบประมาณภายนอก
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
นันท์นภัส จันทร, พนามาศ ตรีวรรณกุล, และ เมตตา เร่งขวนขวาย. (2564). “การปรับตัวต่อสถานการณ์ภัยแล้งของเกษตรกรผู้ปลูกผัก ตำบลนาคู อำเภอผักไห่ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา”. วารสารวิทยาศาสตร์เกษตร, 52(1), 1-10.
สิปปภาส โรจนวสุธร และ นิตยา สินเธาว์. (2566). “แนวทางการส่งเสริมการประยุกต์ใช้เกษตรอัจฉริยะและเกษตรอินทรีย์ เพื่อยกระดับความมั่นคงทางอาหาร ในพื้นที่อำเภอวังน้ำเขียว จังหวัดนครราชสีมา”. Procedia of Multidisciplinary Research, 1(7), 1-9.
สหประชาชาติ ประเทศไทย. เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนในประเทศไทย. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา : https://thailand.un.org/th/sdgs [11 ธันวาคม 2568].
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.). (2565). แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ (ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม). สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.). รายงานภาวะสังคมไทยไตรมาสที่สี่ และภาพรวมปี 2566. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา : https://www.nesdc.go.th/wordpress/wp-content/uploads/2025/06/2566_q4_002_news_th.pdf [11 ธันวาคม 2568].
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) และ ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (เนคเทค). ระบบบริหารจัดการข้อมูลการพัฒนาคนแบบชี้เป้า (TPMAP). [ออนไลน์]. แหล่งที่มา : https://www.tpmap.in.th/2568 [11 ธันวาคม 2568].
องค์การบริหารส่วนตำบลซับใหญ่. (2567). แผนพัฒนาท้องถิ่น (พ.ศ. 2566-2570) ฉบับทบทวน พ.ศ. 2567. ชัยภูมิ : องค์การบริหารส่วนตำบลซับใหญ่.
Food and Agriculture Organization (FAO). (2006). Food security: Policy brief. (Issue 2). Rome : FAO.
International Food Policy Research Institute (IFPRI). (2025). Global food policy report: Addressing income and asset inequality for sustainable food systems. Washington, DC : International Food Policy Research Institute.
Prasetyo, A. S., Dooley, K. E., Widyastuti, K., & Firdauzi, A. (2025). “Comparing national food security policies in Indonesia and Thailand: A systematic meta-synthesis approach”. Frontiers in Sustainable Food Systems, 9, (2025) : 1-12.
World Bank. (2025). Thailand's poverty trends and the role of social protection: Slowing progress and the need for resilient social transfers. Washington, D.C.: World Bank Group.
World Health Organization (WHO). (2025). Monitoring progress on affordable healthy diets: High cost of nutritious food in low-income countries. Geneva : World Health Organization.
