แนวทางการส่งเสริมสัมมาชีพของเกษตรกรบนพื้นฐานชุมชนนิเวศวิถี พื้นที่ตำบลนิคมพัฒนา อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการของเกษตรกร พื้นที่ตำบลนิคมพัฒนา อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง 2) การประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมในการส่งเสริมสัมมาชีพของเกษตรกรสู่การเป็นชุมชนนิเวศวิถี พื้นที่ตำบลนิคมพัฒนา อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง และ3) เสนอแนวทางการส่งเสริมสัมมาชีพของเกษตรกรสู่การเป็นชุมชนนิเวศวิถี พื้นที่ตำบลนิคมพัฒนา
อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง เป็นการวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์เชิงลึก และแบบสนทนากลุ่มเฉพาะ กลุ่มเป้าหมาย/ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ พระสงฆ์ ผู้บริหารและผู้นำองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้ทรงคุณวุฒิ และเกษตรกร 50 รูป/คน วิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา
ผลการวิจัย พบว่า
1. การศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการของเกษตรกร พื้นที่ตำบลนิคมพัฒนา อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง 1) สภาพปัญหาหลักของเกษตรกร ได้แก่ ปัญหาด้านความเสี่ยงภัยจากธรรมชาติและศัตรูพืช ปัญหาด้านเศรษฐกิจ ต้นทุนการผลิต ราคาผลผลิต การเข้าถึงความรู้และเทคโนโลยี 2) ความต้องการของเกษตรกร ได้แก่ การสนับสนุนด้านเงินทุน การพัฒนาเทคโนโลยีและองค์ความรู้ การเข้าถึงตลาดและกลไกราคา การรวมกลุ่ม
2. การประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมในการส่งเสริมสัมมาชีพของเกษตรกรสู่การเป็นชุมชนนิเวศวิถีพื้นที่ตำบลนิคมพัฒนา อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง 1) หลักศีล 5 มุ่งเน้นการประกอบอาชีพอย่างสุจริต หลีกเลี่ยงการเบียดเบียนตนเองและผู้อื่น เว้นการโกหก การดื่มสุรา ส่งผลให้เกิดชุมชนที่สงบสุข พึ่งพาตนเองได้ 2) หลักสังคหวัตถุ 4 ส่งเสริมการแบ่งปันทรัพยากรและองค์ความรู้ การแนะนำแนวทางที่เป็นประโยชน์
การช่วยเหลือซึ่งกันและกัน และการมีพฤติกรรมที่มั่นคง ส่งผลให้ชุมชนเกิดความรัก ความสามัคคีและความเข้มแข็ง 3) หลักอปริหานิยธรรม 7 มุ่งเน้นการมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการทรัพยากร การกำหนดกฎเกณฑ์ร่วมกัน การฟื้นฟู รักษาระบบนิเวศ และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
3. แนวทางการส่งเสริมสัมมาชีพของเกษตรกรสู่การเป็นชุมชนนิเวศวิถีในพื้นที่ตำบลนิคมพัฒนา อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง 1) ด้านการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน โดยการส่งเสริมการจัดเวทีแลกเปลี่ยนความรู้และประสบการณ์ ส่งเสริมการรวมกลุ่ม และส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนในการบริหารจัดการความรู้และวางแผนแก้ไขปัญหาอย่างยั่งยืน 2) ด้านการสนับสนุนจากภาครัฐ ให้การสนับสนุนด้านการเงิน
การส่งเสริมด้านวิชาการ การอบรม ถ่ายทอดเทคโนโลยี การติดตามประเมินผล และการสื่อสารประชาสัมพันธ์ 3) ด้านการสร้างเครือข่ายสัมมาชีพของเกษตรกร ให้การสนับสนุนการเชื่อมโยงตลาดในพื้นที่และช่องทางออนไลน์ ส่งเสริมการเรียนรู้การบริหารจัดการกลุ่ม บูรณาการกับภาคีเครือข่ายเพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และทรัพยากร ในการขับเคลื่อนชุมชนอย่างเป็นรูปธรรม