คลองกิ่วโมเดล: นวัตกรรมการจัดการขยะแบบพุทธบูรณาการ ในพื้นที่อุตสาหกรรม EEC จังหวัดชลบุรี

Main Article Content

นรา บรรลิขิตกุล
พระมหาวิเศษ กนฺตธมฺโม

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัญหา สาเหตุ ผลกระทบ และความต้องการเกี่ยวกับการจัดการขยะในพื้นที่อุตสาหกรรมตำบลคลองกิ่ว 2) เพื่อวิเคราะห์แนวทางการประยุกต์ใช้หลักไตรสิกขาในการจัดการขยะแบบมีส่วนร่วมในพื้นที่พหุวัฒนธรรม และ 3) เพื่อพัฒนาและนำเสนอตัวแบบนวัตกรรม “คลองกิ่วโมเดล” สำหรับการจัดการขยะแบบพุทธบูรณาการในพื้นที่อุตสาหกรรม EEC ในบริบทของพื้นที่อุตสาหกรรม EEC เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกและประชุมกลุ่มย่อย ผู้ให้ข้อมูลสำคัญประกอบด้วย ผู้ให้ข้อมูลสำคัญประกอบด้วย ผู้นำชุมชน 15 คน ผู้ประกอบการอุตสาหกรรม 12 คน แรงงานต่างชาติ 20 คน และเจ้าหน้าที่ภาครัฐ 8 คน รวม 55 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการวิจัยตามวัตถุประสงค์ พบว่า (1) ปัญหาขยะในพื้นที่มีความซับซ้อนจากการผสมผสานของขยะอุตสาหกรรมและขยะชุมชน ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชนอย่างมีนัยสำคัญ (2) การประยุกต์ใช้หลักไตรสิกขาช่วยพัฒนาจิตสำนึกและพฤติกรรมที่เหมาะสมในการจัดการขยะ การมีส่วนร่วมของชุมชนหลากหลายวัฒนธรรมช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของระบบจัดการขยะ (3) ตัวแบบนวัตกรรม Klong Kiew Model for Integrated Waste Management (KKM) สามารถสร้างระบบนวัตกรรมที่บูรณาการหลักไตรสิกขา ภูมิปัญญาท้องถิ่น และเทคโนโลยีเข้าด้วยกัน พร้อมทั้งเหมาะสมและสามารถขยายผลในพื้นที่อุตสาหกรรมอื่นได้

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
บรรลิขิตกุล น., & กนฺตธมฺโม พ. . (2026). คลองกิ่วโมเดล: นวัตกรรมการจัดการขยะแบบพุทธบูรณาการ ในพื้นที่อุตสาหกรรม EEC จังหวัดชลบุรี. วารสารวิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง, 15(1), 58–68. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/NBJ/article/view/284457
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

Daniel, H., & Perinaz, B.T. (2012). What a waste: A global review of solid waste management. Washington, DC: World Bank.

Khlong Kiew Subdistrict Administrative Organization. (2020). Local development plan B.E. 2561-2565 (2018-2022). Chonburi: Khlong Kiew

Subdistrict Administrative Organization.

Mesapun, S. (2023). Integration of Buddhist principles in environmental management: A social psychology perspective. Journal of

Behavioral Science, 29(1), 121-138.

Phrakhru Ophassarathikhun, Chatree, B., Bunchua, K., & Sangkanjanavanich, W. (2020). Buddhist good governance: An analytic,

appreciative and applicative study [Paper presentation]. Proceedings of the 11th International Academic Conference, Suan Sunandha

Rajabhat University, Bangkok. Suan Sunandha Rajabhat University.

Phramaha Hansa Dhammahaso. (2011).Tri-sikkha principles and sustainable development. Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya

University Press.

Phramaha Udon Suddhiyano. (2020). Application of sufficiency economy philosophy in environmental management. Bangkok:

Mahachulalongkornrajavidyalaya University Press.

Pollution Control Department. (2024). Report on solid waste situation in Thailand 2024. Bangkok: Pollution Control Department, Ministry

of Natural Resources and Environment.

Sukcharoen, N. (2022). Waste management in the Eastern Economic Corridor: Challenges and opportunities. Journal of Environmental

Education, 43(2), 78-95.

Tangpradit, N. (2024). Sustainable waste management in communities surrounding Amata City industrial estate, Chonburi. Research

Report. Retrieved November 10, 2025, from http://www.doi.nrct.go.th

Walaisetheer, P. et al. (2018). Community participation in multicultural contexts: Concepts and applications. Journal of Social

Development, 20(1), 119-142.