ปัญหาการให้อำนาจผู้เสียหายฟ้องคดีอาญาในกรณีเด็กหรือเยาวชนเป็นผู้กระทำความผิด

บทคัดย่อ

          บทความนี้มุ่งศึกษาปัญหาการให้อำนาจผู้เสียหายในการฟ้องคดีอาญาในกรณีเด็กหรือเยาวชนเป็นผู้กระทำความผิด โดยวิเคราะห์ผลกระทบต่อการคุ้มครองสิทธิของเด็กและเยาวชน อันเป็นเรื่องที่รัฐควรให้ความสำคัญ

          ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 28 กำหนดให้พนักงานอัยการและ ผู้เสียหายเป็นผู้มีอำนาจฟ้องคดีอาญาต่อศาลโดยไม่จำกัดเงื่อนไขและไม่ว่าจะเป็นความผิดต่อแผ่นดินหรือความผิดต่อส่วนตัว สำหรับคดีอาญาที่มีข้อหาว่าเด็กหรือเยาวชนเป็นผู้กระทำความผิดนั้น มาตรา 99 แห่งพระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ. 2553 ยังคงเปิดช่องให้ผู้เสียหายสามารถฟ้องคดีต่อศาลเยาวชนและครอบครัว ภายใต้เงื่อนไขว่าต้องได้รับอนุญาตจากผู้อำนวยการสถานพินิจก่อนเด็กและเยาวชนเป็นบุคคลที่ควรได้รับการคุ้มครองเป็นพิเศษ การดำเนินกระบวนพิจารณาคดีอาญาต่อเด็กหรือเยาวชนจึงควรเป็นมาตรการสุดท้ายและต้องคำนึงถึงหลักประโยชน์สูงสุดของเด็กเป็นสำคัญ การให้อำนาจผู้เสียหายฟ้องคดีต่อศาลโดยตรง ส่งผลกระทบต่อการนำมาตรการพิเศษแทนการดำเนินคดีอาญาในชั้นก่อนฟ้องมาใช้แก่เด็กหรือเยาวชนที่กระทำความผิด เป็นการใช้กฎหมายในทางที่เป็นผลร้ายแก่เด็กหรือเยาวชนและไม่สอดคล้องกับเจตนารมณ์ของกฎหมายที่มุ่งใช้มาตรการพิเศษแทนการดำเนิน คดีอาญาเพื่อแก้ไข บำบัด และฟื้นฟูเด็กหรือเยาวชนที่กระทำความผิด เด็กหรือเยาวชนควรได้รับการเบี่ยงเบนออกจากกระบวนการยุติธรรมกระแสหลักโดยเร็วที่สุด บทความนี้เสนอแนวทางปรับปรุงมาตรา 99 แห่งพระราชบัญญัติดังกล่าว โดยกำหนดห้ามมิให้ผู้เสียหายฟ้องคดีอาญา ที่มีข้อหาว่าเด็กหรือเยาวชนกระทำความผิดต่อศาลเยาวชนและครอบครัวและให้พนักงานอัยการเป็นผู้มีอำนาจดำเนินคดีแทน เพื่อคุ้มครองเด็กและเยาวชนให้มีโอกาสในการแก้ไขปรับเปลี่ยนพฤติกรรม กลับตนเป็นคนดี ลดการกระทำความผิดซ้ำ และเพื่อให้การดำเนินคดีอาญาต่อเด็กหรือเยาวชนมีความสอดคล้องกับอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก