ทฤษฎีสู่การปฏิบัติ: การออกแบบหลักสูตรแบบย้อนกลับเพื่อให้ตอบสนองต่อความต้องการของภาคการทำงาน

ศศิภา กันตา; ชัยวิชิต  เชียรชนะ

ผู้แต่ง

ศศิภา กันตา คณะครุศาสตร์อุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ
ชัยวิชิต เชียรชนะ

คำสำคัญ:

การออกแบบหลักสูตรแบบย้อนกลับ, การจัดการศึกษาโดยใช้ผลลัพธ์เป็นฐาน, ผลลัพธ์การเรียนรู้

บทคัดย่อ

จากสถิติของผู้สำเร็จการศึกษาในระดับอุดมศึกษาจำนวน 319,496 คน ในปีการศึกษา 2566 นับได้ว่าเป็นจำนวนไม่น้อยที่มีผู้สำเร็จการศึกษาในแต่ละปี แต่ยังประสบปัญหาในการผลิตบัณฑิตที่มีความสามารถไม่เพียงพอเมื่อเข้าสู่ภาคการทำงานและมีสัดส่วนผู้ว่างงานสูงสุดอยู่ที่ร้อยละ 47.07 ในปี 2567 สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สป.อว.) จึงมีนโยบายขับเคลื่อนการจัดการศึกษาภายใต้หลักคิดการออกแบบหลักสูตรแบบย้อนกลับ (Backward Curriculum Design) และมุ่งจัดการศึกษาโดยใช้ผลลัพธ์เป็นฐาน (Outcome-Based Education) ซึ่งจากการวิเคราะห์เอกสารผลลัพธ์การเรียนรู้ของหลักสูตรที่เผยแพร่ในฐานข้อมูลของ สป.อว. พบว่า ปัญหาสำคัญในการออกแบบหลักสูตรคือการกำหนดผลลัพธ์การเรียนรู้ที่ไม่สะท้อนความสามารถ และพฤติกรรมคาดหวังตามที่ภาคการทำงานต้องการในแต่ละสาขาวิชา บทความวิชาการฉบับนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแก่นสำคัญของการดำเนินการออกแบบหลักสูตร 3 ขั้นตอน ได้แก่ 1) การกำหนดผลลัพธ์ที่ต้องการ 2) กำหนดวิธีการประเมิน และ 3) สร้างประสบการณ์เรียนรู้และกิจกรรมการเรียนรู้ เพื่อเป็นแนวทางการดำเนินงานให้แก่หลักสูตรอื่น ๆ นำไปปรับใช้ในการพัฒนาหลักสูตรต่อไป

เอกสารอ้างอิง

Anderson, L. W., & Krathwohl, D.R. (2001). A Taxonomy for Learning, Teaching, and Assessing: A Revision of Bloom's Taxonomy of Educational Objectives. Addison Wesley Longman, Inc.

Bandit, T. (2025). Outcome-based education. https://vet.ku.ac.th/vv2018/form/edu/OBE05.pdf#page=13.00

Bangkoknews. (2025). China's youth unemployment rate surged to 17.8% in 11 months, with a glut of new graduates entering the market. https://www.bangkokbiznews.com/world/1194950

Bransford, J. D., Brown, A. L., & Cocking, R. R. (2000). How people learn: Brain, mind, experience, and school: Expanded edition. National Academies Press.

Bulgren, J., Deshler, D. D., & Lenz, K. (2007). Engaging adolescents with LD in higher order thinking about history concepts using integrated content enhancement routines. Journal of Learning Disabilities, 40, 121–133.

Division of International Labour Economic Policy. (2025). International Labor Statistics Economic Report, September 2025. https://warning.mol.go.th/uploadFile/pdf/pdf-2025-11-03-1762147410.pdf

Geera, S., & Onen, D. (2023). Challenges in Reforming University Curricula for Graduate Employability: Head of Academic Departments Perspective. East African Journal of Education Studies, 6(3), 514-525. https://doi.org/10.37284/eajes.6.3.1661

Henning, G. W., & Roberts, D. M. (2023). Student affairs assessment: Theory to practice. Routledge.

Jackson, D., & Bridgstock, R. (2019). Evidencing student success and career outcomes among business and creative industries graduates. Journal of Higher Education Policy and Management, 41(5), 451-467. https://doi.org/10.1080/1360080X.2019.1646377

Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Prentice-Hall.

Misni, F., Mahmood, N., & Jamil, R. (2020). The effect of curriculum design on the employability competency of Malaysian graduates. Management Science Letters, 10(4), 909-914. https://doi.org/10.5267/j.msl.2019.10.005

Nerlich, S. (2021). Outcomes-focused evaluation of study abroad experiences. Journal of Higher Education Policy and Management, 43(2), 166-181. https://doi.org/10.1080/1360080X.2020.1771511

Office of the Permanent Secretary. (2022). Ministerial regulation on higher education curriculum standards B.E. 2565 (2022) (March 31, 2022). Royal Gazette, 139(20 G), 12–19.

Office of the National Economic and Social Development Council. (2023). New graduates unemployed! Survey results show many bachelor's degree graduates are jobless—Prepare with soft skills. [Online article]. https://url.in.th/iHPKO

Pervez, N., Mahmood, W., Akram, M., & Waqas, M. (2024). Analyzing the Alignment between University Curriculum and Job Market Requirements in Pakistan: Challenges and Opportunities. Indus Journal of Social Sciences, 2(2), 397-410. https://doi.org/10.59075/ijss.v2i2.269

Silberman, M. (2016). Active learning: 101 strategies to teach any subject (2nd ed.). Wiley.

Spady, W. G.(1994). Outcome-based education: Critical issues and answers. Arlington. American Association of School Administrators.

Suwankan, R. (2025). Labour analysis: New graduates and unemployment. Ministry of Labour, Thailand. https://bigdata.mol.go.th/lmis/upload/labour_pdf/analysis_may.pdf

Sweller, J. (2011). Cognitive load theory. Psychology of Learning and Motivation, 55, 37–76.

Tipnud Kitigorn, Wipatsopakorn Jirasak, Wongklang Piyanoot, Bulao Suwanna, Puengjandum Ratchanan, Pongkitwitoon Rungrote, Chorum Wanvisa, Kopsiriphat Worarit. (2024). Kasalongkham Research Journal Chiang Rai Rajabhat University, 18(2), 15-30.

Tyler, W. (1949). Basic Principles of Curriculum and Instruction. The University of Chicago Press.

Wiggins, G., & McTighe, J. (2005). Understanding by design (2nd ed.). Association for Supervision and Curriculum Development.

Wongyai, W. (2009). Backward design in learning. The Encyclopedia of the Teaching Profession in Honor of His Majesty the King on the Auspicious Occasion of His 80th Birthday (pp. 141–148). Bangkok: The Secretariat Office of the Teachers' Council.