การพัฒนาตนให้มีความสุขตามวิถีพุทธ

บทคัดย่อ

          บทความวิชาการนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ อธิบายการพัฒนาตนให้มีความสุขตามวิถีพุทธ ความสุขเป็นสิ่งที่ทุกคนปรารถนาเป็นความสุขของแต่ละคนซึ่งมีแตกต่างกันไปตามทัศนคติและมุมมอง จึงจำเป็นที่จะต้องพัฒนาตนขึ้นไปตามลำดับ เริ่มต้นจากการพัฒนาตนเองให้มีชีวิตที่ดีงาม มีความสุข มีศีล มีธรรม และพัฒนาตนให้มีความสุขด้วยตนเอง รู้เท่าทันตนเอง จำต้องเรียนรู้ตั้งแต่บันไดขั้นแรก คือ การทำความดี และการพัฒนาตนในทางพระพุทธศาสนาหรือตามวิถีพุทธ ได้กล่าวถึงหลักการพัฒนาตนไว้ ๔ ประการ คือ กายภาวนา ศีลภาวนา จิตตภาวนา และปัญญาภาวนา การพัฒนาตนนั้น มี ๓ อย่าง คือ (๑) ประโยชน์ในปัจจุบัน (ทิฏฐธัมมิกัตถะ) หรือประโยชน์ขั้นที่ตามองเห็นกันได้เฉพาะหน้า (๒) ประโยชน์เบื้องหน้า (สัมปรายิกัตถะ) หรือประโยชน์ขั้นเลยจากตามองเห็น เป็นประโยชน์ด้านคุณค่าของชีวิต หรือมีคุณค่าด้านจิตใจ และความประพฤติที่ชอบธรรม ซึ่งทำให้เกิดความมั่นใจในตัวเองอย่างลึกซึ้ง และ (๓) ประโยชน์สูงสุด (ปรมัตถะ) หรือประโยชน์ขั้นหลุดพ้นเป็นอิสระอยู่เหนือโลก ซึ่งเป็นสาระแท้จริงของชีวิต การพัฒนาตนให้มีความสุข เพื่อให้คนสามารถนำมาใช้ในการพัฒนาชีวิต และเพื่อให้เข้าถึงชีวิตที่มีความสุขได้อย่างแท้จริง ในทางพระพุทธศาสนานั้น ความสุขเกิดขึ้นได้โดยไม่ต้องเปลี่ยนแปลงเป้าหมายของชีวิต เพราะความสุขอยู่ในใจ เมื่อความสุขเป็นสิ่งที่สำคัญในชีวิต เราจึงควรเรียนรู้ที่จะดำเนินชีวิตอย่างมีความสุข ฝึกอยู่กับปัจจุบัน ฝึกจิตใจให้ปล่อยวาง และน้อมนำหลักธรรมมาเป็นเครื่องนำทาง เพื่อให้บรรลุความปรารถนา เกิดความสุข ความเจริญในชีวิตทั้งแก่ตนเอง สังคม และผู้อื่น