ลังกาวงศ์ในสยามและสยามวงศ์ในศรีลังกา

บทคัดย่อ

บทความเรื่องนี้เป็นการแสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ของประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา
ในประเทศไทย (สยาม) และประเทศศรีลังกา ซึ่งเป็นลักษณะของความสัมพันธ์ในการสืบทอด พัฒนาและฟื้นฟูพระพุทธศาสนาทั้งสองประเทศ โดยต่างฝ่ายต่างมีบทบาททั้งการเป็นผู้สืบทอดและการเป็นผู้รับการสืบทอดต่างยุคต่างสมัยกัน อันมีผลทำให้พระพุทธศาสนาได้ตั้งมั่นและสถิตอย่างมั่นคงในทั้งสองประเทศจนถึงปัจจุบัน  โดยฝ่ายไทยหรือสยามได้รับเอาพระพุทธศาสนาลังกาวงศ์มายึดถือปฏิบัติ ตั้งแต่ราวพุทธศักราช ๑๘๐๐ และเจริญรุ่งเรืองในสยามประเทศโดยเฉพาะในเมืองนครศรีธรรมราช ต่อมาได้เผยแผ่ไปสู่เมืองอื่นๆโดยในยุคสมัยของพ่อขุนรามคำแหงมหาราชกษัตริย์แห่งกรุงสุโขทัย ได้อาราธนาพระสงฆ์และนักปราชญ์ราชบัณฑิตจากเมืองนครศรีธรรมราชไปเผยแผ่พระพุทธศาสนาลังกาวงศ์ที่กรุงสุโขทัย จากกรุงสุโขทัยพระพุทธศาสนาลังกาวงศ์ได้เจริญรุ่งเรืองและเผยแผ่ไปยังเมืองอื่นๆ อีกหลายเมือง จนถึงยุคสมัยของพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ แห่งกรุงศรีอยุธยา อันตรงกับรัชสมัยของพระเจ้าศรีวิชัยราชสิงห์ แห่งศรีลังกาซึ่งพระพุทธศาสนาในประเทศศรีลังกาในยุคของพระเจ้าศรีวิชัยราชสิงห์อยู่ในภาวะเสื่อมถอยถึงขั้นวิกฤติ พระเจ้าศรีวิชัยราชสิงห์จึงโปรดให้ส่งทูตจากศรีลังกามานิมนต์พระสงฆ์สยามไปฟื้นฟูพระพุทธศาสนาในศรีลังกา ประเทศสยามจึงมีบทบาทในการฟื้นฟูพระพุทธศาสนาสยามวงศ์ในศรีลังกาโดยมีพระอุบาลีเถระเป็นตัวแทน คณะสงฆ์สยามไปฟื้นฟูพระพุทธศาสนาในศรีลังกาในรัชสมัยพระเจ้ากิตติสิริราชสิงห์ กษัตริย์องค์ต่อมาของศรีลังกา  จนพระพุทธศาสนาในศรีลังกาได้ฟื้นตัวขึ้นและเจริญรุ่งเรืองภายใต้นิกายที่เรียกว่า พระพุทธศาสนาสยามวงศ์ มาจนถึงปัจจุบัน