พุทธศาสตร์กับประสิทธิภาพการศึกษา

Main Article Content

พูนทรัพย์ เกตุวีระพงศ์

บทคัดย่อ

พุทธศาสตร์กับประสิทธิภาพการศึกษา เป็นการนำหลักธรรมทางพระพุทธศาสนามาประยุกต์ใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนในสถานศึกษาที่นำไปสู่การเรียนรู้ได้อย่างมีความเข้าใจ เพื่อลดและแก้ปัญหากับผู้เรียนที่เกิดขึ้นเมื่ออยู่ในชั้นเรียน  ตามสภาวะของอารมณ์ขณะนั้น ผู้เรียนไม่พร้อมเรียนเพราะบริบทแวดล้อมที่ทำให้ “สมาธิ” และ “สติ” บกพร่องต่อการเรียนรู้และรับรู้ เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพทางการศึกษาแห่งการเรียนรู้และรับรู้ พบว่า พุทธวิธีที่ควบคุมความรู้สึกเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพทางการศึกษาต่อการเรียนรู้และการรับรู้ ขั้นพื้นฐาน คือ หลักพุทธธรรม เบญจขันธ์ หรือ ขันธ์ ๕ ได้แก่ รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ เมื่อเกิดภาวะแห่งทุกข์ที่เข้ามารบกวนสามารถปรับได้ด้วย วิธีควบคุมความรู้สึกที่เป็นทุกข์กาย วิธีควบคุมอกุศลเวทนา และวิธีควบคุมอกุศลอุเบกขาเวทนา องค์ประกอบของหลักพุทธธรรมที่นำมาบูรณาการทางการศึกษาเพื่อให้เกิดประสิทธิภาพในตัวผู้เรียนนั้น เป็นเรื่องของเวทนา เมื่อเกิดการเรียนรู้ ย่อมมีความรู้สึก (เวทนา) เข้าไปเกี่ยวข้องอย่างแยกไม่ออก และความรู้สึก (เวทนา) จึงเข้าไปเกี่ยวข้องกับการศึกษาอยู่ ๒ ลักษณะ คือ ความรู้สึก (เวทนา) กับความไร้ประสิทธิภาพของการศึกษาและความรู้สึก (เวทนา) กับประสิทธิภาพการศึกษา ที่ทำให้เกิดประสิทธิภาพการศึกษา ตัวแปรสำคัญที่ทำให้เกิดประสิทธิภาพการศึกษา คือ การพัฒนา ”กายกับจิต” ให้ถึงพร้อมตามหลักพุทธธรรมที่กำหนด


 

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เกตุวีระพงศ์ พ. “พุทธศาสตร์กับประสิทธิภาพการศึกษา”. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, ปี 1, ฉบับที่ 2, สิงหาคม 2018, น. 54-69, https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JMA/article/view/141203.
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

จักรแก้ว นามเมือง. เอกสารประกอบการสอนจิตวิทยาสำหรับครู. พะเยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตพะเยา, ๒๕๔๙.

พระธรรมปิฎก (ป.อ.ปยุตฺโต). พจนานุกรมพุทธศาสน์ฉบับประมวลศัพท์. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๔๖.

พระธรรมปิฎก (ป.อ.ปยุตฺโต). พุทธธรรม. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๔๓.

พระมหาสมบูรณ์ วุฑฺฒิกโร. บทความเรื่อง “แนวคิดเรื่องจิตเท่านั้นที่มีอยู่” ของพระพุทธศาสนา นิกายโยคาจาร” มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๔๘.

พูนทรัพย์ เกตุวีระพงศ์. จิตวิทยาสำหรับครู. แพร่: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตแพร่, ๒๕๕๕.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระไตรปิฏกภาษาไทยฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๓๙.

ราชบัณฑิตยสถาน. พจนานุกรมศัพท์ศาสนาสากล อังกฤษไทย. กรุงเทพมหานคร: อรุณการพิมพ์, ๒๕๔๒.

วินัย อัศว์วิเศษศิวะกุล. ศึกษาศาสตร์ตามแนวพุทธศาสตร์. กรุงเทพมหานคร: กราฟฟิกอาร์ต, ๒๕๒๖.

วีรยุทธ วิเชียรโชติ และนวลเพ็ญ วิเชียรโชติ. ศึกษาศาสตร์ตามแนวพุทธศาสตร์. กรุงเทพมหานคร: กราฟฟิคอาร์ต, ๒๕๒๖.

สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภมหาเถร). คัมภีร์วิสุทธิมรรค ๑๐๐ ปี สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภมหาเถร). กรุงเทพมหานคร: บริษัทประยูรวงศ์พริ้นติ้งจำกัด, ๒๕๔๖.