อาสาสมัครฝนหลวงกับการเพิ่มประสิทธิภาพการให้บริการด้านฝนหลวง

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ คือ ๑. เพื่อให้ทราบถึงบทบาทหน้าที่ของอาสาสมัครฝนหลวง        ๒. เพื่อให้ทราบถึงปัญหาข้อขัดข้องในการทำงานของอาสาสมัครฝนหลวง และ ๓. เพื่อให้ข้อเสนอแนะและข้อแก้ไขปัญหา เพื่อให้การทำงานของอาสาสมัครฝนหลวงมีประสิทธิภาพสูงสุด ผู้วิจัยใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึก โดยเลือกผู้ให้ข้อมูลสำคัญแบบเจาะจง กล่าวคือ อาสาสมัครฝนหลวงผู้ปฏิบัติงาน จำนวน ๒๕ คน และใช้วิธีการศึกษาเอกสารเพิ่มเติม ทั้งนี้ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูล ประกอบด้วย          แนวคำถามแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และเครื่องมือสำหรับบันทึกข้อมูลภาคสนาม ซึ่งผลการศึกษา พบว่าบทบาทหน้าที่ของอาสาสมัครฝนหลวงประกอบไปด้วย ๑๒ ประการ คือ ๑) ปฏิบัติตามนโยบายของกรม ๒) เผยแพร่ประชาสัมพันธ์ ๓) การปฏิบัติหน้าที่ตามคู่มือการดำเนินงานอาสาสมัครฝนหลวง           ๔) ติดตามสถานการณ์น้ำในเขตที่รับผิดชอบ ๕) ทำหน้าที่ประสานงาน ๖) เข้ารับการฝึกอบรม ๗) ทำการขอรับบริการฝนหลวง ๘) แจ้งข่าวเกี่ยวกับฝนและสังเกตกลุ่มเมฆ ๙) ประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับการขอรับบริการฝนหลวง ๑๐) เสนอปัญหาและความต้องการขอรับบริการฝนหลวงของประชาชนให้ศูนย์ฝนหลวงได้ทราบ ๑๑) ช่วยเตรียมสารเคมีสำหรับทำฝนหลวง และ ๑๒) ส่งเสริมแนะนำการใช้น้ำ และอนุรักษ์น้ำให้แก่เกษตรกร และพบปัญหาในการทำงานของอาสาสมัครฝนหลวงประกอบไปด้วย ๙ ประการ คือ      ๑) การติดต่อประสานงานลำบาก ๒) ระยะทางการประสานงาน ๓) การดำเนินงานไม่บรรลุผล             ๔) ไม่สามารถนำข้อมูลมาใช้ได้ ๕) โครงการขาดความต่อเนื่อง ๖) ฝนที่เกิดจากการให้บริการของศูนย์ฝนหลวงนั้นยังไม่เพียงพอต่อการใช้น้ำของเกษตรกร ๗) ปัญหาในการวัดปริมาณน้ำฝน ๘) ปัญหาด้านสุขภาพของอาสาสมัครฝนหลวง และ ๙) ช่วงที่ปฏิบัติงานขาดเครื่องวัดปริมาณน้ำฝนที่ได้มาตรฐาน ข้อเสนอแนะและการแก้ไขปัญหาประกอบไปด้วย ๒ ประการหลัก คือ ๑. ข้อเสนอแนะที่ได้จากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ๔ ข้อและ ๒. ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายและแนวทางในการแก้ไขปัญหา