การเสริมสร้างความคิดเชิงบวกตามแนวพุทธธรรม

บทคัดย่อ

งานวิจัยเรื่องการเสริมสร้างความคิดเชิงบวกตามแนวพุทธธรรม มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการเสริมสร้างความคิดเชิงบวก หลักพุทธธรรมที่เสริมสร้างความคิดเชิงบวก การบูรณาการและนำเสนอรูปแบบการเสริมสร้างความคิดเชิงบวกตามแนวพุทธธรรม งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพแบบสำรวจเอกสาร (Documentary Qualitative Research) มีการสัมภาษณ์เชิงลึกแบบมีโครงสร้าง (In-depth interview) จำนวน ๑๐ รูป/คน และการเสวนากลุ่ม (Focus Group) จำนวน ๑๐ คน ศึกษาจากพระไตรปิฎก อรรถกถา และเอกสารงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง

ผลการวิจัยพบว่า ความคิดเชิงบวกยังไม่เป็นทฤษฎีเป็นเพียงวิธีคิด มีองค์ประกอบวิธีคิดที่สำคัญ ๕ ประการ คือ มีความเชื่อมั่น มีความพยายาม มีความตั้งใจ มีความมุ่งมั่น และมีความสามารถในการแก้ปัญหา มีเนื้อหาของความคิดขึ้นอยู่กับบริบท และมีเป้าหมายอยู่ที่ความสำเร็จส่วนความคิดเชิงบวกในพระพุทธศาสนา คือ วิธีคิดแบบโยนิโสมนสิการ และหลัก พละ ๕ ในฐานะเป็นพลังสนับสนุนและขับเคลื่อนให้ทุกความคิดเป็นบวก ฐานความคิดเชิงบวกแนวพุทธมี ๔ ฐานคือ การคิดบนฐานความจริงการคิดแสวงหาความจริง การคิดแก้ปัญหา และการคิดสร้างประโยชน์ ซึ่งเป็นเป้าหมายของความคิดด้วยคือความจริงและประโยชน์ ความคิดเชิงบวกตามแนวพุทธต้องประกอบด้วยความเชื่อมั่นที่ถูกต้อง ความเพียรชอบ ความไม่ประมาทในชีวิต ความแน่วแน่มุ่งมั่นตามธรรม และความรอบคอบรอบรู้ในความจริง สรุปเป็น องค์ความรู้ใหม่เกี่ยวกับ “รูปแบบการเสริมสร้างความคิดเชิงบวกตามแนวพุทธธรรม” ที่เรียกว่า TISU Model