วิสุทธิมรรค : วิถีแห่งการยกระดับภูมิปัญญาในเถรวาท

บทคัดย่อ

​วิสุทธิมรรคเป็นทั้งคู่มือการปฏิบัติฝึกจิตภาวนา และเป็นทั้งวรรณกรรมหลักของเถรวาท พระพุทธโฆษะเขียนขึ้นในศรีลังกา เพื่ออธิบายเรื่องไตรสิกขา ตามแนวรถวินีตสูตร เปรียบวิสุทธิ ๗ อย่าง เหมือนรากและลำต้นของต้นไม้ สีลวิสุทธิ และจิตตวิสุทธิ เป็นเหมือนราก ส่วนทิฏฐิวิสุทธิ กังขาวิตรณวิสุทธิ มัคคามัคคญาณวิสุทธิ ปฏิปทาญาณทัสสนวิสุทธิ และญาณทัสสนวิสุทธิ เป็นเหมือนลำต้น

​ผู้รจนาย่อธรรมจากพระไตรปิฎกแทบทั้งหมดมาลงไว้ในคัมภีร์นี้ อ้างถึงคัมภีร์รุ่นหลังพระไตรปิฎก รวมทั้งมติของบุรพาจารย์แห่งสำนักมหาวิหารในศรีลังกา เขียนไว้ ๒๓ บท สองบทแรกกล่าวเรื่องศีลและวิธีปฏิบัติธุดงค์  อีก ๑๑ บท กล่าวเรื่องสมาธิ ๑๐ บทข้างท้าย กล่าวเรื่องปัญญา

​คัมภีร์เล่มนี้ นำเอาแนวทางของพระพุทธศาสนายุคต้น และเนื้อหาสาระสำคัญที่กระจายกันอยู่ในพระไตรปิฎก มาจัดระบบให้เป็นตามลำดับ  มุ่งเสนอวิธีการยกระดับภูมิปัญญาเพื่อความเป็นพระอรหันต์     มิใช่วิสุทธิภูมิเพื่อความเป็นพระโพธิสัตว์  

​ในประเทศไทย คณะสงฆ์ใช้วิสุทธิมรรคประกอบการศึกษาบาลีชั้นประโยค ๘-๙