แนวทางการพัฒนาสภาองค์กรชุมชนในการเสริมสร้างความเข้มเเข็งของชุมชนในพื้นที่จังหวัดนครสวรรค์

บทคัดย่อ

      งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานภาพ บทบาทของสภาองค์กรชุมชนและแนวทางการพัฒนาบทบาทสภาองค์กรชุมชนในการเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนในพื้นที่จังหวัดนครสวรรค์ โดยการศึกษาวิจัยเชิงปริมาณและการศึกษาเชิงคุณภาพ ประชากรกลุ่มตัวอย่างสมาชิกสภาองค์กรชุมชนตำบล ใช้เครื่องมือเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม การสนทนากลุ่ม การถอดบทเรียนและการจัดประชุมเชิงปฏิบัติการ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติและวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา  

          ผลการศึกษาพบว่า สถานภาพความเข้าใจในบทบาทของสภาองค์กรชุมชนตำบล ได้แก่ ด้านการจัดเวทีกลางปรึกษาหารือแก้ไขปัญหาชุมชนท้องถิ่น ด้านประสานความร่วมมือกับหน่วยงานในชุมชนและท้องถิ่น และด้านการเชื่อมโยงการทำงานอยู่ในระดับมาก และด้านการส่งเสริมและสนับสนุนอยู่ในระดับน้อย ส่วนบทบาทของสภาองค์กรชุมชนตำบลในการส่งเสริมความเข้มแข็งของชุมชนในตำบล ได้แก่ การมีส่วนร่วมเวทีปรึกษาหารือเกี่ยวกับการบริหารงานสภาองค์ชุมชน การดำเนินการประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และการมีส่วนร่วมเสนอแนะปัญหา และแนวทางการแก้ไขปัญหาหรือความต้องการของประชาชนต่อหน่วยงานในท้องถิ่นอยู่ในระดับมาก และการมีส่วนร่วมในการส่งเสริมและสนับสนุนความรู้สมาชิกองค์กรชุมชน การดำเนินงานโครงการ/กิจกรรม การแสดงความคิดและร่วมหารือต่อการดำเนินกิจกรรมหรือโครงการ กลไกการรับฟังปัญหาและเสนอปัญหาที่เกี่ยวข้องกับชุมชนต่อองค์ปกครองส่วนท้องถิ่นในการพัฒนาชุมชนท้องถิ่น ในขณะที่การประสานงานและดำเนินงานร่วมกับหน่วยงานในท้องถิ่นอยู่ในระดับน้อย ส่วนปัญหาและอุปสรรคในการดำเนินงานของสภาองค์กรชุมชนในการบริหารจัดการร่วมกับภาคีเครือข่ายหน่วยงานภาครัฐ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง

          บทเรียนและแนวทางการพัฒนาสภาองค์ชุมชนในการเสริมสร้างความเข้มแข็งจากสภาองค์กรชุมชนตำบล ๓ แห่ง ใช้กลไกสภาองค์กรชุมชนตำบลเป็นเวทีปรึกษาหารือ การประสานงานกับหน่วยงานต่าง ๆ และเสนอแนวทางแก้ปัญหาต่อหน่วยงานในท้องถิ่น เน้นกระบวนการแก้ปัญหาเชิงพื้นที่และเชิงประเด็น เช่น การจัดการตลาดชุมชน การจัดการกองทุนสวัสดิการชุมชน และการจัดการป่าชุมชน เป็นต้น  สำหรับแนวทางการพัฒนาบทบาทสภาองค์กรชุมชน (๑) กำหนดนโยบายร่วมกับองค์กรท้องถิ่นและท้องที่ สร้างจุดร่วมความคิด อุดมการณ์ และการทำงานร่วมกันในโครงการร่วมกัน (๒) จัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายต่อองค์กรท้องถิ่น และองค์กรในระดับพื้นที่ (๓) การพัฒนาศักยภาพสภาองค์กรชุมชนเพื่อเป็นพลังในการจัดการตนเองร่วมกันของตำบล (๔) สภาองค์กรชุมชนเป็นจุดเชื่อมพลังในชุมชนท้องถิ่นเน้นการทำงานเชิงพื้นที่และเชิงประเด็น (๕) การพัฒนาความร่วมมือ ข้อตกลง สร้างวัฒนธรรมการพัฒนาที่เน้นเชิงพื้นที่ หรือ เชิงประเด็น (๖) การพัฒนาศักยภาพสภาองค์กรชุมชนในด้านการบริหารจัดการและการปฏิบัติการ