การพัฒนาทักษะการสอนของครูสอนสังคมศึกษา ตามหลักปฏิสัมภิทา ๔ ที่ปรากฏในคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท
Main Article Content
บทคัดย่อ
สถานการณ์ต่าง ๆ ในโลกปัจจุบันทั้งทางด้านเศรษฐกิจ สังคม และความเจริญก้าวหน้าทางวิทยาการที่เกิดขึ้นทั้งภายในและภายนอกประเทศทำให้มีการเคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วในยุคดิสรัปชัน (Disruption) ทั้งในด้านเศรษฐกิจ การเมือง สังคม ส่งผลให้การศึกษานั้นต้องมีการปรับตัวด้วยเช่นกัน เพื่อให้ผู้เรียนมีความสามารถรู้ทันการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น เพราะการศึกษาเป็นปัจจัยสำคัญของการสร้างคนเพื่อนำไปสู่การพัฒนาสังคมเศรษฐกิจและประเทศชาติ และครูผู้สอนสังคมศึกษาจึงเป็นบุคคลที่มีความสำคัญเป็นอย่างยิ่งที่จะพัฒนาตนเองให้รู้เท่าทันการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น ครูสอนสังคมศึกษานอกจากจะเข้าใจในเนื้อหาสาระของวิชาสังคมศึกษาเป็นอย่างดีแล้ว ยังต้องพัฒนาศักยภาพของตนในด้านอื่น ๆ เพื่อเพิ่มพูนความรู้ทางด้านสังคมศึกษาอย่างรอบด้านทั้งเพื่อให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น ซึ่งหากพิจารณาแล้ววิชาสังคมศึกษาเป็นสาขาหนึ่งที่มีสาระการเรียนรู้ ๕ สาระการเรียนรู้สัมพันธ์กับวิชาแกนและขอบข่ายเพิ่มเติมตามข้อเสนอของภาคีทักษะศตวรรษที่ ๒๑ ได้แก่ การเงิน เศรษฐศาสตร์ และหน้าที่พลเมือง ดังนั้น เพื่อให้ครูสอนสังคมศึกษามีศักยภาพ สามารถการจัดการเรียนการสอนให้เกิดประสิทธิภาพและได้มาตรฐานตรงตามแนวทางการจัดการศึกษาของชาติ ครูสอนสังคมศึกษาจึงเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนให้ผู้เรียนเกิดความรู้ความสามารถเพื่อให้ผู้เรียนเกิดคุณลักษณะอันพึงประสงค์และกระตุ้นความสนใจของผู้สนใจศึกษาต่อสาขาวิชาสังคมศึกษาซึ่งเป็นสาขาที่สำคัญสาขาหนึ่งอีกด้วย
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมวิชาการ. ประทีปแห่งการศึกษา : พระบรมราโชวาทและพระราชดำรัสด้านการศึกษา. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ครุสภา ลาดพร้าว, ๒๕๔๐.
กระทรวงศึกษาธิการ. ตัวชี้วัดและสาระแกนกลางกลุ่มสาระเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด, ๒๕๕๒
กระทรวงศึกษาธิการ. หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด, ๒๕๕๑.
พระธรรมปิฎก (ป. อ. ปยุตฺโต). พุทธวิธีในการสอน. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิพุทธธรรม, ๒๕๔๖.
พระมหาถาวร ถาวรเมธี (ภูแผลงทอง). “คุณสมบัติของครูผู้สอนตามแนวพุทธธรรม”. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์ วิทยาลัยสงฆ์นครสวรรค์. ปีที่ ๘ ฉบับที่ ๑ (มกราคม-มิถุนายม ๒๕๖๓): ๑๖.
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พุทธวิธีการสอน. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๕๕.
พระเทพเวที (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). ความมุ่งหมายของวิชาพื้นฐานทั่วไป. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา: https://www.payutto.net/ book [๑๘ กรกฎาคม ๒๕๖๓].
พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช). พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ชุด ศัพท์วิเคราะห์. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์เลี่ยงเชียง, ๒๕๕๐.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์. พิมพ์ครั้งที่ ๑๔.กรุงเทพมหานคร: ธนธัชการพิมพ์, ๒๕๕๓.
ม.ล.ปิ่น มาลากุล. อ้างถึงใน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. เส้นทางครูมืออาชีพสำหรับครูผู้ช่วย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด, ๒๕๕๓.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๓๙.
ราชบัณฑิตยสถาน. พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://www.royin.go.th/dictionary/ [๑๗ กรกฎาคม ๒๕๖๓].
วลัย อิศรางกูล ณ อยุธยา. ครูสังคมศึกษากับการพัฒนาทักษะแก่ผู้เรียน. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ๒๕๕๕.
วิภาพรรณ พินลา และวิภาดา พินลา. การจัดการเรียนรู้สังคมศึกษาในยุคศตวรรษที่ ๒๑. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ๒๕๖๑.
วิภาพรรณ พินลา. “แนวทางการจัดการเรียนรู้วิชาสังคมศึกษา เพื่อพัฒนาทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณสาหรับผู้เรียนในศตวรรษที่ ๒๑”. วารสารปาริชาต. ปีที่ ๓๐ ฉบับที่ ๑ (มกราคม-มิถุนายม ๒๕๖๐): ๒๗๕.
ศักดิ์นรินทร์ ประสานเนตร. "บทบาทของครูสังคมศึกษาในการส่งเสริมการมีจิตสาธารณะของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ ในโรงเรียนกลุ่มเครือข่ายเถิน ๓ จังหวัดลำปาง". วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการสอนสังคมศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, ๒๕๕๔.
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป. อ. ปยุตฺโต). ปฏิสัมภิทา ๔ ที่ฉายแสงแห่งพุทธปัญญา. โรงเรียนปัญญาประทีป, ๒๕๖๒.
Mc Lendon, J.U. Social Studies in Secondary Education. 3rd ed, New York: The Macmillan Company, 1968.
Good, Carter V. Dictionary of Education. New York: McGraw-Hill Book, Co., Inc. 1973.
Michaelis, J. U. The sociology of education. New Jersey: Prentice Hall, 1968.
Ralph C. Preston. Teaching in Social Studies in Elementary School. New York: Holt Reinhart and Winston, 1960.