แนวทางส่งเสริมศิลปะการแสดงพื้นบ้านกลองยาวสู่เยาวชนโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน บ้านหนองซอ ตำบลหินเหล็กไฟ อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์

บทคัดย่อ

          งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (๑) ศึกษาสภาพในอดีต ปัจจุบัน ปัญหาอุปสรรคและอนาคตการมีส่วนร่วมของชุมชนในการส่งเสริมศิลปะการแสดงพื้นบ้านกลองยาวสู่เยาวชนบ้านหนองซอ ตำบลหินเหล็กไฟ อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ (๒) เสนอแนวทางส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนในการส่งเสริมศิลปะการแสดงพื้นบ้านกลองยาวสู่เยาวชนบ้านหนองซอ ตำบลหินเหล็กไฟ อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ กับกลุ่มเป้าหมาย ๗ กลุ่ม จำนวน ๒๑ คน ใช้กระบวนการระดมสมองด้วยเทคนิค A-I-C (Appreciation – Influence – Control) จากนั้นจึงนำข้อมูลมาสังเคราะห์เป็นแนวทางส่งเสริมศิลปะการแสดงพื้นบ้านกลองยาวสู่เยาวชนโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน บ้านหนองซอ ใช้การวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา

          ผลการวิจัยพบว่า (๑) ศิลปะการแสดงพื้นบ้านกลองยาวบ้านหนองซอได้รับความนิยมมาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน โดยมีครูภูมิปัญญาเป็นผู้ถ่ายทอดในอดีตลักษณะการแสดงเป็นแนวดั้งเดิมมีพิธีไหว้ครูให้ความเคารพเครื่องดนตรี ส่วนกลองยาวร่วมกันผลิตจากวัสดุในท้องถิ่น แต่ปัจจุบันผู้เล่นกลองยาวและครูภูมิปัญญาลดลง การแสดงเปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัย ไม่มีรูปแบบแน่นอนเป็นไปตามความนิยมของผู้เล่น ปัญหา คือ เยาวชนที่เป็นผู้สืบทอดมีความสนใจน้อยลง และผู้ถ่ายทอดภูมิปัญญามีจำนวนน้อยลงเพราะบางส่วนเป็นบุคคลสูงวัย มีปัญหาสุขภาพการประกอบอาชีพ การถ่ายทอดไม่น่าสนใจ เครื่องดนตรีขาดการจัดการที่เหมาะสม ขาดการบริหารงานกลุ่มที่มาจากการมีส่วนร่วมของทุกฝ่าย อนาคตที่ต้องการคือ ให้เยาวชนมีความรู้เจตคติและทักษะการละเล่นกลองยาว การถ่ายทอดที่มีประสิทธิภาพ มีการรวบรวมองค์ความรู้เรื่องกลองยาวของชุมชน การบริหารจัดการเครื่องดนตรีที่เป็นระบบและมีการดำเนินงานจากการมีส่วนร่วมของชุมชน (๒) แนวทางการมีส่วนร่วมของชุมชนในการส่งเสริมศิลปะการแสดงพื้นบ้านกลองยาวสู่เยาวชนบ้านหนองซอ มี ๗ แนวทาง คือ ๑) การจัดโครงสร้างการดำเนินงาน ๒) การส่งเสริมศักยภาพผู้ถ่ายทอดเพื่อการสอนที่มีคุณภาพ ๓) การส่งเสริมเยาวชนเพื่อการเรียนรู้ศิลปะการแสดงพื้นบ้านกลองยาว ๔) การส่งเสริมทักษะการเรียนรู้ ๕) การพัฒนาอุปกรณ์เครื่องดนตรีเพื่อการเรียนรู้ ๖) การสร้างเครือข่ายการส่งเสริมศิลปะการแสดงพื้นบ้านกลองยาว และ ๗) การประเมินผลและรับผลประโยชน์