แนวทางการนำหลักพุทธธรรมมาส่งเสริมการประกันคุณภาพการศึกษา ระดับสถาบัน ด้านการผลิตบัณฑิตของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

บทคัดย่อ

          บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ ๓ ประการ คือ (๑) เพื่อศึกษาปัญหาและอุปสรรคของการประกันคุณภาพการศึกษาระดับสถาบัน ด้านการผลิตบัณฑิตของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (๒) เพื่อศึกษาหลักพุทธธรรมที่นำมาส่งเสริมการประกันคุณภาพการศึกษาระดับสถาบัน ด้านการผลิตบัณฑิตของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย และ (๓) เพื่อนำเสนอแนวทางการนำหลักพุทธธรรมมาส่งเสริมการประกันคุณภาพการศึกษาระดับสถาบัน ด้านการผลิตบัณฑิตของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษาจากเอกสารและสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลหลัก ๑๐ รูป/คน วิเคราะห์เนื้อหาและนำเสนอในลักษณะการพรรณนา

          ผลการศึกษาวิจัยพบว่า (๑) ปัญหาและอุปสรรคด้านการผลิตบัณฑิต จากผลการประเมินคุณภาพระดับหลักสูตรตลอด ๓ ปีการศึกษา (พ.ศ. ๒๕๖๒-๒๕๖๔) ไม่สามารถยกระดับคุณภาพจากปานกลางขึ้นสู่ระดับดีและดีมากได้และมีหลักสูตรที่ได้ผลประเมินคุณภาพต่ำกว่าค่าเป้าหมายในทุกระดับการศึกษา อาจารย์ประจำสถาบันที่มีคุณวุฒิปริญญาเอกและตำแหน่งทางวิชาการต่ำกว่าเกณฑ์ประเมินคุณภาพและเป้าหมาย ความไม่ต่อเนื่องของกระบวนการกำกับ ติดตามแผนพัฒนาคุณภาพและวิเคราะห์ข้อมูลป้อนกลับจากการตรวจเยี่ยมจากคณะกรรมการประกันคุณภาพ  (๒) หลักพุทธธรรม ที่นำมาใช้ในการดำเนินงานและแก้ไขปัญหาการผลิตบัณฑิต การบริหารและปฏิบัติการและบุคลากรของมหาวิทยาลัย คือ หลักอริยสัจ ๔ เริ่มด้วยการเห็นปัญหา หาสาเหตุ ตั้งเป้าหมายและรู้วิธีการแก้ไขปัญหา ต่อจากนั้น นำไปสู่การปฏิบัติตามหลักอิทธิบาท ๔ ด้วยความรักปรารถนาที่จะทำงาน ขยันอดทนไม่ท้อถอย มีจิตที่รับรู้ในสิ่งที่ทำอย่างมีสมาธิ สุดท้ายคือ การวางแผน วัดผล คิดค้นวิธีแก้ไขปรับปรุงและอปริหานิยธรรม เป็นวิธีขับเคลื่อนสร้างการทำงานเป็นทีมผ่านการประชุมและหามติร่วมกัน เพื่อให้งานมีคุณภาพและสัมฤทธิ์ผลทั้งองค์กร (๓) แนวการบริหารจัดการด้วยหลักพุทธธรรมมาส่งเสริมประกันคุณภาพ ผ่านวงจรคุณภาพ (PDCA) และกระบวนการเชิงระบบ (IPO) นำมาซึ่งคุณภาพทั่วทั้งองค์กร ส่งผลต่อการบรรลุแผนยุทธศาสตร์ แผนปฏิบัติการ ความพึงพอใจของนิสิตและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และนำมหาวิทยาลัยไปสู่ความเป็นเลิศทางวิชาการด้วยการจัดการศึกษาเฉพาะทางด้านพระพุทธศาสนา