แนวทางพัฒนาการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดทำแผนพัฒนาการจัดการศึกษา ของสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต ๑

Main Article Content

อภินันทการณ์ ยศศักดิ์
ธีระวัฒน์ มอนไธสง

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (๑) ศึกษาระดับการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดทำแผนพัฒนาการจัดการศึกษาของสถานศึกษา และ (๒) นำเสนอแนวทางพัฒนาการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดทำแผนพัฒนาการจัดการศึกษาของสถานศึกษา วิธีการดำเนินการวิจัยมี ๒ ขั้นตอน (๑) ศึกษาสภาพเกี่ยวกับการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดทำแผนพัฒนาการจัดการศึกษาของสถานศึกษา กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้อำนวยการสถานศึกษาจำนวน ๙๓ คน และตัวแทนคณะกรรมการสถานศึกษาจำนวน ๙๓ คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสอบถาม มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ ๐.๙๗ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (๒) นำเสนอแนวทางการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดทำแผนพัฒนาการจัดการศึกษา


ของสถานศึกษา ผู้ให้ข้อมูลหลักคือผู้อำนวยการสถานศึกษาจำนวน ๔ ท่าน ผู้อำนวยการกลุ่มนโยบายและแผนจำนวน ๒ ท่าน นักวิชาการ ๑ ท่าน ที่เลือกโดยเจาะจง รวมจํานวน ๗ ท่าน เครื่องมือที่ใช้คือ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างและวิเคราะห์ข้อมูลด้วยเทคนิคการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา


ผลการวิจัยพบว่า (๑) ชุมชนมีส่วนร่วมในการจัดทำแผนพัฒนาการจัดการศึกษาของสถานศึกษาอยู่ในระดับมาก ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ ด้านการร่วมดำเนินการ รองลงมาคือ ด้านการร่วมวางแผนและด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุดคือ ด้านการร่วมรับประโยชน์ (๒) แนวทางการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดทำแผนพัฒนาการจัดการศึกษาของสถานศึกษา ประกอบไปด้วย ๕ ด้าน ๒๖ รายการปฏิบัติ ดังนี้  ด้านการร่วมวางแผน มี ๔ รายการ เช่น สถานศึกษามีการสื่อสาร เชิญชวน ประชาสัมพันธ์หรือประกาศรับสมัครคณะกรรมการผ่านช่องทางสื่อสารต่าง ๆ ของสถานศึกษา ด้านการร่วมตัดสินใจ มี ๖ รายการ เช่น สถานศึกษาควรมีที่ปรึกษาที่มาจากตัวแทนชุมชนที่มีความสามารถรู้จักบริบทของบุคคล บริบทของชุมชนอย่างดี เพื่อร่วมพิจารณาตัดสินใจเลือกผู้ที่มีความรู้ความสามารถที่มาจากชุมชน ด้านการร่วมดำเนินการ มี ๕ รายการ เช่น สถานศึกษาสร้างความเข้าใจร่วมกันระหว่างโรงเรียนกับชุมชนเกี่ยวกับเป้าหมายและความต้องการของทั้งสองฝ่ายในการกำหนดบทบาทหน้าที่และแนวทางความร่วมมือ ด้านการร่วมประเมินผล มี ๕ รายการ เช่น สถานศึกษามีการรายงายผลการจัดการศึกษาที่เกิดจากการกำหนดกรอบกลยุทธ์ ตัวชี้วัดและค่าเป้าหมายของสถานศึกษาต่อคณะกรรมการสถานศึกษา ด้านการร่วมรับประโยชน์ มี ๖ รายการ เช่น สถานศึกษาจัดให้มีการประเมินประสิทธิภาพในการทำงานของคณะกรรมการ และจัดให้มีประกาศนียบัตรสำหรับคณะกรรมการที่มีความเสียสละ และปฏิบัติหน้าที่อย่างมีประสิทธิภาพ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ยศศักดิ์ อ., และ มอนไธสง ธ. “แนวทางพัฒนาการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดทำแผนพัฒนาการจัดการศึกษา ของสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต ๑”. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, ปี 11, ฉบับที่ 3, ธันวาคม 2024, น. 420-36, https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JMA/article/view/273802.
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. คู่มือการจัดทำแผนพัฒนาการจัดการศึกษาของสถานศึกษากระทรวงศึกษาธิการ.

กรุงเทพฯ : กระทรวงศึกษาธิการ, ๒๕๖๓.

กฤษณะ ทัพบำรุง. “การศึกษาการจัดทำแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษาของสถานศึกษาในสังกัดสำนักงาน

เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอ่างทอง”, วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, สาขาการบริหาร

การศึกษา: มหาวิทยาลัยราชภัฎพระนครศรีอยุธยา, ๒๕๕๘.

ชั้น อินต๊ะสาร. “กระบวนการจัดทำแผนกลยุทธ์สู่ความเป็นเลิศของสถานศึกษาในศูนย์พัฒนาคุณภาพ

การศึกษาตำบลเมืองนะ อำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่”, วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต,

สาขาการบริหารการศึกษา: คณะศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, ๒๕๖๔.

ธีระ รุญเจริญ. ความเปนมืออาชีพในการจัดและบริหารการศึกษา ยุคปฏิรูปการศึกษาเพื่อปฏิรูปรอบ ๒

และประเมินภายนอกรอบ ๓. ขอนแกน: สํานักพิมพขาวฟาง, ๒๕๕๐.

ธร สุนทรายุทธ. การบริหารจัดการเชิงปฏิรูป: ทฤษฎี วิจัยและปฏิบัติทางการศึกษา. สาขาวิชาการ

บริหารการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, ๒๕๕๑.

นภัสกร มหาวรรณ์. “การมีส่วนร่วมของคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานในการบริหารงานวิชาการ

ของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาในอำเภอท่าสองยางสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา

ประถมศึกษาตาก เขต ๒”, วิทยานิพนธ์: วิทยาลัยนอร์เทิร์น, ๒๕๖๔.

บุญชู กันเกตุ. “การจัดทําแผนพัฒนาการจัดการศึกษาแบบมีส่วนร่วมของโรงเรียน”. วิทยานิพนธ์. วารสาร

สมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย, ๒๕๖๕.

ปัทมา สูบกำปัง. รายงานการศึกษาเรื่องการมีส่วนร่วมของประชาชนในกระบวนการนโยบายสาธารณะ

สำนักวิจัยและพัฒนา : สถาบันพระปกเกล้า, ๒๕๕๔.

เพ็ญผกา กาญจโนภาส. “การพัฒนารูปแบบการมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการศึกษาของคณะกรรมการ

สถานศึกษาขั้นพื้นฐานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น”. วิทยานิพนธ์ ปริญญามหาบัณฑิต, สาขา

การบริหารการศึกษา: มหาวิทยาลัยราชภัฎพระนครศรีอยุธยา, ๒๕๖๔.

สพป.อย ๑. แผนพัฒนาคุณภาพการศึกษาขั้นพื้นฐาน (๒๕๖๒-๒๕๖๖). พระนครศรีอยุธยา:

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต ๑, ๒๕๖๒.

สุธาสินี ก้อนใจ. “กระบวนการเสริมสร้างประสิทธิภาพการจัดทำแผนพัฒนาการจัดการศึกษาโรงเรียนเวียง

แหงวิทยาคม จังหวัดเชียงใหม่”. วิทยานิพนธ์ ปริญญามหาบัณฑิต,สาขาการบริหารการศึกษา: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, ๒๕๕๙.

สุธี สุดลอย. “แนวทางพัฒนาการมีส่วนร่วมของชุมชนในการดำเนินงานกิจกรรมพัฒนา ผู้เรียนของ

สถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต ๑”.

วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต,สาขาการบริหารการศึกษา:มหาวิทยาลัยราชภัฎ

พระนครศรีอยุธยา, ๒๕๖๔.

อรทัย ก๊กผล. คู่มือการมีส่วนร่วมของประชาชน. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิปริญญาโทมูลนิธิปริญญาโทสำหรับนักบริหารรัฐกิจ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, ๒๕๕๘.