ทิศทางการจัดการศึกษาของคณะสงฆ์สู่ยุคการศึกษา ๖.๐

บทคัดย่อ

          การศึกษาของคณะสงฆ์ไทยได้ผ่านการเปลี่ยนแปลงมาอย่างยาวนานตั้งแต่ยุคพุทธกาลจนถึงการปรับตัวเข้าสู่ยุคปัจจุบันที่เทคโนโลยีและความรู้ใหม่เข้ามามีบทบาทมากขึ้น จนก้าวเข้าสู่ยุคการศึกษา ๖.๐ เป็นการเปลี่ยนผ่านสังคมโลกหลังการแพร่ระบาดของโควิด-๑๙ ได้มาสู่ยุค New Normal, Next Normal, VUCA และ BANI World  ซึ่งเป็นกรอบแนวคิดที่พยายามอธิบายและพยากรณ์โลกยุคใหม่ ดังนั้น ในปี พ.ศ. ๒๕๖๗-๒๕๖๘ มีแนวคิดที่กำลังเกิดขึ้นหลังแนวคิด VUCA World และ BANI World คือ การศึกษา ๖.๐ ที่คณะสงฆ์จำเป็นต้องปรับตัวเพิ่มเติม ทั้งนี้ เพื่อให้องค์กรสามารถก้าวทัน รู้เท่าทันและนำไปสู่การพัฒนาองค์กรสงฆ์ โดยเฉพาะการศึกษาเพื่อมุ่งเน้นการพัฒนาศาสนทายาทในฐานะผู้สืบทอดพระพุทธศาสนา บทความนี้จึงนำเสนอทิศทางการจัดการศึกษาของคณะสงฆ์ในยุคการศึกษา ๖.๐ โดยที่การศึกษาในยุค ๖.๐ คือการศึกษาที่คณะสงฆ์ต้องเน้นและนำไปสู่การจัดการศึกษา คือ (๑) การเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง ส่งเสริมให้พระภิกษุสามเณรมีจิตสำนึกในการเรียนรู้อย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต สร้างสรรค์สภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้ทั้งภายในและภายนอกวัด (๒) บูรณาการเทคโนโลยี ด้วยการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาประยุกต์ใช้ในการเรียนการสอนตามกรอบพระธรรมวินัย  เช่น การเรียนออนไลน์ การใช้สื่อสังคมออนไลน์ในการเผยแผ่พระธรรม และการพัฒนาระบบฐานข้อมูลทางพระพุทธศาสนา (๓) มุ่งเน้นการปฏิบัติ ผสมผสานการเรียนรู้ทางทฤษฎีกับการปฏิบัติกรรมฐาน (๔) สร้างเครือข่ายการเรียนรู้ เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้และพัฒนาระบบการศึกษาของคณะสงฆ์ (๕) ส่งเสริมการวิจัย ด้วยการสนับสนุนให้มีการทำวิจัยทางพระพุทธศาสนา เพื่อนำมาพัฒนาหลักสูตรและการเรียนการสอนให้ทันสมัย พัฒนาผู้นำทางการศึกษา พัฒนาคุณภาพของครูและผู้บริหาร รวมถึงพัฒนาผู้เรียน เพื่อให้สามารถนำพาการศึกษาของคณะสงฆ์ให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของโลก ให้ศาสนทายาทสามารถรักษาหลักการของพระพุทธศาสนาและเผยแผ่หลักธรรมเพื่อประโยชน์สุขของชาวโลกสืบต่อไป