พุทธาวตารในทศาวตารจริต ของเกษเมนทระ: การศึกษาเปรียบเทียบกับพุทธาวตารในปุราณะ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ ๓ ประการคือ (๑) เพื่อศึกษา “พุทธาวตาร” ในวรรณคดีสันสกฤต ทศาวตารจริต ประพันธ์โดยเกษเมนทระ (๒) เพื่อศึกษา“พุทธาวตาร” ในวรรณคดีปุราณะ ๓ เรื่อง ได้แก่ วิษณุปุราณะ อัคนิปุราณะ และภาควตปุราณะ (๓) เพื่อเปรียบเทียบพุทธาวตารในวรรณคดีทศาวตารจริต และวรรณคดีปุราณะ ๓ เรื่อง ได้แก่ วิษณุปุราณะ อัคนิปุราณะ และภาควตปุราณะ
ผลการวิจัยพบว่าพุทธาวตารที่ปรากฏในวรรณคดีปุราณะมีบทบาทที่ต่างกับอวตารภาคอื่น ๆ ของพระวิษณุซึ่งมีลักษณะเป็นวีรบุรุษผู้กอบกู้ เป็นผลมาจากความพยายามที่จะลดทอนความน่าเชื่อถือของคำสอนในพุทธศาสนาและความพยายามในการควบรวมศาสนาท้องถิ่นเข้ามาในจักรวาลศาสนาฮินดู เนื่องจากพระพุทธเจ้าทรงสอนขัดแย้งกับจารีตของพระเวท น่าเชื่อว่าปางนี้จะเกิดขึ้นเพราะช่วงเวลาที่พุทธศาสนากำลังได้รับความนิยมอย่างสูง คัมภีร์ปุราณะเป็นวรรณคดียุคแรกที่แต่งขึ้นเพื่อตอบสนองพลวัตของสังคมที่กำลังเปลี่ยนแปลงจากการนับถือศาสนาพระเวทสู่ศาสนาฮินดู และเพื่อตอบโต้ศาสนาทางเลือกอื่น พุทธาวตารที่ปรากฏในคัมภีร์ปุราณะจึงมีลักษณะในเชิงลบ มุ่งโจมตีพระพุทธเจ้า ในขณะที่พุทธาวตารที่ปรากฎในทศาวตารจริตของเกษเมนทระมีเนื้อหาคล้ายคลึงกับพุทธประวัติ ไม่มีลักษณะในเชิงโจมตีดังที่ปรากฎในวรรณคดีปุราณะ เป็นไปได้ว่าเนื่องด้วยในแคว้นกัษมีระหรือแคชเมียร์ สถานที่ประพันธ์ทศาวตารจริตนั้น เป็นสถานที่ที่มีสภาพสังคมพหุวัฒนธรรม พุทธศาสนาและศาสนาฮินดูได้รับความนิยมควบคู่กันไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
แคทลียา อังทองกำเนิด, “การอวตารในศาสนาฮินดู”, วารสารมนุษยศาสตร์, ปีที่ ๒๐ ฉบับที่ ๑ (มกราคม-มิถุนายน ๒๕๕๖): ๑-๒๒.
Edwin F. Bryant, “The Date and Provenance of the Bhagavata Purana”, Journal of Vaishnava Studies, vol. 11 no. 1 (September 2002): 51-80.
Hillary P. Rodrigues, Introducing Hindusim, (Routledge, 2006).
Ludo Rochers, A History of Indian Literature, Volume 3 The Puranas, (Wiesbaden, 1986).
M. A. Stein, (trans. and ed.), Kalhana's Rajatarangini: A Chronicle of the Kings of Kashmir Vol. 1, (Archibald Constable and Company, 1900).
Maurice Winternitz, A History of Indian Literature, (Motilal Banarsidass, 1985).
R.C. Hazra, Studies in The Puranic Records on Hindu Rites and Customs, (Abinas Press, 1940).
Sarla Khosla, History of Buddhism in Kashmir. (New Delhi: Sagar Publication, 1982).
Sunil Chandra Ray, Early History and culture of Kashmir, (Munshiram Manoharlai, 1957).
Suvira Jaiswal, Origin and Development of Vaisanavism, (Munshiram Manoharlal, 1967).
Vijay Nath, “From ‘Brahmanism’ to ‘Hinduism’: Negotiating the Myth of the Great Tradition”, Social Scientist, vol. 29 no. 3/4 (March-April 2001): 19-50.
W.J Wilkins, Hindu Mythology Vedic and Puranic, (Thacker, Spink and Co. 1913).
Wendy Doniger O’flaherty, The Origin of Evil in Hindu Mythology, (Motilal Banaesidass. 1976).
Yokochi Yuko, “Triumph of Buddhism or Saivism? A Study in the Ninth century Kasmirian Poem Kapphinabhyudaya”, Journal of Indian and Buddhist Studies, vol. 60 no. 3 (March /2012): 1153-1160.
