พุทธบูรณาการการเสริมสร้างกิจการคณะสงฆ์ของพระสังฆาธิการ จังหวัดสมุทรปราการ

บทคัดย่อ

         การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ (๑) เพื่อศึกษาสภาพการบริหารกิจการคณะสงฆ์ของพระสังฆาธิการในจังหวัดสมุทรปราการ (๒) เพื่อศึกษาหลักพุทธธรรมในการเสริมสร้างกิจการคณะสงฆ์ และ (๓) เพื่อพัฒนาแบบจำลอง DHARMA-๖ สำหรับพุทธบูรณาการในการเสริมสร้างกิจการคณะสงฆ์ของพระสังฆาธิการ การวิจัยใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยใช้การสัมภาษณ์เชิงลึก
(In-depth Interview) กับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ๑๔ รูป/คน และ การอภิปรายกลุ่ม (Focus Group Discussion) จำนวน ๑๓ รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis)
เพื่อสังเคราะห์องค์ความรู้และพัฒนาแบบจำลองให้ม่สำหรับการบริหารกิจการคณะสงฆ์

         ผลการวิจัยพบว่า  (๑) สภาพการบริหารกิจการคณะสงฆ์ ผลการศึกษาพบว่า กิจการคณะสงฆ์ทั้ง ๖ ด้าน ได้แก่  ๑) การปกครอง ๒) ศาสนศึกษา ๓) การเผยแผ่ ๔) สาธารณูปการ ๕) ศึกษาสงเคราะห์ และ ๖) สาธารณสงเคราะห์ มีความแตกต่างในการบูรณาการ โดยด้านสาธารณสงเคราะห์มีความเข้มแข็งที่สุด ขณะที่ด้านศาสนศึกษายังคงกระจายตัวเป็นจุด ๆ และยังขาดการเชื่อมโยงเชิงระบบในระดับจังหวัด
ทำให้ภาพรวมยังไม่บรรลุเอกภาพและประสิทธิภาพสูงสุด (๒) หลักพุทธธรรมที่ใช้ในการบริหาร พระสังฆาธิการได้บูรณาการหลักพุทธธรรมกับการบริหารในแต่ละด้านอย่างเป็นระบบ ได้แก่ อปริหานิยธรรม ๗ การสร้างเอกภาพและความยั่งยืนในด้านปกครอง ไตรสิกขา ๓ พัฒนาศาสนศึกษาและสร้างศาสนทายาทคุณภาพ สังคหวัตถุ ๔ สนับสนุนการศึกษาสงเคราะห์และสร้างเครือข่ายสังคม พุทธวิธีการสอน เสริมสร้างประสิทธิภาพการเผยแผ่ พรหมวิหาร ๔ พัฒนาการบริหารงานสาธารณูปการด้วยเมตตาและกรุณา สาราณียธรรม ๖ ส่งเสริมความสามัคคีในการสาธารณสงเคราะห์ (๓) ๓. แบบจำลอง DHARMA-๖ Model ผลการวิจัยได้พัฒนา DHARMA-๖ Model เพื่อเป็นกรอบแนวคิดสำหรับพุทธบูรณาการการเสริมสร้างกิจการคณะสงฆ์ ประกอบด้วย ๖ องค์ประกอบหลัก ดังนี้ D – Dhamma Integration → การบูรณาการหลักพุทธธรรมเข้าสู่ระบบการบริหารกิจการคณะสงฆ์ H – Holistic Development → การพัฒนากิจการคณะสงฆ์ทั้ง ๖ ด้านอย่างสมดุล A – Administrative Leadership → การเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงพุทธของพระสังฆาธิการ  R – Religious Education → การสร้างศาสนทายาทที่มีคุณภาพด้วยหลักไตรสิกขา M – Management Innovation → การพัฒนากลไกการบริหารให้มีประสิทธิภาพ โปร่งใสและยั่งยืน  A – Alliance Collaboration → การสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างคณะสงฆ์ ชุมชน ภาครัฐ และเอกชน  หัวใจสำคัญของ DHARMA-๖ Model คือแนวคิด “สร้างคนก่อนสร้างวัตถุ” โดยยึดหลักไตรสิกขาเป็นรากฐานในการผลิตศาสนทายาทที่มีคุณภาพ และขับเคลื่อนด้วยกลไกการปกครองที่อาศัยอปริหานิยธรรมเพื่อพัฒนากิจการคณะสงฆ์ให้เกิดเอกภาพ ความเข้มแข็ง และยั่งยืน