การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมสมรรถนะเชิงผลิตภาพสาระหน้าที่พลเมือง วัฒนธรรมและการดำเนินชีวิตในสังคม ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนพยัคฆภูมิวิทยาคาร
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์คือ (๑) เพื่อศึกษาข้อมูลพื้นฐานและสังเคราะห์องค์ประกอบของรูปแบบการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมสมรรถนะเชิงผลิตภาพสาระหน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิตในสังคมของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒ (๒) เพื่อพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมสมรรถนะเชิงผลิตภาพสาระหน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิตในสังคมของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒ (๓) เพื่อศึกษาความพึงพอใจการใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมสมรรถนะเชิงผลิตภาพสาระหน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิตในสังคมของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒ การวิจัยนี้ใช้กระบวนการวิจัยแบบผสมวิธี (Mixed Methods Research) โดยใช้แบบแผนแบบขั้นตอนเชิงสำรวจ (Exploratory Sequential Design) ซึ่งเริ่มต้นด้วยการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) หลังจากนั้นเป็นการวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative Research) เครื่องที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ แบบสัมภาษณ์ (Interview) ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน ๕ รูป/คน ด้วยการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Selection) และกลุ่มทดลองคือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาชั้นปีที่ ๒ จำนวน ๒๐ คน ซึ่งได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Selection)
ผลการวิจัย (๑) ข้อมูลพื้นฐานของรูปแบบการจัดการเรียนรู้เชิงผลิตภาพสาระหน้าที่พลเมือง วัฒนธรรมและการดำเนินชีวิตในสังคม ได้แก่ ๑) สภาพการจัดการเรียนรู้ ๒) แนวทางหรือขั้นตอนในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ๓) รูปแบบการจัดการเรียนรู้ของครูผู้สอน ๔) บรรยากาศในการเรียนรู้ ๕) สมรรถนะของผู้เรียนด้านความรู้, การสังเคราะห์องค์ประกอบรูปแบบการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมสมรรถนะเชิงผลิตภาพสาระหน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิตในสังคม ผลการวิเคราะห์ชี้ว่า รูปแบบการจัดการเรียนรู้ ประกอบด้วย ๕ องค์ประกอบ ได้แก่ ๑) หลักการ ๒) จุดมุ่งหมาย ๓) เนื้อหาสาระหน้าที่พลเมือง วัฒนธรรมและการดำเนินชีวิตในสังคม ๔) กระบวนการจัดการเรียนรู้ และ ๕) การวัดและการประเมินผล, การสังเคราะห์หลักการ
ของรูปแบบการจัดการเรียนรู้จากทฤษฎี หลักการ แนวคิดที่เป็น พื้นฐานในการพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมสมรรถนะเชิงผลิตภาพสาระหน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิตในสังคม
ผลการวิเคราะห์ชี้ว่า หลักการของรูปแบบการจัดการเรียนรู้เป็นหลักการที่มุ่งเน้น กระบวนการเรียนรู้ของผู้เรียน ผู้เรียนค้นคว้าและแสวงหาความรู้ด้วยตนเองจากการปฏิสัมพันธ์กับ สิ่งแวดล้อม เน้นการฝึกฝน
และลงมือปฏิบัติในสภาพจริง ผู้เรียนสร้างความรู้ด้วยตนเอง และนำความรู้ ไปประยุกต์ต่อยอดความคิดผลิตภาพผลิตเป็นผลงานหรือชิ้นงานได้ด้วยตนเองโดยอาศัยสื่อและเทคโนโลยี (๒) การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมสมรรถนะเชิงผลิตภาพสาระหน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิตในสังคม ผลการวิเคราะห์ชี้ว่า คะแนนหลังการทดลองใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมสมรรถนะเชิงผลิตภาพสาระหน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิตในสังคม (= ๕๗.๘๕, S.D. = ๑.๙๘) สูงกว่าคะแนนก่อนการทดลองใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ (= ๓๔.๗๕, S.D. = ๓.๕๗) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ ๐.๐๕ (๓) การศึกษาความพึงพอใจการใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมสมรรถนะเชิงผลิตภาพสาระหน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิตในสังคม ผลการวิเคราะห์ชี้ว่า โดยภาพรวมมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๔.๓๔ ซึ่งตามเกณฑ์ที่ตั้งไว้อยู่ในระดับมาก
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมวิชาการ, หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ สาระและมาตรฐานการเรียน รู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม, กรุงเทพมหานคร: องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์ (ร.พ.ส.), (๒๕๕๑)
กระทรวงศึกษาธิการ, หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑, กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์องค์การค้ารับส่งสินค้าพัสดุครุภัณฑ์, (๒๕๕๕)
กระทรวงศึกษาธิการ. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา, แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๖๐-๒๕๗๙, กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.(๒๕๖๐)
ชลิตา ลาปะ, "การพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ด้วยการเรียนรู้เชิงผลิตภาพร่วมกับสื่อสังคม ของนักเรียนขั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนชุมแพศึกษา", วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฎมหาสารคาม, ๒๕๖๑.
ทนันยา คำคุ้ม, "การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนเชิงผลิตภาพ เพื่อพัฒนาทักษะการสร้างนวตักรรม การศึกษาของนักศึกษาระดับปริญญาตรี คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏกลุ่มภาคตะวันออกเฉียงเหนือ", วิทยานิพนธ์ ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, ๒๕๖๐
นฤเบศน์ นิยมทรัพย์, "ผลของการจัดการเรียนรู้เชิงผลิตภาพที่มีต่อความสามารถความ เป็นประกอบการของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2", วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร, ๒๕๖๕.
พฤทธิ์ ศิริบรรณพิทักษ์, การวิเคราะห์การศึกษาเชิงวิพากษ์ : พื้นฐานการศึกษาด้านประเด็นวิกฤติทางการศึกษา, กรุงเทพมหานคร : คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. ๒๕๕๓.
พิมพันธ์ เดชะคุปต์ และพเยาว์ ยินดีสุข, การจัดการเรียนรู้สังคมศึกษาในยุคศตวรรษที่ ๒๑, กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. ๒๕๖๑.
ไพฑูรย์ สินลารัตน์ และคณะ, คิดผลิตภาพ สอนและสร้างได้อย่างไร, พิมพ์ครั้งที่ ๒. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. ๒๕๖๐
________(๒๕๕๘), ปรัชญาการศึกษาเชิงสร้างสรรค์และผลิตภาพ. กรุงเทพมหานคร: คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
________(๒๕๖๐). โรงเรียน ๔.๐ : โรงเรียนผลิตภาพ. กรุงเทพมหานคร: วิทยาลัยครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิต.
เริงชัย จงพิพัฒน์นสุข, คู่มือผู้ปกครองและครู: การเรียนการสอนตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒, กรุงเทพมหานคร: วัฒนาพานิช. ๒๕๔๒.
วัชรพงค์ โนทะนะ, "การพัฒนารูปแบบเสริมสร้างสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ เชิงสร้างสรรค์และผลิตภาพตามทฤษฎีสร้างสรรค์ความรู้ผ่านชิ้นงานร่วมกับ แนวคิดการเสริมต่อความรู้", วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร, (๒๕๖๕)
วิภาพรรณ พินลา, แนวทางการจัดการเรียนรู้วิชาสังคมศึกษา เพื่อพัฒนาทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณสำหรับผู้เรียนในศตวรรษที่ ๒๑, กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, (๒๕๖๑)
วุฑฒินันท์ ศรีแสน, "ผลการจัดการเรียนรู้เชิงผลิตภาพที่มีต่อความสามารถ ในการสื่อสารทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6", วารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์ ปีที่ ๑๔ ฉบับที่ ๑ (๒๕๖๗)
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษากระทรวงศึกษาธิการ, แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๖๐-๒๕๗๙. กรุงเทพมหานคร: บริษัท พริกหวานกราฟฟิค จำกัด, ๒๕๖๐.
สุนันท์ สีพาย, ไพฑูรย์ สินลารัตน์, "เปลี่ยนผ่านการศึกษาไทยสู่การศึกษา ๔.๐", วารสารการวัดผลการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, ปีที่ ๒๔ ฉบับที่ ๒ (๒๕๖๑).
อรุณี สุวรรณะชฏ, "ยุทธศาสตร์การส่งเสริมการจัดการเรียนการสอนโดยใช้ทีมเป็นฐาน ของคณะแพทยศาสตร์", วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการการศึกษา, วิทยาลัยครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิต. (๒๕๖๒).
Creswell, J. W., & Clark, V. L. P Designing and conducting mixed methods research. Sage publications, (2017).
Joyce, B., Weil, M. & Calhoun, EModels of Teaching. Boston MA: Pearson Education, Inc, (2011).
Procter,Paul, Longman Dictionary of Contemporary English, London: Longman. (1978).
Saylor, J., G. & Alexander, W. M., Planning curriculum for schools: Holt. Rinehart and Winston, (1978).
