การพัฒนาหัตถศิลป์พื้นบ้านเพื่อยกระดับเศรษฐกิจครัวเรือนแบบพึ่งพาตนเองตามแนวพุทธในพื้นที่ตำบลสวนแตง อำเภอเมืองสุพรรณบุรี

บทคัดย่อ

         บทความวิจัยนี้[1] มีวัตถุประสงค์การวิจัย ๓ ข้อ ได้แก่ (๑) เพื่อศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการในการพัฒนาหัตถศิลป์พื้นบ้านในตำบลสวนแตง (๒) เพื่อพัฒนาหัตถศิลป์พื้นบ้านเพื่อยกระดับเศรษฐกิจครัวเรือนแบบพึ่งพาตนเองตามแนวพุทธในตำบลสวนแตง (๓) เพื่อประเมินผลลัพธ์การพัฒนาหัตถศิลป์พื้นบ้านเพื่อยกระดับเศรษฐกิจครัวเรือนแบบพึ่งพาตนเองตามแนวพุทธในตำบลสวนแตง ใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) ใช้เครื่องมือการวิจัย คือ แบบสอบสนทนากลุ่มแบบประเมิน ผู้เข้าร่วมการวิจัย ได้แก่ ผู้เข้าร่วมการสนทนากลุ่ม ๑๒ คน ผู้เข้าร่วมกิจกรรม ๑๗ คน เก็บรวบรวมข้อมูลและปฏิบัติการวิจัยตามวงจรการวิจัยเชิงปฏิบัติการตามแนวคิดของของเจอรัลด์ ซัสแมน (Gerald Susman) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยหลักการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา (Content Analysis) และสถิติพรรณนา (Descriptive statistics) คือ สถิติค่าเฉลี่ย (Mean) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard Deviation)

         ผลการวิจัยพบว่า (๑) สภาพปัญหาในการพัฒนาหัตถศิลป์ในตำบลสวนแตง มี ๔ ประการ ได้แก่ (๑.๑) ข้อจำกัดด้านงบประมาณในการดำเนินโครงการการพัฒนาหัตถศิลป์พื้นบ้าน (๑.๒) การไม่สามารถรวมกลุ่มอาชีพหรือกลุ่มวิสาหกิจชุมชน (๑.๓) ผลิตภัณฑ์หัตถศิลป์พื้นบ้านที่ชาวบ้านได้รับการฝึกอบรมจากโครงการขององค์การบริหารส่วนตำบลสวนแตงไม่สามารถจำหน่ายได้จริง (๑.๔) การขาดตลาดรองรับสินค้า ส่งผลให้การพัฒนาหัตถศิลป์พื้นบ้านในโครงการไม่สามารถต่อยอดไปสู่การสร้างรายได้  ส่วน (๒) ความต้องการในการพัฒนาหัตถศิลป์พื้นบ้านในตำบลสวน มี ๒ ประการ คือ (๒.๑) ความต้องการด้านช่องทางการจำหน่าย (๒.๒) ความต้องการเรียนรู้หัตถศิลป์พื้นบ้านเพื่อเพิ่มรายได้ ด้วยเหตุนี้ คณะผู้วิจัยจึงได้ขับเคลื่อนการพัฒนาหัตถศิลป์พื้นบ้านสำหรับยกระดับเศรษฐกิจครัวเรือนแบบพึ่งพาตนเองตามแนวพุทธโดยใช้ C - A - M Model เป็นกรอบในการพัฒนา ระหว่างวันที่ ๖ มีนาคม - ๒๕ เมษายน พ.ศ.  ๒๕๖๙ รวมระยะเวลา ๕๑ วัน ณ  ตำบลสวนแตง อำเภอเมืองสุพรรณบุรี จังหวัดสุพรรณบุรี โดยมีสาระสำคัญดังนี้ (๑) การสร้างสรรค์หัตถศิลป์พื้นบ้าน  (C = Creation)  มี ๒ กิจกรรม ได้แก่ กิจกรรมที่ ๑ การเตรียมวัสดุ คือ การบรรยายให้ความรู้วิธีการเตรียมวัสดุสำหรับการสร้างสรรค์หัตถศิลป์พื้นบ้าน  กิจกรรมที่ ๒ การสร้างสรรค์ชิ้นงาน  คือ การนำพาชาวบ้านเรียนรู้และฝึกทำหัตถศิลป์พื้นบ้าน คือ ตะกร้า  (๒) การขับเคลื่อนสู่ตลาด (A = Advancement) มี ๒ กิจกรรม ได้แก่ กิจกรรมที่ ๑ การกำหนดราคา คือ การบรรยายให้ความรู้เรื่องการกำหนดราคา การคำนวณต้นทุน พร้อมกับแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกับชาวบ้าน กิจกรรมที่ ๒ การจำหน่าย คือ การจำหน่ายสินค้าหัตถศิลป์พื้นบ้านผ่านช่องทางออนไลน์และการออกบูธจัดแสดงสินค้าในเทศกาลสงกรานต์ ผลการประกอบการจำหน่ายสินค้า ทำให้มีรายได้จำนวน  ๕,๔๑๐ บาท นอกจากนี้ ยังจัดให้มีการบรรยายเรื่องเทคนิคการขายการขาย การขายผ่านไลฟ์สด จริยธรรมการขาย เพื่อเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการขายแก่ชาวบ้าน (๓) การบริหารจัดการการเงิน (M = Management) มี ๒ กิจกรรม ได้แก่ กิจกรรมที่ ๑ การวางแผนการเงิน คือ การบรรยายให้ความรู้เรื่องการบริหารการเงินครัวเรือนแก่ชาวบ้านพร้อมกับมอบหมายให้ชาวบ้านทำแบบฝึกหัดการบริหารเงินครัวเรือน เพื่อให้พวกเขารู้จักทำบัญชีรายรับ-รายจ่าย และวางแผนการเงิน กิจกรรมที่ ๒ การถ่ายทอดความรู้ทางการเงิน  คือ การมอบหมายให้ชาวบ้านนำความรู้ที่ได้จากการฟังบรรยายไปถ่ายทอดแก่สมาชิกภายในครัวเรือนเพื่อการเรียนรู้ร่วมกัน ทั้งนี้ เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันทางการเงินและเสริมสร้างความสามารถในการตัดสินใจด้านการใช้จ่ายอย่างมีเหตุผล สุดท้ายเมื่อประเมินผลลัพธ์การพัฒนาหัตถศิลป์พื้นบ้านเพื่อยกระดับเศรษฐกิจครัวเรือนแบบพึ่งพาตนเองตามแนวพุทธในตำบลสวนแตง พบว่า โดยภาพรวม อยู่ในระดับความคิดเห็นมาก (ค่าเฉลี่ย ๓.๗๙ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ๐.๑๐)

[1] บทความวิจัยนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการวิจัยเรื่อง “การพัฒนาหัตถศิลป์พื้นบ้านเพื่อยกระดับเศรษฐกิจครัวเรือนแบบพึ่งพาตนเองตามแนวพุทธในพื้นที่ตำบลสวนแตง อำเภอเมืองสุพรรณบุรี, ได้รับทุนอุดหนุนการวิจัยจากสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.)