วิเคราะห์การเสริมสร้างจริยธรรมแก่กำลังพลกรมยุทธศึกษาทหารบก ตามหลักพรหมวิหาร ๔ วิเคราะห์การเสริมสร้างจริยธรรมแก่กำลังพลกรมยุทธศึกษาทหารบก ตามหลักพรหมวิหาร ๔

Main Article Content

ปัญญา ดีเลิศ

บทคัดย่อ

         บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ๑) ศึกษาหลักจริยธรรมของกำลังพลกรมยุทธศึกษาทหารบก ตามหลักพรหมวิหาร ๔  ๒) ศึกษาหลักพรหมวิหาร ๔ ในการเสริมสร้างจริยธรรมแก่ กำลังพลกรมยุทธศึกษาทหารบก และ ๓) วิเคราะห์การเสริมสร้างจริยธรรมแก่กำลังพลกรมยุทธศึกษาทหารบกตามหลักพรหมวิหาร ๔ การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกจาก ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ผู้บังคับบัญชา อนุศาสนาจารย์ และกำลังพลกรมยุทธศึกษาทหารบก จำนวน ๒๐ คน และนำข้อมูลมาวิเคราะห์และสังเคราะห์ในเชิงพรรณนา


         ผลการวิจัยพบว่า ผลการวิจัยพบว่า การส่งเสริมจริยธรรมของกำลังพลกรมยุทธศึกษาทหารบกในปัจจุบัน มีกลไกการดำเนินงานที่เป็นระบบผ่านโครงสร้างสายงานที่ชัดเจน โดยมีผู้บังคับบัญชาเป็นผู้นำและมีอนุศาสนาจารย์เป็นแกนหลักในการขับเคลื่อนกิจกรรมทางศาสนาตามวงรอบปีงบประมาณ แม้ภาพรวมจะช่วยประคับประคองระเบียบวินัยได้ดี แต่ยังพบความท้าทายในด้านความต่อเนื่องและการปรับตัวให้เท่าทันต่อการเปลี่ยนแปลงของสังคมสมัยใหม่ ซึ่งจำเป็นต้องปฏิรูปแนวทางจากการให้ความรู้ในห้องเรียนไปสู่การสร้างประสบการณ์เชิงจริยธรรมที่เข้าถึงง่ายและเป็นรูปธรรม การประยุกต์ใช้หลักพรหมวิหาร ๔ มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งต่อการพัฒนาทัศนคติและพฤติกรรมเชิงจริยธรรม โดย เมตตาและกรุณา เป็นพื้นฐานในการสร้างบรรยากาศแห่งความเห็นอกเห็นใจและลดการเบียดเบียน มุทิตา ช่วยสร้างพลังบวกและลดความริษยาในองค์กร และ อุเบกขา เป็นกุญแจสำคัญในการรักษาความยุติธรรมตามระเบียบวินัยทหารโดยปราศจากอคติ การน้อมนำหลักธรรมมาสู่ตน (อัตตูปนายิกธรรม) ช่วยเปลี่ยนจาก "การบังคับด้วยระเบียบ" เป็น "ความเต็มใจด้วยคุณธรรม" ทำให้กำลังพลมีความมั่นคงทางอารมณ์และจิตใจในการปฏิบัติภารกิจ และแนวทางการเสริมสร้างจริยธรรมที่มีประสิทธิภาพคือการบูรณาการหลักธรรมเข้ากับระบบการบริหารงานบุคคลโดยเน้นกลยุทธ์ “ผู้นำต้นแบบ” ที่ประพฤติตนเป็นประจักษ์พยานแห่งธรรม ควบคู่กับการนำ “พุทธนวัตกรรมดิจิทัล” มาใช้เป็นช่องทางสื่อสารจริยธรรมสู่กำลังพลรุ่นใหม่ การร้อยเรียงมิติการบริหารจัดการที่เที่ยงตรงเข้ากับความเอื้ออาทรแบบพี่น้อง จะช่วยให้จริยธรรมกลายเป็น "วิถีปฏิบัติ" ที่สร้างความผาสุกและความสำเร็จให้แก่หน่วยงานอย่างยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ดีเลิศ ป. “วิเคราะห์การเสริมสร้างจริยธรรมแก่กำลังพลกรมยุทธศึกษาทหารบก ตามหลักพรหมวิหาร ๔: วิเคราะห์การเสริมสร้างจริยธรรมแก่กำลังพลกรมยุทธศึกษาทหารบก ตามหลักพรหมวิหาร ๔”. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, ปี 13, ฉบับที่ 2, สิงหาคม 2026, น. 448-65, https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JMA/article/view/290580.
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กองอนุศาสนาจารย์ กรมยุทธศึกษาทหารบก, คู่มือการปฏิบัติงานสายงานอนุศาสนาจารย์ พ.ศ. ๒๕๖๕, กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์กรมยุทธศึกษาทหารบก, ๒๕๖๕.

กรมยุทธศึกษาทหารบก, คู่มือการพัฒนาและฝึกศึกษาอบรมกำลังพลกองทัพบก, กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ กรมยุทธศึกษาทหารบก, ๒๕๖๗.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ ๑๒. กรุงเทพมหานคร: บริษัท สหธรรมิก จำกัด, ๒๕๔๘.

ธิดารัตน์ เสรีขจรจารุ, “วัฒนธรรมองค์กรและหลักพรหมวิหาร ๔ ที่ส่งเสริมประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานของบุคลากรกลุ่มงานอำนวยการ โรงพยาบาลตำรวจ”, สารนิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารจัดการองค์การเชิงพุทธ, บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๖๔.

พันเอก อัครินทร์ กำใจบุญ, “การพัฒนาสมรรถนะอนุศาสนาจารย์ทหารบกไทยเชิงพุทธบูรณาการ”, ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๖๑.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๓๙.