ศึกษาแนวทางการปรับตัวของพระพุทธศาสนาเพื่อให้พ้นวิกฤตในสังคมไทยปัจจุบัน

บทคัดย่อ

วิทยานิพนธ์เล่มนี้ มีวัตถุประสงค์ ๓ ประการ คือ (๑) เพื่อศึกษาปัจจัยที่นำไปสู่วิกฤตของพระพุทธศาสนาในสังคมไทยปัจจุบัน (๒) เพื่อศึกษาวิธีการปรับตัวของพระพุทธศาสนาเพื่อให้พ้นวิกฤตในสังคมไทยปัจจุบัน (๓) เพื่อเสนอแนวทางการปรับตัวของพระพุทธศาสนาเพื่อให้พ้นวิกฤตในสังคมไทยปัจจุบัน เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน ๖ รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูล เขียนเชิงสังเคราะห์

ผลการวิจัยพบว่า ปัจจัยที่นำไปสู่วิกฤต ๙ ด้าน ประกอบด้วย ด้านบุคคล ด้านการบริหาร       ด้านการศึกษา ด้านวัตถุ ด้านเทคโนโลยี ด้านการเผยแผ่ ด้านการเงินของวัด ด้านภาครัฐ และปัจจัยนอกศาสนา วิธีการปรับตัวเพื่อให้พ้นวิกฤตในสังคมไทยปัจจุบัน ๕ ด้าน ประกอบด้วย การปฏิรูปการปกครองและกระบวนการยุติธรรม การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และระบบพี่เลี้ยง การบริหารจัดการเชิงระบบและธรรมาภิบาลดิจิทัล การปฏิรูปการศึกษาและพัฒนาจิตใจ การสร้างพันธกิจทางสังคมและชุมชนสัมพันธ์ แนวทางการปรับตัว ๕ แนวทาง ประกอบด้วย แนวทางที่ ๑ ฟื้นฟูความบริสุทธิ์และยกระดับมาตรฐาน การอุปสมบท ศาลเฉพาะทางและการไต่สวนเชิงรุก การป้องกันระบบพรรคพวกและการกระจายอำนาจผ่านระบบคณะกรรมการ แนวทางที่ ๒ ฟื้นระบบนิสัย ๕ ปี ปรับทัศนคติก่อนอุปสมบท เสริมสร้างสัมมาทิฏฐิผ่านระบบพี่เลี้ยง การเสริมสร้างความเข้าใจในสมณสารูปให้เท่าทันโลกสมัยใหม่ผ่านระบบ      พี่เลี้ยง สร้างเส้นทางวิชาชีพสงฆ์ตามความถนัด สร้าง Career Path เพื่อพัฒนาศักยภาพบุคลากร      สร้างศาสนทายาทต้นแบบเพื่อรองรับการทำงาน พัฒนาการสื่อสารและกิจกรรมธรรมะตามช่วงวัย แนวทางที่ ๓ จัดตั้งคณะกรรมการภายนอกและการดูแลความเสี่ยงทางไซเบอร์ เกณฑ์มาตรฐานสมณสารูปและการตรวจสอบภาคประชาชน ปฏิรูปวัฒนธรรมองค์กรสู่ความเป็นหมู่คณะและมีวิสัยทัศน์ร่วมกัน         สร้างระบบบริหารความเสี่ยงและการบูรณาการเครือข่ายความร่วมมือ แนวทางที่ ๔ ฟื้นแก่นธรรม       ต้านกระแสพุทธพาณิชย์และวัตถุนิยม ปฏิรูปหลักสูตรศาสนศึกษาเชิงระบบและการบูรณาการธรรมกับ       การทำงาน ยกระดับศูนย์กลางการเผยแผ่เชิงรุก แนวทางที่ ๕ การฟื้นฟูความสัมพันธ์ระหว่างวัดกับชุมชน สร้างระบบสาธารณสงเคราะห์เชิงรุกและสร้างภาคีเครือข่ายเพื่อการพัฒนาชีวิต บทบาทกัลยาณมิตร    ทางใจ

คำสำคัญ: วิกฤตของพระพุทธศาสนา; การปรับตัวของพระพุทธศาสนา; แนวทางการปรับตัวเพื่อให้พ้นวิกฤตของพระพุทธศาสนา