บทวิพากษ์หนังสือ: เทศกาลและพิธีกรรมพระพุทธศาสนา ฉบับแปลภาษาอังกฤษ

บทคัดย่อ

บทวิพากษ์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์และประเมินคุณค่าของตำรา Buddhist Festivals and Traditionsฉบับแปลภาษาอังกฤษซึ่งพัฒนาจากตำราไทยรายวิชา“เทศกาลและพิธีกรรมพระพุทธศาสนา”รหัสวิชา๐๐0๒๓๘ของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยโดยพิจารณาทั้งความครบถ้วนของสาระทางพระพุทธศาสนาโครงสร้างการเรียนรู้ความถูกต้องและความสม่ำเสมอของภาษาอังกฤษระบบการถ่ายศัพท์บาลีไทยการอ้างอิงพระไตรปิฎกและเอกสารวิชาการตลอดจนศักยภาพในการใช้เป็นตำราสำหรับนิสิตชาวต่างประเทศและผู้อ่านทั่วไปวิธีการศึกษาใช้การวิเคราะห์เนื้อหาเชิงวิพากษ์โดยอ่านเปรียบเทียบต้นฉบับภาษาอังกฤษทั้ง ๑๐ บทกับข้อมูลบรรณานุกรมและส่วนหน้าของฉบับภาษาไทยพร้อมประเมินตามเกณฑ์๕ด้าน ได้แก่ความชัดเจนของจุดมุ่งหมาย ความเป็นเอกภาพของโครงสร้าง ความถูกต้องทางวิชาการคุณภาพการแปล และประโยชน์ในการนำไปใช้ผลการวิเคราะห์พบว่า ตำราเล่มนี้มีคุณูปการเด่นสามประการ ประการแรก เป็นการจัดระบบองค์ความรู้เรื่องเทศกาล ประเพณี และพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนาอย่างกว้างขวาง ตั้งแต่กรอบแนวคิดพื้นฐาน บริบทสมัยพุทธกาลและหลังพุทธกาล พัฒนาการในประเทศไทย อิทธิพลต่อสังคม ความหลากหลายระดับภูมิภาค คุณค่าทางจริยธรรม พระราชพิธีและรัฐพิธี จนถึงทักษะปฏิบัติของศาสนพิธีกร ประการที่สองการเพิ่มบทนำภาพรวมเป็นบทที่๑ ช่วยให้ผู้อ่านต่างวัฒนธรรมมองเห็นความสัมพันธ์ของทั้งเล่มก่อนเข้าสู่รายละเอียดประการที่สาม เนื้อหามีคุณค่าเชิงประยุกต์สูง โดยเชื่อมหลักธรรมกับชีวิต ชุมชน วัฒนธรรม การศึกษา เศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม และการปฏิบัติศาสนพิธีจริงจึงเหมาะสำหรับใช้ประกอบการเรียนการสอนและเผยแพร่ความรู้พระพุทธศาสนาในระดับนานาชาติอย่างไรก็ตาม บทวิพากษ์พบข้อควรปรับปรุงสำคัญ ได้แก่ ความไม่สม่ำเสมอระหว่างคำว่า festival, tradition, ritual, และ ceremony; การใช้ชื่อพระสูตร ชื่อคัมภีร์ และอักษรย่อพระไตรปิฎกหลายระบบปะปนกัน; รูปแบบเชิงอรรถและบรรณานุกรมไม่เป็นมาตรฐานเดียวกัน; แหล่งอ้างอิงออนไลน์บางรายการไม่มั่นคงหรือมีสถานะทางวิชาการจำกัด;และบางบทมีการแจกแจงรายละเอียดมากจนสาระเชิงวิเคราะห์ถูกลดทอน นอกจากนี้ ชื่อภาษาอังกฤษบนต้นฉบับเดิมว่า Buddhist Festival and Traditions สมควรปรับเป็นBuddhist Festivals and Traditions เพื่อให้ถูกต้องตามหลักไวยากรณ์และสอดคล้องกับเนื้อหาที่กล่าวถึงเทศกาลหลายประเภท บทวิพากษ์จึงเสนอให้จัดทำคู่มือศัพท์ประจำเล่ม ตรวจสอบเชิงอรรถกับฉบับพระไตรปิฎกที่ระบุให้ชัดเจน ปรับบรรณานุกรมตามมาตรฐานเดียว และเพิ่มบทวิเคราะห์เชิงเปรียบเทียบกับสังคมพหุวัฒนธรรมร่วมสมัย ทั้งนี้เมื่อปรับปรุงประเด็นดังกล่าวแล้วตำราเล่มนี้จะมีศักยภาพสูงในการเป็นตำรามาตรฐานภาษาอังกฤษของมหาวิทยาลัยและเป็นสื่อเผยแพร่พุทธวัฒนธรรมไทยสู่สากล                                                                  

คำ​สำคัญ: เทศกาล​พระพุทธ​ศาสนา; พิธีกรรม; ประเพณี​ไทย; การ​แปล​ภาษา​อังกฤษ; ศาสน​พิธี; พุทธ​วัฒนธรรม