การพัฒนาขีดความสามารถของกลุ่มเกษตรรุ่นใหม่ (YOUNG SMART FARMERS) ในการพัฒนาเศรษฐกิจหมุนเวียนกับการเชื่อมโยงระบบไม้ไผ่ ในพื้นที่จังหวัดลำปาง

Main Article Content

โอฬาร อ่องฬะ
อุบลวรรณ สุภาแสน
ธนวัฒน์ ปินตา

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. พัฒนารูปแบบการเชื่อมโยงเครือข่ายห่วงโซ่คุณค่า (Network Value Chain) ระหว่างกลุ่มเกษตรกรผู้ปลูกไผ่ กับกลุ่มผู้ใช้ประโยชน์และกลุ่มผู้ประกอบการ และ 2. ยกระดับการขับเคลื่อนแพลตฟอร์มของกลุ่มเกษตรกรรุ่นใหม่ (Young Smart Farmer) ในการพัฒนาเศรษฐกิจหมุนเวียนของระบบไม้ไผ่ จังหวัดลำปาง โดยเป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ศึกษากลุ่มคนที่มีบทบาท (Key Information) ได้แก่ กลุ่มเกษตรกรรุ่นใหม่ กลุ่มผู้ประกอบการ กลุ่มเจ้าหน้าที่รัฐที่ทำงานเกี่ยวข้อง และกลุ่มสถาบันการศึกษารวมถึงภาคประชาสังคมที่เกี่ยวข้อง เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์ในเชิงลึก (In-depth Interview) และการสนทนากลุ่มย่อย (Focus Groups) วิเคราะห์ข้อมูลโดยวิเคราะห์เชิงเนื้อหา (Content analysis) ตามวัตถุประสงค์และกรอบการวิจัยที่ตั้งไว้
จากผลการวิจัยพบว่า 1.การยกระดับอุตสาหกรรมไม้ไผ่จังหวัดลำปาง จำเป็นต้องอาศัย "โมเดลเครือข่ายห่วงโซ่คุณค่า" (Network Value Chain) เข้ามาบูรณาการแก้ปัญหาระบบการผลิตแบบแยกส่วนผ่าน 4 มิติหลัก ได้แก่ การจัดการมาตรฐานวัตถุดิบต้นน้ำ การสร้างวิสาหกิจชุมชนเครือข่ายกลางน้ำด้วยการกระจายงานและใช้เทคโนโลยีเพื่อแก้ปัญหาแรงงาน การใช้นวัตกรรมการออกแบบระดับปลายน้ำเพื่อเพิ่มมูลค่าสินค้าและเจาะตลาดลูกค้าองค์กร (B2B) ตลอดจนการมีกลไกสนับสนุนจากภาครัฐและภาควิชาการ ซึ่งการผนึกกำลังทั้งหมดนี้จะช่วยถักทอทุนทางธรรมชาติ สังคม และนวัตกรรมเข้าด้วยกัน เพื่อพลิกโฉมอุตสาหกรรมสู่ระบบนิเวศเศรษฐกิจฐานรากที่สร้างมูลค่าเพิ่มและเติบโตเคียงคู่ชุมชนได้อย่างยั่งยืน 2. การยกระดับแพลตฟอร์มของกลุ่มเกษตรกรรุ่นใหม่ (Young Smart Farmer) โดยการพัฒนาระบบฐานข้อมูลผ่านการศึกษาย้อนกลับจากผลิตภัณฑ์ปลายทางไปตามห่วงโซ่อุปทาน ถือเป็นกุญแจสำคัญที่กลุ่มเกษตรกรรุ่นใหม่ใช้เป็นฐานในการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมไผ่จังหวัดลำปางสู่ "แพลตฟอร์มเศรษฐกิจหมุนเวียน" เพื่อเปลี่ยนผ่านระบบการผลิตสู่การลดของเสียผ่านการบูรณาการ 4 มิติ ได้แก่ การใช้ข้อมูลจับคู่ทรัพยากรเหลือทิ้ง การฟื้นฟูต้นน้ำด้วยการหมุนเวียนวัสดุคืนสู่ดิน การยกระดับกลางน้ำด้วยการแปรรูปเพิ่มมูลค่าเศษวัสดุผ่านศูนย์เครื่องจักรกลาง และการเชื่อมโยงปลายน้ำด้วยผลิตภัณฑ์รักษ์โลกสู่ตลาดองค์กร (B2B) ซึ่งการผนึกกำลังทั้งหมดนี้จะช่วยพลิกโฉมจุดอ่อนด้านของเสียให้เป็นนวัตกรรมมูลค่าสูง และสร้างระบบนิเวศเศรษฐกิจท้องถิ่นที่หมุนเวียนรายได้อย่างยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
อ่องฬะ โ., สุภาแสน อ., & ปินตา ธ. (2026). การพัฒนาขีดความสามารถของกลุ่มเกษตรรุ่นใหม่ (YOUNG SMART FARMERS) ในการพัฒนาเศรษฐกิจหมุนเวียนกับการเชื่อมโยงระบบไม้ไผ่ ในพื้นที่จังหวัดลำปาง. วารสารวิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง, 15(2), 97–113. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/NBJ/article/view/288216
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

Chaitonthuak, B., & Phosing, P. (2021) The Use of Innovative Social Platforms in Thailand. Journal of Local Governance and Innovation,

(3). 117-130.

Chansiri, N. (2020). The development of knowledge bank system for Agricultural. Journal of Research and Development, Valaya

Alongkorn University under the Royal Patronage, 15(1). 87-97.

Iadthong, S. (2004). Quantity and utilization of Dendrocalamus strictus (Roxb.) Nees in Ngao District, Lampang Province. (Master’s

thesis). Kasetsart University. Bangkok.

Land Development Department. (2020). The proportion of bamboo cultivation area in different regions of Thailand. Retrieved

November 15, 2024, from http://www1.ldd.go.th/WEB_OLP/report_research_NE.html.

Namamguna, C., Suksaoat, S., & Huamuangkaew, W. (2009). Production and marketing of bamboo products in Lampang Province. Thai

Journal of Forestry, 28(2), 39–47.

National Science and Technology Development Agency. (2021). Agricultural development using the BCG Model. Retrieved November 21,

, from https://www.bcg.in.th.

Panyapong, S. et al. (2024). The create a network of cooperation and strengthen modern farmers using the principles sustainable

agriculture after the outbreak of coronavirus disease 2019. COVID-19 pandemic. Academic MCU Buriram journal, 9(2), 1-14.

Sukkasem, K. et al. (2025). Development of modern farmers to raise the level of being an agricultural business entrepreneurs in the

area of Surat Thani Province. Journal of MCU Nakhondhat, 12(7), 327-341.

Thailand Environment Institute. (2021). Annual Report 2021. Nonthaburi: Thailand Environment Institute.