ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการจัดการขยะมูลฝอยชุมชนอย่างยั่งยืน ตามหลักเศรษฐกิจหมุนเวียน กรณีศึกษาชุมชนบ้านรางพลับ จังหวัดราชบุรี

ญาดา วิชัยดิษฐ; จุฑารัตน์ ชมพันธุ์

ผู้แต่ง

ญาดา วิชัยดิษฐ คณะบริหารการพัฒนาสิ่งแวดล้อม สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์
จุฑารัตน์ ชมพันธุ์ คณะบริหารการพัฒนาสิ่งแวดล้อม สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์

คำสำคัญ:

การจัดการขยะมูลฝอยชุมชน, ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จ, เศรษฐกิจหมุนเวียน, ชุมชนบ้านรางพลับ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการจัดการขยะมูลฝอยชุมชนอย่างยั่งยืน ตามหลักเศรษฐกิจหมุนเวียนของชุมชนบ้านรางพลับ และวิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการจัดการดังกล่าว โดยศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างกับผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในการจัดการขยะมูลฝอยของชุมชน ร่วมกับการสังเกตการณ์แบบไม่มีส่วนร่วม และการศึกษาจากเอกสารที่เกี่ยวข้อง โดยผู้วิจัยได้ประยุกต์ใช้หลักการของ CIPPIEST Model ในการวิเคราะห์ข้อมูลทั้ง 8 ด้าน ประกอบด้วย ด้านบริบท ด้านปัจจัยนำเข้า ด้านกระบวนการ ด้านผลผลิต ด้านผลกระทบ ด้านประสิทธิผล ด้านความยั่งยืนของผลที่เกิดขึ้น และด้านการถ่ายโยงความรู้ ผลการวิจัย พบว่า ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการจัดการขยะมูลฝอยชุมชนอย่างยั่งยืน ตามหลักเศรษฐกิจหมุนเวียนของชุมชนบ้านรางพลับ ได้แก่ 1) ความเข้มแข็งของผู้นำชุมชน 2) การได้รับการสนับสนุนภาคีเครือข่ายภายนอก 3) การกำหนดข้อตกลงและกระบวนการจัดการขยะมูลฝอยของชุมชนไว้อย่างชัดเจน 4) การให้ความร่วมมือของสมาชิกในชุมชน และ 5) การถ่ายทอดส่งต่อองค์ความรู้ให้แก่เยาวชนคนรุ่นใหม่และชุมชนอื่น ๆ โดยสามารถนำข้อมูลดังกล่าวไปปรับใช้เพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาหรือปรับปรุงการบริหารจัดการขยะมูลฝอยในชุมชนอื่น ๆ ให้ดำเนินไปอย่างมีประสิทธิภาพ อันนำไปสู่ความสำเร็จในการจัดการขยะมูลฝอยชุมชนได้อย่างยั่งยืนในอนาคต

เอกสารอ้างอิง

ภาษาไทย

SCG Circular Way. (2562). เศรษฐกิจหมุนเวียน. สืบค้นเมื่อ 5 เมษายน 2566, จาก https://www.scg.com/sustainability/circulareconomy/interesting/circulareconomy-is-new-chance/

กรมควบคุมมลพิษ. (2564). รายงานสถานการณ์มลพิษของประเทศไทย ปี 2563 (Thailand State of Pollution Report 2020). กรุงเทพฯ: บริษัท สไตล์ครีเอทีฟเฮ้าส์ จำกัด.

กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม. (2562). ประกาศผลโครงการชุมชนปลอดขยะ (Zero Wasteประจำปี 2562. สืบค้นเมื่อ 27 มีนาคม 2566, จาก https://www.facebook.com/permalink.php?id=325267034266472&story_fbid=2494858907307263

กิตติ มีศิริ. (2559). การศึกษาเรื่องปัจจัยแห่งความสำเร็จในการจัดการขยะมูลฝอยโดยชุมชน กรณีศึกษาชุมชนเกตุไพเราะ 3, 4, 5 เขตพระโขนง กรุงเทพมหานคร. รายงานการค้นคว้าอิสระปริญญารัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาบริหารรัฐกิจและ กิจการสาธารณ, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

จำลอง โพธิ์บุญ. (2554). การบริหารโครงการสิ่งแวดล้อม (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: ทิพย์เนตรการพิมพ์.

ชนะชน ปุราชะกัง. (2562). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืนตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง กรณีศึกษา ชุมชนเกาะกก จังหวัดระยอง. รายงานการค้นคว้าอิสระปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการจัดการสิ่งแวดล้อม, สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.

ชุมชนบ้านรางพลับ. (2561). ข้อมูลพื้นฐานของชุมชนบ้านรางพลับ. สืบค้นเมื่อ 3 เมษายน 2566, จาก https://drive.google.com/file/d/1VHGaVrknzSQ2E6Yz8m_4hXRp6WPY0dU8/view?usp=sharing

ทีปทัศน์ ชินตาปัญญากุล, สมจิตรา เรืองศรี, กิตติศักดิ์ ลักษณา และพรภิรมย์ หลงทรัพย์. (2560). การประเมินหลักสูตรแนวใหม่: รูปแบบ CIPPIEST. วารสารพยาบาลตำรวจ, 9(2), 208-210.

ธนภัทร เพชราเวช. (2560). การศึกษาปัจจัยความสำเร็จในการบริหารจัดการขยะมูลฝอยชุมชน กรณีศึกษาชุมชนพบสุข ตำบลบางตลาด เทศบาลนครปากเกร็ด. รายงานการค้นคว้าอิสระปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการจัดการสิ่งแวดล้อม, สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.

ลักษมี เกตุสกุล. (2558). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการสิ่งแวดล้อม: กรณีศึกษา ชุมชนบ้านทุ่งศรี อำเภอร้องกวาง จังหวัดแพร่. วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการจัดการสิ่งแวดล้อม, สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.

Translated References

Ban Rang Plub Community. (2018). Basic Information of Ban Rang Plub Community. Retrieved April 3, 2023, from https://drive.google.com/file/d/1VHGaVrknzSQ2E6Yz8m_4hXRp6WPY0dU8/view?usp=sharing. (In Thai)

Chintapanyakun, T., Ruaengsri, S., Laksana, K. & Lhongsap, P. (2017). The New Curriculum Evaluation: CIPPIEST Model. Journal of the Police Nurses, 9(2), 208-210. (In Thai)

Department of Environmental Quality Promotion (DEQP). (2019). Announcement of Zero Waste Community Project in 2019. Retrieved March 27, 2023, from https://www.facebook.com/permalink.phpid=325267034266472&story_fbid=249485890730263. (In Thai)

Ketsakul, L. (2015). Public Participation in Environmental Management: A Case Study of Banthungsri Community Rongkwang, Phrae Province, Thailand. Master thesis for Master Degree of Science in Environmental Management, National Institute of Developmental Administration. (In Thai)

Meesiri, K. (2016). Key Success Factors of Community Based Solid Waste Management: A Case Study of Ket Piroh Community 3, 4, 5 Phrakanong District Bangkok Metropolitan. Independent Study Report for Master Degree of Political Science in Public Administration and Public Affairs, Thammasat University. (In Thai)

Phetcharawet, T. (2017). The Success of Community’s Waste Management: Case Study Pobsook Community, Bangtalad Sub-district, Pakkret Municipality, Nonthaburi Province. Independent Study Report for Master Degree of Science in Environmental Management, National Institute of Developmental Administration. (In Thai)

Poboon, C. (2011). Environmental Project Management (4th ed.). Bangkok: ThipNet Kan Phim.

Pollution Control Department. (2021). Thailand State of Pollution Report 2020. Bangkok: Style Creative House Co., Ltd. (In Thai)

Purachakung, C. (2019). Factors Affect to the Success of Sustainable Community Development According to Sufficiency Economy Philosophy: The Case Study of Ko Kok Community, Rayong Province, Thailand. Independent Study Report for Master Degree of Science in Environmental Management, National Institute of Developmental Administration. (In Thai)

SCG Circular Way. (2019). Circular Economy. Retrieved April 5, 2023, from https://www.scg.com/sustainability/circulareconomy/ interesting/circulareconomy-is-newchance/. (In Thai)

Thailand Business Council for Sustainable Development (TBCSD). (2019). TBCSD Sustainable Development. Nonthaburi: Author. (In Thai)