ผลของการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามแนวคิดเชิงประวัติศาสตร์บุคคลที่มีต่อการรู้จักตนเองของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6

วาสิณี จิรสิริ; ธีรนันท์ ธีระธนากร

ผู้แต่ง

วาสิณี จิรสิริ กลุ่มวิชาชีพครู (จิตวิทยา) คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี
ธีรนันท์ ธีระธนากร สาขาวิชาสังคมศึกษา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี

คำสำคัญ:

แนวคิดเชิงประวัติศาสตร์บุคคล, การรู้จักตนเอง, การสะท้อนคิด, จิตวิทยาเชิงบวก, นักเรียนชั้นประถมศึกษา

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับและเปรียบเทียบการรู้จักตนเองของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ก่อนและหลังเข้าร่วมกิจกรรมการเรียนรู้ตามแนวคิดเชิงประวัติศาสตร์บุคคล กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 จำนวน 40 คน ในเขตบางแค กรุงเทพมหานคร ได้มาจากการสุ่มแบบกลุ่มจากโรงเรียนเป้าหมาย ใช้แบบแผนการวิจัยกึ่งทดลองกลุ่มเดียววัดผลก่อน-หลัง เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย 1) กิจกรรมการเรียนรู้ตามแนวคิดเชิงประวัติศาสตร์บุคคลบูรณาการแนวคิด PERMA Model จำนวน 6 กิจกรรม โดยมีการวัดผลก่อนการเข้าร่วมกิจกรรมและหลังการเข้าร่วมกิจกรรมอย่างละ 1 ครั้ง รวมเป็น 8 ครั้งของการดำเนินกิจกรรมและ 2) แบบวัดการรู้จักตนเอง มีค่าดัชนีความสอดคล้องของข้อคำถามกับวัตถุประสงค์ (IOC) ระหว่าง 0.80–1.00 และค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ .83 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบทีแบบกลุ่มสัมพันธ์ (Dependent Samples t-test) ผลการวิจัยพบว่าหลังเข้าร่วมกิจกรรม นักเรียนมีระดับการรู้จักตนเองโดยรวมอยู่ในระดับสูง (M=4.07, SD=0.26) โดยด้านอารมณ์และความรู้สึกมีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด รองลงมาคือด้านความสามารถและศักยภาพ และด้านคุณค่าและเป้าหมายชีวิตตามลำดับ นอกจากนี้ คะแนนการรู้จักตนเองหลังเข้าร่วมกิจกรรมสูงกว่าก่อนเข้าร่วมกิจกรรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยมีค่าเฉลี่ยก่อนเข้าร่วมกิจกรรมเท่ากับ 2.85 (SD=0.42) และค่าเฉลี่ยหลังเข้าร่วมกิจกรรมเท่ากับ 4.38 (SD=0.35) ผลการทดสอบเท่ากับ t(39) = 5.27, p < .01 และมีขนาดอิทธิพลระดับใหญ่ (Cohen’s d = 0.83) ผลการวิจัยสะท้อนว่ากิจกรรมดังกล่าวมีแนวโน้มส่งเสริมการรู้จักตนเองของผู้เรียน การสะท้อนคิด การตระหนักรู้ในตนเองและการพัฒนาทักษะทางอารมณ์และสังคมของผู้เรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพในศตวรรษที่ 21

เอกสารอ้างอิง

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น.

ภาคภูมิ ธีรสันติกุล, กานดา จันทร์แย้ม, และ เกษตรชัย และหีม. (2566). โปรแกรมพัฒนาการตระหนักรู้ในตนเองของนักศึกษาระดับปริญญาตรีที่มีสถานะรอพินิจ: มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่. วารสารแก่นวิชาการ, 8(7), 554–566.

ยศสวาดี ดีเยน, และ จักรกริต จันทกูล. (2567). การพัฒนาโปรแกรมการตระหนักรู้ตนเองโดยใช้แนวทาง CASEL สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5. วารสารการพัฒนาการเรียนรู้สมัยใหม่, 9(11), 49–63.

Best, J. W., & Kahn, J. V. (1993). Research in education (7th ed.). Allyn & Bacon.

Burns, E. C., Martin, A. J., & Evans, P. A. (2020). The role of self-awareness and emotion regulation in students' academic achievement and school engagement. Journal of Educational Psychology, 112(6), 1182–1198. https://doi.org/10.1037/edu0000412

Butler, J., & Kern, M. L. (2016). The PERMA-Profiler: A brief multidimensional measure of flourishing. International Journal of Wellbeing, 6(3), 1–30.

Campbell, D. T., & Stanley, J. C. (1963). Experimental and quasi-experimental designs for research. Rand McNally.

Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.

Collaborative for Academic, Social, and Emotional Learning. (2021). CASEL framework for systemic social and emotional learning. CASEL.

Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). SAGE Publications.

Duckworth, A. L., Taxer, J. L., Eskreis-Winkler, L., Goyer, J. P., & Gross, J. J. (2019). Self-regulation in school. Educational Psychologist, 54(2), 79–96.

Durlak, J. A., Weissberg, R. P., Dymnicki, A. B., Taylor, R. D., & Schellinger, K. B. (2022). The impact of enhancing students’ social and emotional learning: A meta-analysis of school-based universal interventions. Child Development, 93(1), 405–432. https://doi.org/10.1111/cdev.13754

Duval, T. S., & Silvia, P. J. (2001). Self-awareness and causal attribution: A dual systems theory. Kluwer Academic.

Duval, T. S., & Wicklund, R. A. (1972). A theory of objective self-awareness. Academic Press.

Goleman, D. (1995). Emotional intelligence: Why it can matter more than IQ. Bantam Books.

Harter, S. (2015). The construction of the self: A developmental perspective (2nd ed.). Guilford Press.

Karatjas, N., & Webb, L. (2024). Self-awareness and accuracy in self-assessment among learners. Learning and Individual Differences, 102, Article 102250.

McAdams, D. P. (2023). The stories we live by: Personal myths and the making of the self. Guilford Press.

Organisation for Economic Co-operation and Development. (2023). OECD Skills Outlook 2023: Skills for a resilient youth. OECD Publishing.

Orth, U., & Robins, R. W. (2022). Development of self-esteem across the lifespan. Policy Insights from the Behavioral and Brain Sciences, 9(1), 13–21.

Panadero, E. (2017). A review of self-regulated learning: Six models on how to passenger to learning autonomy. Frontiers in Psychology, 8, Article 422. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2017.00422

Peterson, C., & Seligman, M. E. P. (2004). Character strengths and virtues: A handbook and classification. Oxford University Press.

Positive Psychology. (2015). The PERMA model: Your scientific theory of happiness. https://positivepsychology.com/perma-model/

Seligman, M. E. P. (2011). Flourish: A visionary new understanding of happiness and well-being. Free Press.

Sullivan, A., & Brown, M. (2025). Connecting history to heart: Emotional and social competencies in digital age learning. Journal of Social Education, 39(1), 78–95.

Sutton, A. (2016). Measuring the effects of self-awareness: Construction of the Self-Awareness Outcomes Questionnaire. Performance Improvement Quarterly, 29(3), 275–298. https://doi.org/10.1002/piq.21227

Wagner, L., & Ruch, W. (2022). Good character at school: Positive relationships, engagement, and accomplishment. Frontiers in Psychology, 13, Article 987253.

Zhang, Y., & Wang, L. (2024). Biographical inquiry-based learning and its effects on self-concept and empathy. Teaching and Teacher Education, 132, Article 104245. https://doi.org/10.1016/j.tate.2023.104245

Zimmerman, B. J. (2008). Investigating self-regulation and motivation: Historical background, methodological developments, and future prospects. American Educational Research Journal, 45(1), 166–183.