แนวทางการพัฒนาการนิเทศภายในสถานศึกษา สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบึงกาฬ

ผู้แต่ง

  • พรพงศ์ หงษ์ชูตา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม
  • อัครวัฒน์ บุปผาทวีศักดิ์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม
  • นาวี อุดร คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม

คำสำคัญ:

แนวทางการพัฒนาการนิเทศภายใน, การนิเทศภายใน, สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบึงกาฬ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีจุดมุ่งหมายเพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ของการนิเทศภายในสถานศึกษา 2) ประเมินความต้องการจำเป็นของการนิเทศภายในสถานศึกษา 3) พัฒนาแนวทางพัฒนาการนิเทศภายในสถานศึกษาและ 4) ประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ของแนวทางพัฒนาการนิเทศภายในสถานศึกษา กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา และครู จำนวน 245 คน กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้เกณฑ์ร้อยละ ได้มาโดยการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยมีจำนวน 4 ฉบับ คือ 1) แบบสอบถามสภาพปัจจุบัน มีค่าดัชนีความสอดคล้องเชิงเนื้อหารายข้อระหว่าง .60-1.00 มีค่าอำนาจจำแนกรายข้อระหว่าง .23-.86 มีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ .74 2) แบบสอบถามสภาพที่พึงประสงค์ มีค่าดัชนีความสอดคล้องเชิงเนื้อหารายข้อระหว่าง .60-1.00 มีค่าอำนาจจำแนกรายข้อระหว่าง .36-.78 มีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ .96 3) แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง มีค่าดัชนีความสอดคล้องเชิงเนื้อหารายข้อเท่ากับ 1.00 ทุกข้อ 4) แบบประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ของแนวทางการนิเทศภายในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบึงกาฬ มีค่าดัชนีความสอดคล้องเชิงเนื้อหารายข้อระหว่าง .60-1.00 สถิติที่ใช้ ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าดัชนีการจัดลำดับความสำคัญของความต้องการจำเป็นแบบปรับปรุง (PNIModified)

          ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ของการนิเทศภายในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบึงกาฬโดยรวมอยู่ในระดับมาก 2) ความต้องการจำเป็นด้านที่มีค่าสูงกว่าค่าโดยรวม ได้แก่ ด้านการดำเนินการนิเทศ 3) แนวทางพัฒนาของการนิเทศภายในสถานศึกษา (1) ด้านสำรวจสภาพและปัญหา ผู้อำนวยการสถานศึกษามีการปรับภูมิทัศน์ในสถานศึกษา ผู้อำนวยการสถานศึกษาเปิดใจรับฟังครูผู้สอนด้วยความตั้งใจ (2) ด้านการวางแผนการนิเทศ สถานศึกษา ควรจัดอบรมเชิงปฏิบัติการการพัฒนาและการใช้หลักสูตรสำหรับการจัดการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับการเรียนรู้ โรงเรียนควรจัดอบรมเพื่อพัฒนาทักษะการจัดการเรียนรู้ของบุคลากรในองค์กร โรงเรียนควรจัดการอบรมเชิงปฏิบัติการการวัดและประเมินผลที่สอดคล้องกับการเรียนรู้ สถานศึกษาควรจัดการอบรมเชิงปฏิบัติการการวัดและประเมินผล       ที่สอดคล้องกับการเรียนรู้ (3) ด้านการดำเนินการนิเทศ โรงเรียนควรยกย่องชื่นชมหรือให้รางวัลแก่ครูที่แสดงออกในด้านการจัดการเรียนรู้เป็นที่ประจักษ์ ครูและบุคลากรควรสร้างระบบการฝึกฝนทักษะทางการสื่อสารของครูและบุคลากรเป็นงานประจำ ครูและบุคลากรควรมีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมต่าง ๆ ของชุมชน และ (4) ด้านการประเมินผลการนิเทศ สถานศึกษาควรมีการกำหนดตัวชี้วัดวัดผลก่อนเรียนและหลังเรียนเสมอ เพื่อสะท้อนผลผลการเรียนรู้ (4) ผลการประเมินแนวทางพัฒนาโดยรวม พบว่า มีความเหมาะสมและมีความเป็นไปได้อยู่ในระดับมาก

เอกสารอ้างอิง

จิติมา วรรณศรี. (2557). การบริหารงานวิชาการในสถานศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 3). รัตนสุวรรณ.

ทิพวรรณ ถาวรโชติ. (2564). รูปแบบการนิเทศด้วยเครือข่ายความร่วมมือเพื่อส่งเสริมประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต], มหาวิทยาลัยนเรศวร. NU Intellectual Repository. https://nuir.lib.nu.ac.th/dspace/bitstream/123456789/3380/3/61030440.pdf

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น ฉบับปรับปรุงใหม่ (พิมพ์ครั้งที่10). สุวีริยาสาส์น.

วราลักษณ์ อาจวิชัย. (2565). การพัฒนารูปแบบการนิเทศแบบมีส่วนร่วมเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ของครูในโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ [วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต], มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร. SNRU e-Thesis. https://gsmis.snru.ac.th/e-thesis/file_att1/2023022362632233108_fulltext.pdf

วลัยลักษณ์ เที่ยงธรรม และ ไพบูลย์ ลิ้มมณี. (2564). การพัฒนาแนวทางการนิเทศภายในแบบพี่เลี้ยงสำหรับสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบึงกาฬ. วารสารการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ, 9(34), 127-136. https://so13.tci-thaijo.org/index.php/SVNL/article/view/1147

วัชรา เล่าเรียนดี. (2550). การนิเทศการสอน (Supervision of Instruction). มหาวิทยาลัยศิลปากร.

วัชรา เล่าเรียนดี. (2553). การนิเทศการสอน สาขาหลักสูตรและการนิเทศ. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

วันชัย อยู่ตรง. (2557). การพัฒนารูปแบบการบริหารงานนิเทศภายในสถานศึกษาระดับประถมศึกษา [วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต], มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ. ศูนย์ข้อมูลการวิจัย Digital วช. https://dric.nrct.go.th/index.php?/Search/SearchDetail/276530

วิชิรตา วรธาดาสวัสดิ์. (2566). รูปแบบการนิเทศการศึกษาแบบผสมผสานเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโรงเรียนมัธยมศึกษา [วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษาดุษฎีบัณฑิต], มหาวิทยาลัยนเรศวร. NU Intellectual Repository. https://nuir.lib.nu.ac.th/dspace/bitstream/123456789/5835/3/WishirataWorathadasawat.pdf

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบึงกาฬ. (2567). แผนปฏิบัติการประจำปี งบประมาณ พ.ศ. 2567 [เอกสารที่ไม่มีการตีพิมพ์]. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบึงกาฬ.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2561). แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐานพ.ศ. 2566-2570. กระทรวงศึกษาธิการ.

สำนักงานคณะกรรมการอาชีวศึกษา. (2558). แนวทางการจัดการศึกษาแบบทวิศึกษา. สำนักงานมาตรฐานอาชีวศึกษาและวิชาชีพ.

สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย จังหวัดเชียงใหม่. (2564). คู่มือนิเทศการศึกษา ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564. สำนักงาน กศน. เชียงใหม่.

อดุลย์ แสนสิบ. (2565). แนวทางการพัฒนาการนิเทศการศึกษาของโรงเรียนในศูนย์เครือข่ายคุณภาพการศึกษาบางสะพานน้อย 3 (ไชยราช) สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาประจวบคีรีขันธ์ เขต 1 [การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต], มหาวิทยาลัยศิลปากร. DSpace at Silpakorn University. http://ithesis-ir.su.ac.th/dspace/bitstream/

/4142/1/630620085.pdf

Adu, E. O., et al. (2014). Internal and external school supervision: Issue, challenges and wayforward. International Journal of Educational Sciences, 7(2), 269-278. https://www.researchgate.net/publication/321205197_Internal_and_External_School_Supervision_Issues_Challenges_and_Wayforward

Harris, A. (2003). Teacher Leadership as Distributed Leadership. School Leadership and Management, 23(3), 313-324. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/pimjournal/article/view/55745

University of Washington. (2013). Formats UW Professional & Continuing Education. Pupil Personnel, Community-school Leadership.

Wanzare, Z. (2012). Instructional Supervision in Public Secondary Schools in Kenya. Educational Management Administration & Leadership, 40(2), 188-216. https://soe.maseno.ac.ke/sites/default/files/2021-08/Dr%20Zachaira%20Wanzare.pdf

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-06-30

รูปแบบการอ้างอิง

หงษ์ชูตา พ. ., บุปผาทวีศักดิ์ อ. ., & อุดร น. . (2025). แนวทางการพัฒนาการนิเทศภายในสถานศึกษา สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบึงกาฬ. วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 15(2), 292–307. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/neuarj/article/view/278227

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ