การเปลี่ยนแปลงในวิถีเศรษฐกิจและสังคมภายใต้ระบบเกษตรพันธะสัญญา กรณีศึกษา หมู่บ้านโป่งแห้ง หมู่ที่ 5 ตำบลวังหินลาด อำเภอชุมแพ จังหวัดขอนแก่น

Main Article Content

Bodee Putsyainunt
Sekson Yongvanit
Prasit Kunurat

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบริบทของเกษตรพันธะสัญญาในหมู่บ้านโป่งแห้ง รวมถึงการปรับตัวปรับตัวทางเศรษฐกิจ และสังคมของภายใต้ระบบเกษตรพันธะสัญญา โดยใช้กรอบแนวคิดเศรษฐกิจชุมชนในการศึกษาจากการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลแต่ละภาคส่วน จำนวน 23 ราย รวมถึงการใช้แบบสอบถามสำหรับตัวแทนครัวเรือนจำานวน 133 ราย ผลการศึกษาพบว่า ระบบพันธะสัญญาเป็นรูปแบบการจัดการร่วมกันระหว่างบริษัทกับเกษตรกร โดยบริษัทจะสนับสนุนปัจจัยการผลิตในลักษณะสินเชื่อ เช่น เมล็ดพันธุ์ ปุ๋ย ยาฆ่าแมลง ความรู้ ในการผลิตพืชตามแต่ละชนิดที่ส่งเสริม รวมถึงการจัดการด้านการตลาด โดยเกษตรกรจะรับผิดชอบในการลงทุนด้านแรงงาน อุปกรณ์การผลิต และที่ดินเพาะปลูกเท่านั้น โดยทั้งสองฝ่ายต้องตกลง ทำสัญญาระหว่างกัน เพื่อกำหนดคุณภาพ และปริมาณของผลผลิตที่จะต้องส่งมอบ อย่างไรก็ตาม ผลจากการลงนามในสัญญาบริษัทจะเข้ามาเป็นผู้ควบคุมระบบการผลิต และรวมถึงระบบการตลาด ซึ่งส่งผลให้เกษตรกรตกเป็นผู้เสียเปรียบ แต่ในความเป็นจริงบริษัทกลับไม่ได้เลือกใช้วิธีการ บีบบังคับตามข้อตกลงในสัญญา เพียงแค่เลือกวิธีการประณีประนอมในการแก้ไขปัญหา เช่น การผ่อนชำระหนี้ ทั้งนี้ก็เพื่อเหตุผลในเชิงธุรกิจ ซึ่งเป็นสิ่งที่แสดงให้เห็นว่าเกษตรกรยังคงมีอิสระในการเลือกผลิต และคงไว้ซึ่งอำนาจในการต่อรอง ดังนั้นการปรับตัวที่เกิดขึ้นจึงเป็นเปลี่ยน เพื่อรักษาความสัมพันธ์ในวิถีชุมชนให้ดำารงอยู่ได้ตามแนวทางของระบบทุนนิยม

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

1.Nartsupa, C. (1998). Culture of Thai Village. Bangkok: Sangsan Publishing.
2.Popkin, L. S. (1979). The Rational Peasant: The political economy of rural society in Vietnam. Berkeley: University of California Press.
3.Tosakul, R. (2009). Regionalism in Northeastern Thailand. Social and Humanities Faculty, Bangkok: Thamasat University.
4.Singh, S. (2005). Contract Farming System in Thailand. Economic and Political Weekly. 40(53), 5578-5586.
5.Swain, B. B. (2009). Contract Farming and Agricultural Development: A Case Study of Orissa. The Icfai University Journal of Agricultural Economic, 6(1), 57-69.
6.Bello, W., Cunningham, S. & Kheng, L. P. (1998). A Siamese tragedy: Development & disintegration in Modern Thailand. Oakland Calif: Food First Book Press.
7.Santisombut, Y. (2003). Flexible peasants: Reconceptualizing the Third World’s Rural types. Chaieng mai: Design Publishing Ltd.