วิถีชีวิตและการสร้างตัวตนในเส้นทางสายอาชีพของกลุ่ม LGBTQ+: กรณีศึกษาเชิงปรากฏการณ์วิทยา วิทยาลัยอาชีวศึกษาพระนครศรีอยุธยา

Main Article Content

ณัฐพงศ์ แก้ววงศ์
พงษ์อนัน เปลี่ยนเอก
อริยวัฒ เฉลิมกิจ
อุไรวรรณ อุภัยพรม
วราภรณ์ ภิรมยา
ชัยวิชิต เชียรชนะ

บทคัดย่อ

         การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (๑) ศึกษาวิถีชีวิตและประสบการณ์ชีวิต (Lived Experiences)
ของผู้เรียนกลุ่ม LGBTQ+ ในสถานศึกษา (๒) วิเคราะห์กระบวนการสร้างตัวตนและการเจรจาต่อรองอัตลักษณ์ทางเพศสภาพในเส้นทางสายอาชีพ และ (๓) ศึกษาปัจจัยเกื้อหนุนและอุปสรรคต่อการเตรียมความพร้อมเข้าสู่โลกการทำงานการวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพแบบปรากฏการณ์วิทยา โดยเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง จำนวน ๑๖ คน ได้แก่ ผู้บริหาร ๒ คน ครู ๕ คน และผู้เรียน LGBTQ+ ๙ คน เก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก (๔๕-๖๐ นาที ต่อคน) และการสังเกต วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์ เนื้อหา


         ผลการวิจัยพบว่า (๑) ผู้เรียนดำรงชีวิตภายใต้นโยบาย “การเปิดกว้างภายใต้ระเบียบ” ที่ส่งเสริม
การปรับตัวสู่โลกการทำงาน (๒) การสร้างตัวตนเกิดขึ้นผ่านสมรรถนะวิชาชีพและการนำเสนอตนเอง
เชิงกลยุทธ์เพื่อให้ได้รับการยอมรับ และ (๓) ปัจจัยเกื้อหนุนสำคัญคือการสนับสนุนจากครูและทักษะวิชาชีพขณะที่อุปสรรค ได้แก่ ข้อจำกัดด้านโครงสร้าง เช่น ห้องน้ำความกดดันจากครอบครัว และอคติในสถานประกอบการ ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่าการยอมรับ LGBTQ+ ยังเป็นแบบมีเงื่อนไข สถานศึกษาควรพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและระบบแนะแนวเพื่อส่งเสริมความเท่าเทียมในอาชีวศึกษา

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
แก้ววงศ์ ณ., เปลี่ยนเอก พ., เฉลิมกิจ อ., อุภัยพรม อ., ภิรมยา ว., และ เชียรชนะ ช. “วิถีชีวิตและการสร้างตัวตนในเส้นทางสายอาชีพของกลุ่ม LGBTQ+: กรณีศึกษาเชิงปรากฏการณ์วิทยา วิทยาลัยอาชีวศึกษาพระนครศรีอยุธยา”. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, ปี 13, ฉบับที่ 1, เมษายน 2026, น. 309-27, https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JMA/article/view/287773.
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

จารุวรรณ คงยศ. เพศภาวะ เพศวิถี ประสบการณ์ชีวิตของกะเทยในคุก. ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, ๒๕๖๐.

นฤพนธ์ ด้วงวิเศษ. ทฤษฎีเควียร์ (Queer Theory) กับการศึกษาสังคมและวัฒนธรรม. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, ๒๕๖๑.

พจน์ ใจชาญสุขกิจ. “ความหลากหลายทางเพศกับการพัฒนาทุนมนุษย์ในศตวรรษที่ ๒๑”. วารสารวิชาการนวัตกรรมและสังคม. ปีที่ ๕ ฉบับที่ ๒ (๒๕๖๕) : ๔๕-๖๒.

มานิตา ศิริวิวัฒน์. “วิถีชีวิตและประสบการณ์การเรียนรู้ของนักเรียนกลุ่มที่มีความหลากหลายทางเพศในอาชีวศึกษาไทย”. วารสารวิจัยอาชีวศึกษา ปีที่ ๘ ฉบับที่ ๑ (๒๕๖๖) : ๑๒-๒๕.

ศิริพร จิรวัฒน์กุล. การวิจัยเชิงคุณภาพด้านวิทยาศาตร์สุขภาพ. ฉบับที่ ๒. กรุงเทพมหานคร : บริษัทวิทยพัฒน์ จำกัด, ๒๕๕๓.

ศิริมา มงคลพร. ปรากฏการณ์วิทยา: แนวคิดและการประยุกต์ใช้ในงานวิจัยทางการศึกษา. เชียงใหม่: คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, ๒๕๖๔.

Bourdieu, P. “The Forms of Capital”. In Handbook of Theory and Research for the Sociology of Education. Edited by J. Richardson. pp. 241-258. New York: Greenwood, 1986.

Bronfenbrenner, U. The Ecology of Human Development: Experiments by Nature and Design. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1979.

Butler, J. Gender Trouble: Feminism and the Subversion of Identity. New York: Routledge, 1990.

Goffman, E. Stigma: Notes on the Management of Spoiled Identity. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall, 1963.

John W. Creswell และ Cheryl N. Poth.Qualitative Inquiry and Research Design: Choosing Among Five Approaches. 4th ed. Thousand Oaks, CA: Sage Publications, 2018.

Kosciw, J. G., Clark, C. M., Truong, N. L. and Zongrone, A. D. The 2019 National School Climate Survey: The experiences of lesbian, gay, bisexual, transgender, and queer youth in our nation’s schools. GLSEN, 2020.

Moustakas, C. Phenomenological Research Methods. Thousand Oaks, CA: Sage, 1994. Paechter, C. “Masculine Femininities/Feminine Masculinities: Power, Identities and Gender.” Gender and Education. Vol 18 No.3 (2006): 253–263.

UNESCO, From Insult to Inclusion: Asia-Pacific report on school bullying, violence and discrimination on the basis of sexual orientation and gender identity. Bangkok: UNESCO Bangkok Office, 2014.

UNESCO. Out in the Open: Education Sector Responses to Violence based on Sexual Orientation and Gender Identity/Expression. Paris: UNESCO, 2016.