พุทธการกธรรม : กระบวนการเปลี่ยนผ่านเพื่อความเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

Main Article Content

สมบูรณ์ ตาสนธิ

บทคัดย่อ




     สรรพสัตว์มีสภาพตกอยู่ในการเดินทางไปในวัฏฏสงสาร หรือ บ่วงแห่งภพภูมิ เพราะถูกอวิชชา และตัณหาเป็นเครื่องผลักไสให้เกิดและตาย ยากที่จะนับภพชาติได้ วัฏฏะสงสารนี้มีเบื้องต้นและ เบื้องปลายที่ไม่สามารถรู้ได้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าบังเกิดมาเพื่อเข้าถึงอริยสัจธรรมขั้นสูงสุดสามารถ หลุดพ้นออกจากบ่วงในวัฏฏสงสาร มีอิสรภาพคือพระนิพพาน พระองค์ได้ทำลายวัฏฏสงสารให้ขาด กระบวนการที่ทำให้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้านั้นเรียกว่า “พุทธการกธรรม” แปลว่า ธรรมที่ทำให้เป็น พระพุทธเจ้า มีองค์ประกอบด้วยกัน ๓ ประการ คือ (๑) การสะสมกุศลบารมี ๑๐ ประการไว้ใน อดีตชาติ (๒) มีปัญญาบารมีในปัจจุบันชาติเต็มเปี่ยม (๓) มีปฏิจจสมุปบาทเป็นอารมณ์ ปฏิจจมุปบาท จึงเป็นพุทธการกธรรมมีอำนาจที่สำคัญอุปถัมภ์ให้กับโพธิมรรคญาณและโพธิผลญาณเกิดขึ้น เรียกว่า อาสวักขยญาณ บรรดาพุทธธรรมทั้ง ๓ ประการนี้ เป็นปัจจัยภายในมี ๒ ได้แก่ (๑) บารมี ๑๐ ประการ ในอดีตชาติ (๒) ปัญญาบารมีปัจจุบันชาติ และเป็นปัจจัยภายนอกมี ๑ ได้แก่ ปฏิจจสมุปบาทอารมณ์ เมื่อครบองค์ประกอบทั้ง ๓ นี้จึงเป็นกระกวนการเปลี่ยนผ่านจากพระโพธิสัตว์กลายเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า




Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ตาสนธิ ส. “พุทธการกธรรม : กระบวนการเปลี่ยนผ่านเพื่อความเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า”. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, ปี 8, ฉบับที่ 3, ธันวาคม 2021, น. 331-44, https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JMA/article/view/255617.
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

ดวงธิดา ราเมศวร์. อารยธรรมที่ยิ่งใหญ่แห่งอาเซีย อินเดีย-จีน. กรุงเทพมหานคร : เคล็ดไทย, ๒๕๓๗.

ประเวศ วสี. ความเป็นมนุษย์กับการเข้าถึงสิ่งสูงสุดความจริง ความงาม ความดี. กรุงเทพมหานคร : กรีนปัญญาญาณ, ๒๕๕๐.

พระคันถรจานาจารย์. สสัมภารวิบาก กว่าจักเป็นพระพุทธเจ้า. พิมพ์ครั้งที่ ๔. กรุงเทพมหานคร : ส.ธรรมภักดี, ๒๕๕๒.

พระสัทธัมมโชติกะ ธัมมาจิยะ. ธัมมสังคณีสรุปัตถนิสสยะ. พิมพ์ครั้งที่ ๙. กรุงเทพมหานคร : หจก.ทิพยวิสุทธิ, ๒๕๕๕.

พระเรรุกาเน จันทวิมลเถระ. อริยสัจจธรรม ๔ ประการ. กรุงเทพมหานคร : พิมพ์จันทร์เพ็ญ, ๒๕๕๔.

พระอัคควังสเถระ. พระธรรมโมลี (สมศักดิ์ อุปสโม) ตรวจชำระ, แปลโดยพระมหานิมิต ธมฺมหาโสและจำรูญ ธรรมดา. สัททนีติธาตุมาลา. กรุงเทพมหานคร : พิทักษ์อักษร,พ.ศ. ๒๕๔๖.

พุทธโฆสมหาเถร. สมนฺตปสาทิกา ปฐโม ภาโค (บาลี). กรุงเทพมหานคร : มหามกุฏราชวิทยาลัย, ๒๕๓๗.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระไตรปิฎกภาษาบาลี ฉบับมหาจุฬาเตปิฏกํ ๒๕๐๐. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๓๕.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๓๙.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. อรรถกถาภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๖๐.

มหามกุฏราชวิทยาลัย. พระไตรปิฎกและอรรถากถา ฉบับ มหามกุฏราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย, ๒๕๒๕.

สมเด็จพุทธโฆสาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต). พุทธธรรมฉบับเดิม. กรุงเทพมหานคร : เพิ่มทรัพย์การพิมพ์, ๒๕๕๓.

สมเด็จพุทธโฆสาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต). พุทธธรรม. พิมพ์ครั้งที่ ๗. กรุงเทพมหานคร : มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๔๑.

สมบูรณ์ ตาสนธิ. กว่าจะเป็นพระพุทธเจ้า. นนทบุรี : ธิงบียอนด์ ธรรมะ, ๒๕๕๔.

สุภูติเถระ. อภิธานปฺปทีปิกาสูจิ. มหามกุฏราชวิทยาลัย ปริวัต. กรุงเทพมหานคร : มหามกุฏราชวิทยาลัย, ๒๕๓๕.

สมเด็จพุทธโฆสาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต). วิปัสสนาภูมิ ๖. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา : https://www.pagoda.or.th/somdej-payutto/23-0803.html [๓๐ เมษายน ๒๕๖๓].