บทบาทพระพุทธศาสนาในประเทศไทยปัจจุบัน : สำเร็จหรือล้มเหลว

Main Article Content

พระอุดมธีรคุณ (ภาวัต วิสุทเธสโก แสวงดี)
บัณฑิกา จารุมา

บทคัดย่อ

          พระพุทธศาสนาเข้าสู่ประเทศไทยตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ ๓ แล้วได้ผสมผสานกับวิถีชีวิตท้องถิ่นตั้งแต่ระดับชนชั้นปกครองจนถึงประชาชนชั้นรากหญ้า แม้ในปัจจุบันรัฐไทยมีความพยายามนำหลักธรรมทางพระพุทธศาสนามาใช้เป็นฐานในการออกแบบนโยบายในการปกครอง แต่ระดับปฏิบัติยังไม่สามารถทำให้พุทธศาสนิกชนปฏิบัติตามหลักธรรมนั้นได้จริงทั้งหมด ดังปรากฏพฤติกรรมการละเมิดศีล ๕ เป็นจำนวนมาก บทความนี้จึงมุ่งเสนอข้อสังเกตว่าบทบาทของพระพุทธศาสนาในเชิงนโยบายและผลการปฏิบัติจริงของพุทธศาสนิกชนในสังคมไทยปัจจุบันประสบความสำเร็จหรือประสบความล้มเหลว

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
(ภาวัต วิสุทเธสโก แสวงดี) พ. ., และ จารุมา บ. . “บทบาทพระพุทธศาสนาในประเทศไทยปัจจุบัน : สำเร็จหรือล้มเหลว”. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, ปี 10, ฉบับที่ 1, เมษายน 2023, น. 221-34, https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JMA/article/view/262727.
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กรมการศาสนา กระทรวงวัฒนธรรม. ประวัติความเป็นมาของศาสนาพระพุทธศาสนาและองค์การศาสนาต่าง ๆ ในประเทศไทย, เอกสารเผยแพร่, กรมศิลปากร, ๒๕๕๔.

กาญจนาณัฐ ประธาตุ. “พระพุทธศาสนากับสังคมไทย : การยืนหยัดและท้าทายในรอบทศวรรษ (พ.ศ. ๒๕๔๘ –๒๕๕๘”. วารสารศิลปะการจัดการ. ปีที่ ๑ ฉบับที่ ๑ (มกราคม – มิถุนายน ๒๕๕๙) : ๓๕ - ๔๘.

คําแหง วิสุทธางกูร. “คุณประโยชน์แห่งพุทธศาสนาต่อการส่งเสริมฐานะทางเศรษฐกิจของครัวเรือนในชนบทอีสาน : ศึกษากรณีอําเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น”. วารสารมนุษยศาสตร์สังคมศาสตร์. ปีที่ ๓๔ ฉบับที่ ๑ (มกราคม - เมษายน, ๒๕๖๐) : ๒๔๗ - ๒๖๙.

คิด วรุณดี. “การพัฒนารูปแบบเศรษฐกิจที่เป็นธรรมโดยการมีส่วนร่วมของชุมชนริมฝั่งแม่น้ำโขง : กรณีศึกษา อำเภอเมืองหนองคาย จังหวัดหนองคาย”. วารสารปัญญาปณิธาน. ปีที่ ๕ ฉบับที่ ๒ (กรกฎาคม - ธันวาคม, ๒๕๖๓) : ๒๔๕ - ๒๕๘.

ชัชวิน วรปัญญาภา. “การเปลี่ยนแปลงสถานะของศาสนาพุทธในประเทศไทยภายหลังการเปลี่ยนผ่านอำนาจทางการเมือง”, รายงานการประชุมวิชาการสาขานิติศาสตร์ระดับชาติครั้งที่ ๑ หัวข้อ “ระบบกฎหมายไทย : ปฏิรูป / เปลี่ยนผ่าน/ ปฏิสังขรณ์”. (๘ มิถุนายน ๒๕๖๑) : ๒๑๗ - ๒๓๔.

เด่นพงษ์ แสนคำ. “พุทธศาสนากับมโนทัศน์ทางการเมืองสมัยใหม่: อิทธิพลแนวคิดทางเศรษฐศาสตร์การเมืองของพุทธทาสภิกขุ”. วารสารสังคมศาสตร์ นิติรัฐศาสตร์. ปีที่ ๒ ฉบับที่ ๑ (มกราคม – มิถุนายน ๒๕๖๑) : ๑๕๓-๑๗๖.

นคร จันทราช, พระมหาขวัญชัย กิตฺติเมธี, สิปปมงคล ป้องภา, เพ็ญพรรณ เฟื่องฟูลอย และ ณัฐสุภรณ์ เตียวเพชรภัสกร. “การศึกษาเชิงประยุกต์หลักพุทธธรรมกับการแก้ปัญหาบริโภคนิยมของวัยรุ่น จังหวัดอุบลราชธานี”. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร. ปีที่ ๕ ฉบับพิเศษ (พฤษภาคม ๒๕๖๐) : ๔๕๗-๔๖๘.

เปรมวิทย์ ช่อแก้ว. ประวัติศาสตร์ไทย : ไทยศึกษา. กรุงเทพมหานคร: โอเดียนสโตร์, ๒๕๔๓.

พระครูปลัดสุวัฑฒนพรหมจริยคุณ (คำมาก). “พระพุทธศาสนากับการพัฒนาทางการเมืองการปกครองในสังคมไทย”. วารสารปัญญาปณิธาน. ปีที่ ๕ ฉบับที่ ๑ (มกราคม – มิถุนายน ๒๕๖๓) : ๑-๑๔.

พระครูสิทธิวชิรโสภิต (ประสิทธิ์ สมฺมาปญฺโญ) และ นิกร ศรีราช. “การยับยั้งชั่งใจโดยใช้หลักธรรมทางพระพุทธศาสนากรณีศึกษา : การใช้ความรุนแรงต่อเด็ก คดีน้องชมพู่เด็กหญิงบ้านกกกอก”. วารสาร มจร พุทธปัญญาปริทรรศน์. ปีที่ ๖ ฉบับที่ ๑ (มกราคม - เมษายน ๒๕๖๔) : ๑๘๙-๑๙๗.

พระชัยประสิทธิ์ ภทฺทธมฺโม. “การสอนศีลธรรมในโรงเรียนประถมศึกษาตามหลักไตรสิกขา”. วารสารวิชาการ สถาบันพัฒนาพระวิทยากร. ปีที่ ๒ ฉบับที่ ๒ (กรกฎาคม - ธันวาคม ๒๕๖๒) : ๘๖-๙๘.

พระเทพรัตนมุนี (สายพงศ์ อโนมปญฺโญ กองสินธุ์), พระมหาบาง เขมานนฺโท, พระครูสุธีคัมภีรญาณ, และ ประยูร แสงใส. “การเกษตรแนวพุทธเพื่อแก้ปัญหาเศรษฐกิจชุมชน”. วารสารช่อพะยอม. ปีที่ ๒๕ ฉบับที่ ๑ (มกราคม – มิถุนายน ๒๕๕๗) : ๕๓-๖๔.

พระมหาประเสริฐ อคฺคเตโช, พระมหาดวงเด่น ฐิตญาโณ และขันทอง วัฒนะ. “แนวทางการประยุกต์หลักสันติธรรมเพื่อเสริมสร้างความสันติสุขของเยาวชนในโรงเรียน: กรณีศึกษาโรงเรียนราชมนตรี (ปลื้ม-เชื่อมนุกูล)”. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร. ปีที่ ๕ ฉบับพิเศษ (พฤษภาคม ๒๕๖๐) : ๓๐-๔๑.

ภัทรเดช ปัณชญาธนาดุล. “กลวิธีนำหลักเศรษฐศาสตร์แนวพุทธไปใช้ประกอบอาชีพในชีวิตประจำวัน. วารสารวิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง. ปีที่ ๖ ฉบับที่ ๒ (มิถุนายน - ธันวาคม ๒๕๖๐) : ๒๑๐-๒๒๔.

รัชดา ลาภใหญ่. “ปาฐกถาธรรมของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ประยุทธ์ ปยุตฺโต) : อุดมการณ์ความเชื่อในสังคม และความจริงในพระพุทธศาสนา”. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์. ปีที่ ๑๓ ฉบับที่ ๓ (กันยายน - ธันวามคม ๒๕๖๐) : ๗๐-๘๑.

วิเชียร ชาบุตรบุณฑริก, พระวัฒนา ญาณวโร, และบรรพต แคไธสง. “บทบาทของพระพุทธศาสนาที่มีในเครือข่ายสังคมออนไลน์“เฟซบุ๊ค”. วารสารบัณฑิตสาเกตปริทรรศน์. ปีที่ ๔ ฉบับที่ ๑ (มกราคม – มิถุนายน ๒๕๕๒) : ๒๑-๓๔.

สมบูรณ์ วัฒนะ และคณะ. “พระพุทธศาสนากับวิถีชีวิตคนไทยในดินแดนสุวรรณภูมิ”. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร. ปีที่ ๙ ฉบับที่ ๓ (พฤษภาคม ๒๕๖๔) : ๙๕๐-๙๖๔.

สายน้อย คำชู. “การพัฒนาโมเดลประสิทธิผลการเลี้ยงดูเด็กพูดช้าจากการใช้สื่ออิเล็กทรอนิกส์ ด้วยโปรแกรมพุทธจิตวิทยาการปรับพฤติกรรม”. วารสารกรมการแพทย์. ปีที่ ๔ ฉบับที่ ๑ (มกราคม - มีนาคม ๒๕๖๔) : ๑๙๓-๒๐๑.

สุชาติ บุษย์ชญานนท์. “การประยุกต์หลักพุทธธรรมในการแก้ปัญหาเศรษฐกิจยุคบริโภคนิยม”. วารสารวนัมฏองแหรกพุทธศาสตรปริทรรศน์. ปีที่ ๗ ฉบับที่ ๒ (กรกฎาคม - ธันวาคม ๒๕๖๓) : ๖๓ - ๘๐.

สุทัศน์ ประทุมแก้ว, พระครูปริยัติคณานุรักษ์ ศรีสมงาม, พระวีระพงษ์ โคษา, และจักร์กฤษ ทองมี. “พลังบวรในการขับเคลื่อนชุมชนคุณธรรมเชิงพุทธในสังคมไทย”. วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์. ปีที่๖ ฉบับที่ ๒ (กรกฎาคม - ธันวาคม ๒๕๖๔) : ๓๔๖-๓๕๙.

สุภาพร ธวัชราภรณ. “การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อสร้างรูปแบบการมีส่วนร่วมของโรงเรียนเครือข่ายที่ ๒๕ ในการป้องกันและแก้ไขพฤติกรรมการติดเกมออนไลน์ของเยาวชน”. วารสารศิลปะศาสตร์ปริทัศน์. ปีที่ ๑๓ ฉบับที่ ๒๖ (กรกฎาคม – ธันวาคม ๒๕๖๑) : ๙๐-๑๐๓.

อนุชิต กิ่งนรา. “การนำพระพุทธศาสนาสู่เด็กและเยาวชนภายใต้โครงสร้างการศึกษา”. วารสารปรัชญาปริทรรศน์. ปีที่ ๒๕ ฉบับที่ ๒ (กรกฎาคม - ธันวาคม ๒๕๖๓) : ๖๑-๖๗.

อรพรรณ สุชาติกุลวิทย์. “การสร้างเสริมศีลธรรมในเด็กปฐมวัย”. วารสารธรรมธารา. ปีที่ ๔ ฉบับที่ ๒ (กรกฎาคม - ธันวาคม ๒๕๖๑) : ๑๐๒-๑๒๙.

อานุรักษ์ สาแก้ว. “การพัฒนารูปแบบพฤติกรรมเชิงพุทธของครอบครัวในสังคมไทย”. วารสารวิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง. ปีที่ ๖ ฉบับที่ ๒ (มิถุนายน - กรกฎาคม ๒๕๖๐) : ๗๓-๘๔.

ไทยรัฐออนไลน์. ๒๕๖๕. “ทลายแก๊งคอลเซ็นเตอร์ ยึด Simbox ๓๘ เครื่อง โทรหลอกได้วันละ 6 แสนครั้ง”. ออนไลน์: https://www.thairath.co.th/news/crime/2518973 [๑๒ ตุลาคม ๒๕๖๕].

________________. “ลุงเมืองนนท์ถูกหวย ตั้งวงฉลองกับเพื่อน ขากลับตกท่อจมน้ำดับ”. ออนไลน์: https://www.thairath.co.th/news/local/central/2434320 [๑๒ ตุลาคม ๒๕๖๕].

________________. ๒๕๖๕, “ตร.ขอนแก่นปัดละเลยคดีโจรขึ้นบ้านซ้ำซาก อ้างสื่อสารน้อยจับได้บ้าง”. ออนไลน์: https://www.thairath.co.th/news/local/northeast/2438416 [๑๒ ตุลาคม ๒๕๖๕].

________________. ๒๕๖๕. “เฮียวัตร บอกเข็ดแล้ว ไม่ขอมีเมียเพิ่มอีก แฉวีรกรรมสุดพีก หลบเข้าหมู่บ้าน”. ออนไลน์: https://www.thairath.co.th/news/society/2519435 [๑๒ ตุลาคม ๒๕๖๕].

_________________. “ผู้ต้องหาฆ่าหญิงอายุ ๔๗ ปี คาลานจอดรถคอนโดย่านห้วยขวาง ปลิดชีพตัวเอง”. ออนไลน์: https://www.thairath.co.th/news/local/south/2524675 [๑๒ ตุลาคม ๒๕๖๕].

แม่กองธรรมสนามหลวง. ระเบียบสนามหลวงแผนกธรรมว่าด้วยวิธีปฏิบัติการสอบธรรมศึกษา พ.ศ. ๒๕๖๑. ออนไลน์: shorturl.at/htBC3 [๑ มิถุนายน ๒๕๖๕].

สุรพศ ทวีศักดิ์. ๒๕๖๔. “อุดมการณ์รัฐและพุทธศาสนากับประชาธิปไตย”. ออนไลน์: https://pridi.or.th/th/content/2021/11/904 [๑๒ ตุลาคม ๒๕๖๕].