สงกรานต์ : ธรรมผ่านอารยธรรมแห่งศิลปะ วัฒนธรรม>เทศกาล ประเพณี

บทคัดย่อ

         บทความวิชการนี้มีความประสงค์ศึกษาธรรมที่ปรากฏในเทศกาลสงกรานต์ ซึ่งเทศกาลนี้ถือเป็นหลักจากหลาย ๆ เทศกาลและประเพณี มีในประเทศไทยมาช้านานสัมพันธ์กับพระพุทธศาสนารวมถึงเทพ พรหม ยม ยักษ์ กอปรด้วยปริศนาธรรมแบบธรรมาธิษฐาน ทำให้เกิดมโนธรรม สร้างจิตภาพด้วยศิลปกรรม แบบบุคลาธิษฐาน รับรู้ด้วยประสาทสัมผัสทั้ง ๕ คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย

         เทศกาลนี้ เป็นวัฒนธรรมรับช่วงจากอินเดีย แหล่งอารยธรรมตะวันออก เกี่ยวข้องกับพระอินทรเทพหรือท้าวสักกะ พัฒนาการเป็นความเชื่อ ศาสนา จริยธรรม ทรงคุณค่าอยู่ในปัจจุบัน เช่น การบนบาน การแก้บนแนวพุทธไทยที่ต่างจากพิธีพราหมณ์ เทศกาลนี้มีนัยสังคมวิทยาเกิดขึ้นในฤดูร้อนเดือนห้าสัมพันธ์กับดวงดาวราศีมีนและราศีเมษ ชาวพุทธไทยให้ความสำคัญถือเป็นเทศกาลปีใหม่แบบไทย ๆ มีจริยธรรมหลัก ๆ คือ ปัญหา ๓ ราศี การรดน้ำ ดำหัว การเวียนศพวนซ้าย มีคุณค่าทางสังคมที่ทางการกำหนดวันหยุดที่สำคัญต่าง ๆ เช่น วันประมงแห่งชาติ วันครอบครัว มีองค์ความรู้ว่า “วัฒนธรรมนำผ่านสงกรานต์ สื่อสารธรรมประยุกต์ รื่นเริงสนุกด้วยน้ำฤดูร้อน”