คำศัพท์อาหารในวรรณคดีไทย : ความสัมพันธ์ทางภาษาและวัฒนธรรมไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการเรื่องคำศัพท์อาหารในวรรณคดีไทย : ความสัมพันธ์ทางภาษาและวัฒนธรรมไทย
มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคำศัพท์อาหารในวรรณคดีไทยในด้านความสัมพันธ์ทางภาษาและวัฒนธรรมไทย ผู้เขียนสำรวจวรรณคดีไทยในสมัยสุโขทัย อยุธยา ธนบุรี รัตนโกสินทร์ และเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง ได้แก่ (๑) ไตรภูมิพระร่วง (2) นิราศพระยามหานุภาพไปเมืองจีน (3) กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน (4) พระอภัยมณี (5) รำพันพิลาป แบ่งหมวดหมู่คำศัพท์อาหารในวรรณคดีไทยโดยใช้เกณฑ์การวิเคราะห์ทางภาษาด้านความหมายและที่มาของชื่ออาหารจากพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554 และประมวลแนวคิดและทฤษฎีการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ทางภาษาและวัฒนธรรมไทย จากพระยาอนุมานราชธน, กระทรวงวัฒนธรรม
ผู้เขียนรวบรวมคำศัพท์อาหารในวรรณคดีไทยจำนวน 15 คำ จากวรรณคดีไทยพบคำศัพท์เกี่ยวกับอาหารสมัยกรุงธนบุรีจากวรรณคดีไทยเรื่องนิราศพระยามหานุภาพไปเมืองจีน, สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น 4 เรื่องคือเสภาขุนช้างขุนแผน, กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน, พระอภัยมณี, รำพันพิลาป ดังพบคำศัพท์อาหารที่เกี่ยวกับกับวิถีชีวิตมากที่สุดจำนวน 6 คำ,รองลงมาคือคำศัพท์อาหารที่นิยมใช้ในประเพณีจำนวน 5 คำ, คำศัพท์อาหารที่มาจากคำยืมภาษาต่างประเทศ จำนวน 3 คำ, และคำศัพท์อาหารที่มาจากภาษาถิ่นจำนวน ๑ คำ การพบคำศัพท์อาหารด้านวิถีชีวิตของไทยมากที่สุด แสดงให้เห็นการดำรงชีวิตของผู้คนดำรงชีวิตอยู่อย่างเรียบง่ายใกล้ชิดกับธรรมชาติอันอุดมสมบูรณ์นอกจากนี้คำศัพท์อาหารที่นิยมใช้ในประเพณีมีชื่ออาหารที่เป็นมงคลแสดงความสัมพันธ์ของภาษากับวัฒนธรรมและยังปรากฏชัดว่าคำศัพท์ชื่ออาหารไทย เช่น ต้มยำ(กุ้ง) ได้รับการยกย่องว่าเป็นมรดกโลกที่จับต้องไม่ได้และคำศัพท์อาหารที่มีที่มาจากภาษาต่างประเทศ,ภาษาถิ่น แสดงถึงการแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมกับต่างประเทศ การศึกษาคำศัพท์อาหารจากวรรณกรรมไทยจึงแสดงความสัมพันธ์ทางภาษาและวัฒนธรรมไทยในแต่ละยุคสมัยได้เป็นอย่างดี
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ราชบัณฑิตยสถาน. พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๕๔. กรุงเทพมหานคร : บริษัท ศิริวัฒนาอินเตอร์พริ้นท์ จำกัด (มหาชน), ๒๕๕๖.
มงเซเญอร์ ปาลเลกัวซ์. เล่าเรื่องกรุงสยาม. แปลโดย สันต์ ท. โกมลบุตร. นนทบุรี : สำนักพิมพ์ศรีปัญญา, ๒๕๕๒.
กรมศิลปากร. ขุนช้างขุนแผนฉบับหอสมุดวัชรญาณ. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา : https://vajirayana.org/%/ขุนช้างขุนแผน-ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ/ [๑๑ มิถุนายน ๒๕๖๘].
กรมส่งเสริมวัฒนธรรม. ความรู้และแนวปฏิบัติเกี่ยวกับธรรมชาติและจักรวาลมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา : https://qrcode.culture.go.th/pdfbook/ich%20(3).pdf [๒๗ กรกฎาคม ๒๕๖๘].
กรมศิลปากร. ไตรภูมิพระร่วง. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา : https://www.finearts.go.th/nlttrang/view/42488-ไตรภูมิพระร่วง [๑๘ มิถุนายน ๒๕๖๘].
กรมศิลปากร. พระอภัยมณี. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา : https://vajirayana.org/%/ขุนช้างขุนแผน-ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ.[๒๓ กรกฎาคม ๒๕๖๘].
กระทรวงต่างประเทศ.CNN travel ยกแกงมัสมั่นไทยครองอันดับ ๑ เมนูอร่อยที่สุดในโลก. [ออนไลน์].แหล่งที่มา:https://web.facebook.com/ThaiMFA/posts/cnn-travel-%E0%B8%A2%E0%B8%8๑-% ?_rdc=๑&_rdr# [๑๗ กรกฎาคม ๒๕๖๘].
กองบรรณาธิการศิลปวัฒนธรรม. เปิดคุณสมบัติเด่นหญิงไทยสมัยรัชกาลที่ ๔ ต้องละเลงขนมเบื้องได้.[ออนไลน์]. แหล่งที่มา : https://www.silpa-mag.com/culture/article_ ๑๓๗๓๑๓ [๑๗กรกฎาคม ๒๕๖๘].
พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย. ประชุมกาพย์เห่เรือ พระราชนิพนธ์รัชกาลที่ ๒. [ออนไลน์].แหล่งที่มา : https://vajirayana.org/% ประชุมกาพย์เห่เรือ/พระราชนิพนธ์รัชกาลที่-๒.[๒๐กรกฎาคม ๒๕๖๘].
ไทยรัฐ. ๕ อาหารไทยติดอันดับ ๑ ใน ๑๐๐ เมนูที่ดีที่สุดในโลก. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา : https://www.thairath.co.th/lifestyle/food/2747854 [๑๗ กรกฎาคม ๒๕๖๘].
พระยามหานุภาพ. นิราศพระยามหานุภาพไปเมืองจีน. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา : https://vajirayana.org/นิราศพระยามหานุภาพ/นิราศพระยามหานุภาพไปเมืองจีน. [๑๗ กรกฎาคม ๒๕๖๘].
พระยาอนุมานราชธน. เรื่องวัฒนธรรม. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา : https://www.finearts.go.th/fad๑ 0/view/ ๓๓๐๕๒ [๑๐ กรกฎาคม ๒๕๖๘].
มาลิทัต พรหมทัตตเวที. “อาหารการกินในพระอภัยมณี”. วารสารราชบัณฑิตยสถาน.ปีที่ ๓๗ ฉบับที่ ๒(๒๕๕๕) : ๑๒๔-๑๔๓ [ออนไลน์]. แหล่งที่มา : http://legacy.orst.go.th/royin20๑๔/upload/๒๔๖/FileUpload/๒๙๓๐_๘๔๙๘.pdf [๑๗ กรกฎาคม ๒๕๖๘].
ภาสพงศ์ ผิวพอใช้. “การศึกษาคำแสดงโภชนลักษณ์ในตำราอาหารไทย : ศึกษาจากตำราแม่ครัวหัวป่าก์ ของท่านผู้หญิงเปลี่ยน ภาสกรวงศ์”. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา :https://so0๓.tcithaijo.org/index.php/jla_ubu/article/view/๒๔๒๔๔๕ [๒๓ กรกฎาคม ๒๕๖๘].
มูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน. อาหารไทยแท้และอาหารไทยแปลง. [ออนไลน์].แหล่งที่มา :https://saranukromthai.or.th/oldchild/๑๑๔๙ [๒๐ กรกฎาคม ๒๕๖๘].
วราพงษ์ เทพรงค์ทอง. ต้มยำกุ้งมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ.[ออนไลน์]. แหล่งที่มา:https://www.senate.go.th/view/386/News/%b[๑๘ กรกฎาคม ๒๕๖๘].
สุนทรภู่. (ม.ป.ป.). รำพันพิลาป. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา :https://vajirayana.org/รำพันพิลาป/รำพันพิลาป. [๑๘ กรกฎาคม ๒๕๖๘].
กรมศิลปากร.ขุนช้างขุนแผนฉบับหอสมุดวัชรญาณ.[ออนไลน์]. แหล่งที่มา : https://vajirayana.org/%/ขุนช้างขุนแผน-ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ/ [๑๑ มิถุนายน ๒๕๖๘].
กรมศิลปากร.ไตรภูมิพระร่วง.[ออนไลน์]. แหล่งที่มา : https://www.finearts.go.th/nlttrang/view/42488-ไตรภูมิพระร่วง [๑๘ มิถุนายน ๒๕๖๘].
สุวรรณา เกรียงไกรเพ็ชร. “พระอภัยมณีไม่เคยเสวยเหล้า อาหารการกินกับมิติทางวัฒนธรรม”. สุนทรภู่ อาลักษณ์นักเลงทำเพลงยาว. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา : https://sure.su.ac.th/xmlui/bitstream/id/๑cb๓df๔c-a๕de-๔ab๒-๘๙๔c-d[๒๘ กรกฎาคม ๒๕๖๘].
supachai kanrew. บทบาทของอาหารไทยในบริบทสังคมวัฒนธรรมไทย. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา :https://contributor.lib.kmutt.ac.th/@supachai [๒๘ กรกฎาคม ๒๕๖๘].
