ถอดประสบการณ์พัฒนาอ่านเขียนเปลี่ยนชีวิตศิษย์: แนวทางการส่งเสริมการอ่านออกเขียนได้ วิชาภาษาไทยระดับประถมศึกษาของครูผู้ได้รับรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี ครั้งที่ 6 ประจำปี 2568

ชวพันธุ์ เพชรไกร; ชาตรี  พร้อมเพรียง; เกศจิรา บุญตระกูล

ผู้แต่ง

ชวพันธุ์ เพชรไกร สาขาวิชาการสอนภาษาไทย ภาควิชาการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
ชาตรี พร้อมเพรียง กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนอัสสัมชัญสมุทรปราการ
เกศจิรา บุญตระกูล บริษัท บี ไวส์ คอร์ปอเรชั่น จำกัด

คำสำคัญ:

การสอนภาษาไทย, การอ่านออกเขียนได้, รางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี, การสอนระดับประถมศึกษา

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มุ่งเสนอสภาพปัญหาและสาเหตุของการอ่านไม่ออกเขียนไม่ได้ รวมถึงจุดเด่นและข้อจำกัดของแนวทางการส่งเสริมการอ่านออกเขียนได้วิชาภาษาไทยของครูผู้ได้รับรางวัล สมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี ครั้งที่ 6 ประจำปี 2568 โดยเลือกตัวอย่างแบบเจาะจงจากครูที่ส่งผลงานด้านการอ่านออกเขียนได้ ระดับชั้นประถมศึกษา จำนวน 5 คน เก็บข้อมูลโดยวิธีการสัมภาษณ์ด้วยคำถามจำนวน 12 ข้อ ผลการศึกษาชี้ว่าสภาพปัญหาที่ครูพบ ได้แก่ ปัญหาด้านสมองกับการเรียนรู้ ปัญหาด้านทักษะการอ่าน ปัญหาด้านทักษะการเขียน และปัญหาด้านทักษะการพูด อันมีสาเหตุมาจากนักเรียน ครู และครอบครัว นอกจากนี้ยังพบว่าครูมีแนวทางในการส่งเสริมการอ่านออกเขียนได้โดยให้ความสำคัญกับวิธีการสอน เทคนิคการสอน กิจกรรม สื่อ การวัดและประเมินผลที่หลากหลายเพื่อให้ตอบโจทย์ลีลาการเรียนรู้ของนักเรียน ทั้งนี้ จุดเด่นที่ครูคิดว่าเป็นสิ่งที่ทำให้ได้รับรางวัลดังกล่าวคือการเป็น “ครูนักพัฒนา” ที่เปลี่ยนแปลงศิษย์ไปสู่คุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นด้วยการอ่านและเขียนที่ช่วยเพิ่มโอกาสทางการศึกษาและการทำงาน รวมทั้งให้ข้อเสนอแนะเกี่ยวกับนโยบายการเรียนซ้ำชั้น ตลอดจนประเด็นเรื่องการส่งเสริมการอ่านออกเขียนได้สำหรับนักเรียนกลุ่มเปราะบางที่เป็นชาติพันธุ์ ซึ่งจะเป็นแนวปฏิบัติที่เป็นเลิศและช่วยสร้างแรงบันดาลใจให้แก่ครูภาษาไทยเพื่อพัฒนานักเรียนและวิชาชีพครูต่อไป

เอกสารอ้างอิง

กรรณิการ์ พวงเกษม. (2535). ปัญหาและกลวิธีการสอนภาษาไทยในโรงเรียนประถม (พิมพ์ครั้งที่ 2). ไทยวัฒนาพานิช.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.

ฉัตรวรรณ์ ลัญฉวรรธะกร. (2559). แนวทางการช่วยเหลือสำหรับเด็กระดับประถมศึกษาที่มีปัญหาทางการอ่าน. วารสารครุศาสตร์, 44(3), 287–301.

ฉัตรวรรณ์ ลัญฉวรรธะกร. (2560). รูปแบบการจัดสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ที่ส่งเสริมการรู้หนังสือของนักเรียนระดับประถมศึกษา. คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ณัฐพงศ์ เชื้อเพชร. (2560). สภาพและแนวทางแก้ปัญหาการอ่านสะกดคำ และเขียนสะกดคำของนักเรียนชั้นประถมศึกษาในโรงเรียนสังกัดสำนักการศึกษากรุงเทพมหานคร [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Intellectual Repository.

เบญจลักษณ์ น้ำฟ้า และคณะ. (2566). ครูรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี ปี พ.ศ. 2566. คุรุสภาวิทยาจารย์, 4(3), 1-19.

มูลนิธิรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี. (2566). ครูรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี ประจำปี 2566. pmca.th/thai/.

ลัดดา สำรองพันธ์ และวราพร เอราวรรณ์. (2565). การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมการอ่านออกเขียนได้กลุ่ม สาระการเรียนรู้ภาษาไทยระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1. วารสารการวัดผลการศึกษา, 28(2), 222-237.

ศิวกานท์ ประทุมสูติ. (25 พฤศจิกายน 2557). จัดการเรียนการสอน ป.1 ให้ถูกต้องป้องกันปัญหา “เด็กอ่านไม่ออกเขียนไม่ได้”แบบยั่งยืน. http://oknation.nationtv.tv/blog/krugarn/2014/06/30

สุรางค์ โค้วตระกูล. (2559). จิตวิทยาการศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 12). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุวรรณี ยะหะกร. (2554). “การวัดและประเมินผลการเรียนภาษาไทยในระดับประถมศึกษา” ในประมวลสาระชุดวิชา การจัดประสบการณ์การเรียนรู้ภาษาไทย หน่วยที่ 11-15 (น. 15-9). มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2567). รายงานการประเมินความสามารถด้านการอ่านของผู้เรียน (RT) ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ปีการศึกษา 2567.สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (15 ตุลาคม 2568). การขับเคลื่อนการพัฒนาการอ่านและการเขียนภาษาไทย ปีการศึกษา 2568. ครูบ้านนอกดอทคอม. https://www.kroobannok.com/92730

สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา. (2558). แนวทางการจัดกระบวนการจัดการเรียนรู้ตามจุดเน้นการพัฒนาคุณภาพผู้เรียนด้านอ่านออกเขียนได้ ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-6. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.